ประชาชาติธุรกิจ
ประชาชาติไลฟ์

วันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2557

Makli Hill : "สุสานนคร" 700 ปี "มรดกโลก" แห่งลุ่มน้ำสินธุ์

Prev
1 of
Next

คลิกภาพเพื่อขยาย

updated: 03 ธ.ค. 2554 เวลา 10:55:24 น.

ประชาชาติธุรกิจออนไลน์

บริบท พลวัต : เรื่อง


เมื่อปลายตุลาฯ ต้นพฤศจิกาฯ ขณะที่ "น้องน้ำ" กระหน่ำ กทม.และปริมณฑลอย่างสุดฤทธิ์ ผมและครอบครัวอยู่ในภาวะ "เตรียมพร้อมสูงสุด" เกาะติดข่าวสารแบบ 24/7 พร้อมอพยพทันทีที่น้ำมาถึงบ้านเรา แต่หน้าที่การงานก็บัญชาให้ผมต้องไปดูน้ำท่วมที่ปากีสถาน ประเทศในเอเชียใต้ที่โชคร้ายกว่าประเทศไทย เพราะโดนพายุฝนและน้ำท่วมถล่มถึง 2 ปีซ้อน

ปีที่แล้ว...ปากีสถานประสบอุทกภัยที่รุนแรงที่สุด นับแต่ตั้งประเทศมา ผู้คน 20 ล้านคนในหลายส่วนของประเทศ หรือ 1 ใน 9 ของประชากร 180 ล้านคน ต้องอพยพ ย้ายถิ่นฐาน หรือไร้ที่อยู่อาศัย ความช่วยเหลือ ฟื้นฟูยังไม่เสร็จสิ้นดี ก็มาเจอฝนหนักของฤดูมรสุมช่วง ส.ค.-ก.ย.เข้าไปอีก

วิกฤตอุทกภัยในปากีสถานครั้งนี้ จึงทำให้พื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ โดยเฉพาะแหล่งอารยธรรมเก่าแก่ในแคว้นสินธุ์ (Sindh Province) ถูกน้ำท่วมซ้ำ เช่นเดียวกับผมที่ต้องมาดูน้ำท่วมซ้ำถึงต่างแดน

ได้มานับจำนวนผู้ประสบภัยน้ำท่วมไกลถึงปากีสถาน ซึ่งพบว่ามียอดคนเดือดร้อนไม่น้อยกว่า 5 ล้านคน

จนกระทั่งรัฐบาลรับมือไม่ไหว ต้องประกาศขอให้นานาชาติเข้ามาให้ความช่วยเหลือโดยพลัน

จากนั้นสหประชาชาติได้กระโดดเข้ามาประเมินมูลค่าความเสียหาย พร้อมกับคำนวณเป็นตัวเลขในโครงการบรรเทาทุกข์ และฟื้นฟู ที่ต้องการรับบริจาคไว้กว่า 1 หมื่นล้านบาท

มาดูความเสียหายจากเหตุอุทกภัยที่เกิดขึ้นหลายเมืองในแคว้นสินธุ์ ได้ทำลายพื้นที่เพาะปลูกข้าวและฝ้ายนับแสนไร่ ส่งผลให้ผู้คนนับล้านคนกลายเป็นผู้อพยพไร้ที่อยู่อาศัย

แต่ภายใต้หายนะที่เกิดขึ้นนั้น ยังมีความสวยงาม ซ่อนอยู่ให้เห็นนอกจาก "น้องน้ำ" ที่ผมเริ่มจะเอือมเต็มที

ถึงกระนั้นก็ยังมีสิ่งที่ชวนให้ผมต้องตะลึงในความสวยงามและความยิ่งใหญ่ของสถานที่แห่งหนึ่งซึ่งตั้งตระหง่าน พ้นจากขอบเขตวารีที่เอ่อล้นทะลักท่วมเมือง



สถานที่แห่งนี้ยังคงตั้งมั่นอยู่ท่ามกลางวิกฤตอุทกภัยอย่างสง่างาม สถานที่ดังกล่าวคือ "เนินมาคลี (Makli Hill)" หรือ "สุสานนคร" ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลเมืองทัตท่า (Thatta)

เนินมาคลี ถือว่าเป็นสุสานที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก มีอายุกว่า 700 ปี ภายในสุสานยังมีสถาปัตยกรรมที่งดงาม โดยเฉพาะเสาหินทรายที่มีลวดลายงดงามและชัดเจนอยู่มาก แม้กาลเวลาจะผ่านไปหลายศตวรรษแล้วก็ตาม

จนกระทั่ง UNESCO ประกาศให้Makli Hill เป็นแหล่งมรดกโลกเมื่อ พ.ศ. 2524 เนื่องมาจากความงดงามของสถาปัตยกรรมของสุสานนครนี้ ได้สะท้อนให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองของอารยธรรมสินธุ์ในช่วงศตวรรษที่ 14 ถึง 18 โดยเฉพาะการผสานระหว่างอิทธิพลของศาสนาอิสลามและบริบทในท้องถิ่น จนกลายเป็นศิลปะประจำถิ่น

 



ระหว่างศตวรรษที่ 14-18 นครทัตท่า (Thatta) เป็นเมืองหลวงของแคว้นสินธุ์ตอนล่าง มีอิทธิพลตลอดสามเหลี่ยมปากแม่น้ำอินดัส (Indus) เมื่อเกิดอาณาจักรที่มีอายุกว่า 400 ปี จึงเกิดสุสานนคร (Necropolis) ที่มีขนาดมหึมา มีเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 8 กิโลเมตร เป็นที่ฝังพระศพของกษัตริย์ และเชื้อพระวงศ์มากมาย และเชื่อกันว่าเป็นที่ฝังศพของนักบุญในลัทธิซูฟีของศาสนาอิสลามถึง 125,000 คน

เมื่อน้ำท่วมใหญ่ปีที่แล้ว สุสานแห่งนี้ยังใช้เป็นศูนย์พักพิงของผู้อพยพหลายพันครอบครัวนานนับเดือน เนื่องจากอยู่ในที่สูง ไม่มีน้ำขัง แต่ผลเสียที่ตามมาคือ ขยะมหึมา และมลพิษอื่น ๆ อันเกิดจากความมักง่ายของมนุษย์ ซึ่งช่วยเร่งความเสียหาย และความเสื่อมสลายของโบราณสถาน และโบราณวัตถุเหล่านั้น

 



จะเห็นได้ว่า สุสานแห่งนี้ผ่านร้อนผ่านหนาว และผ่านภัยพิบัติมาได้นับร้อย ๆ ปี แม้จะเกิดอุทกภัยครั้งใด สุสานแห่งนี้ก็ไม่สะทกสะท้าน นั่นย่อมแสดงว่าในอดีตผู้คนเรียนรู้ที่จะหาทางหลบเลี่ยงมากกว่าเผชิญหน้ากับภัยพิบัติ มากกว่าต่อสู้กับธรรมชาติที่ไม่มีวันเอาชนะได้

ด้วยเหตุนี้เอง สุสานนครจึงอยู่รอดปลอดภัยถึงปัจจุบัน และยังคงหลงเหลือความงดงามสุดอลังการให้ผู้คนจากทั่วโลกได้มาเชยชมกลิ่นอายแห่งอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่ ณ ดินแดนแห่งนี้

มนุษย์เป็นผู้สร้างและช่วยทำลาย โดยตั้งใจและไม่ตั้งใจ

อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

http://whc.unesco.org/en/list/143