updated: 04 มิ.ย. 2555 เวลา 13:36:37 น.
บทความของ นวลน้อย ตรีรัตน์ ในคอลัมน์ดุลยภาพ ดุลยพินิจ เรื่อง "เศรษฐกิจใต้ดินของประเทศสมาชิกอาเซียน" เริ่มจากความเป็นจริงจากการศึกษา การรวบรวมข้อมูลในประเทศต่างๆ พบว่า
ทุกประเทศล้วนมีเศรษฐกิจทั้งบนดินและใต้ดินทั้งสิ้น แต่จะมีขนาดและลักษณะที่แตกต่างกัน เศรษฐกิจทั้ง 2 ประเภทถือว่าเป็นเศรษฐกิจที่มีการเติบโตคู่ขนานกัน
เศรษฐกิจใต้ดิน (Underground Economy) หรือเศรษฐกิจแฝงเร้น (Hidden"Economy) หรือเศรษฐกิจเงา (Shadow Economy) หมายถึง ในกิจกรรมที่ต้องมีการหลบซ่อน อาจจะเป็นไปได้ที่กฎหมายไม่อนุญาตให้ดำเนินการ
เช่น การค้ายาเสพติด การค้าบริการทางเพศ หรือ การค้ามนุษย์ เป็นต้น
หรือเป็นกิจกรรมที่กฎหมายอนุญาตให้ดำเนินการได้ แต่มีกฎข้อบังคับที่ต้องปฏิบัติตาม เช่น ต้องเสียภาษี ต้องมีมาตรฐานในการผลิตสินค้าหรือให้บริการ เป็นต้น
แต่กิจกรรมเหล่านี้จะหลีกเลี่ยงการดำเนินการตามกฎข้อบังคับดังกล่าว เช่น การผลิตที่หลีกเลี่ยงมาตรฐานสินค้าอุตสาหกรรม การเปิดสถานบริการที่ไม่ถูกต้องตามระเบียบ การผลิตสินค้าที่เลียนแบบ ปลอม หรือละเมิดลิขสิทธิ์ เป็นต้น
|
อันดับ |
ประเทศ |
2552 |
2553 |
2554 |
2555 |
อัตราเฉลี่ย |
|
2 |
สิงคโปร์ |
13.0 |
13.1 |
13.4 |
13.4 |
13.0 |
|
3 |
เวียดนาม |
15.7 |
15.6 |
15.6 |
15.4 |
15.4 |
|
11 |
อินโดนีเซีย |
19.3 |
19.4 |
19.5 |
19.6 |
19.5 |
|
24 |
ลาว |
30.9 |
30.6 |
30.0 |
29.8 |
29.6 |
|
28 |
มาเลเซีย |
31.7 |
31.1 |
32.0 |
31.9 |
31.6 |
|
64 |
ฟิลิปปินส์ |
43.8 |
43.3 |
43.0 |
42.4 |
41.9 |
|
82 |
พม่า |
51.9 |
51.6 |
51.5 |
50.8 |
50.7 |
|
84 |
ไทย |
52.9 |
52.6 |
52.1 |
51.3 |
51.9 |
จากการศึกษาของกลุ่มนักเศรษฐศาสตร์ในยุโรป ซึ่งนำโดยศาสตราจารย์ชไนเดอร์ ทำการประมาณการของเศรษฐกิจเงาของประเทศต่างๆ ทั่วโลกประมาณ 100 กว่าประเทศเป็นระยะเวลากว่า 10 ปีมาแล้ว พบว่า ขนาดของเศรษฐกิจเงาของประเทศต่างๆ ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาเมื่อเทียบกับขนาดของจีดีพีของประเทศมีการเปลี่ยนแปลงน้อยมาก
นั่นหมายความว่าเศรษฐกิจเงาของประเทศต่างๆมีการเติบโตคู่ขนานกับเศรษฐกิจที่เป็นทางการหรือเศรษฐกิจบนดิน
การประมาณการขนาดของเศรษฐกิจใต้ดินพบว่าขนาดของเศรษฐกิจใต้ดินต่อจีดีพีในกลุ่มประเทศโออีซีดีซึ่งเป็นประเทศที่มีระดับการพัฒนาสูงอยู่ที่ประมาณร้อยละ 17 ของเศรษฐกิจที่เป็นทางการ
ส่วนประเทศกลุ่มกำลังพัฒนาอยู่ที่เฉลี่ยร้อยละ 35
โดยทั้ง 2 กลุ่มมีการเปลี่ยนแปลงไม่มากนัก
ส่วนประเทศในกลุ่มที่เรียกว่า Transition คือ กลุ่มประเทศยุโรปตะวันออกที่เปลี่ยนจากระบอบสังคมนิยมเข้าสู่เศรษฐกิจแบบตลาดหรือทุนนิยม พบว่า ขนาดของเศรษฐกิจเงาเมื่อเทียบกับเศรษฐกิจที่เป็นทางการมีการเติบโตที่รวดเร็วกว่ามาก
สำหรับข้อมูลขนาดของเศรษฐกิจใต้ดินเมื่อเทียบกับจีดีพีของประเทศสมาชิกอาเซียนซึ่งข้อมูลมีเพียง8ประเทศ (ขาดกัมพูชาและบรูไน) งานศึกษาของชไนเดอร์พบว่า ประเทศไทยมีขนาดของเศรษฐกิจใต้ดินใหญ่ที่สุดที่ประมาณร้อยละ 52 ตามด้วยพม่าและฟิลิปปินส์
โดยสิงคโปร์มีขนาดเล็กสุดที่ร้อยละ 13
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมตลาดมืดทั่วโลก กิจกรรมที่มีมูลค่าสูงสุดคือ กลุ่มสินค้าปลอม เลียนแบบ หรือละเมิดลิขสิทธิ์
ตามด้วยอันดับ 2 การค้ายาเสพติด อันดับ 3 การพนันผิดกฎหมาย อันดับ 4 การค้าบริการทางเพศ อันดับ 5 อาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม อันดับ 6 การค้ามนุษย์และการซื้อขายอวัยวะมนุษย์
กิจกรรมเหล่านี้ทำให้เกิดการคอร์รัปชั่นทั่วโลกประมาณ 1.66 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 50 ล้านล้านบาท) และการฟอกเงินประมาณ 120 พันล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 3.7 ล้านล้านบาท)
ส่วนใหญ่อยู่ในประเทศพัฒนา เช่น สหรัฐ จีน เม็กซิโก สเปน อิตาลี ญี่ปุ่น แคนาดา อังกฤษ รัสเซีย และเยอรมนี สำหรับประเทศไทยติดอันดับ 21
ที่มามติชนสุดสัปดาห์
