โครงการบริหารจัดการน้ำ 3.4 แสนล้านบาทของคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) ที่มี นายปลอดประสพ สุรัสวดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นประธาน กำลังเดินหน้าเต็มสูบ หลังออกประกาศเชิญชวนบริษัทที่ปรึกษาเสนอกรอบแนวคิด (Conceptual Plan) ออกแบบก่อสร้างระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืนและระบบแก้ไขปัญหาอุทกภัยของประเทศไทย (TOR) ท่ามกลางข้อสงสัยและเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากหลายฝ่าย

ขณะที่ก่อนหน้านี้รัฐบาลตั้งคณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อวางระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ (กยน.) เพื่อวางแผนบริหารจัดการน้ำทั้งระยะเร่งด่วนและระยะยั่งยืน มีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญเรื่องน้ำหลายท่านเป็นคณะกรรมการ

วันนี้แผนน้ำของ กยน.เสร็จแล้ว คำถามคือได้นำไปใช้หรือยัง ทำอะไรบ้าง หรือจะถูกรื้อทิ้ง ? "กิจจา ผลภาษี" กรรมการ กยน. ที่ปรึกษากรรมการนโยบายน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ (กนอช.)  ไขคำตอบผ่าน "ประชาชาติธุรกิจ" ในหลายประเด็น ล้วนน่าสนใจ

- แผนงานแก้ปัญหาเรื่องน้ำตามแผน กยน.คืบหน้าอย่างไรบ้าง

จริง ๆ งานในส่วนของ กยน.วางแผนไว้ครบหมดแล้ว หลังจากนั้นท่านนายกฯยิ่งลักษณ์ (ชินวัตร) ก็ตั้ง กบอ.ขึ้นมา โดยมีรัฐมนตรีปลอดประสพเป็นประธาน

- กบอ.ทำงานร่วมกับ กยน.อย่างไรบ้าง

ท่านนายกฯก็ขอให้ผมไปช่วย แต่ผมบอกท่านว่า ผมคงไปทำหน้าที่ไม่ได้ เพราะดูจะเป็นเรื่องการเมืองไปแล้ว แต่ท่านก็ให้ผมไปเป็นที่ปรึกษา

- ไม่เห็นด้วยกับแนวทาง กบอ.หรือ

ผมเข้าไปร่วมประชุม 1-2 หน ผมดูแนวทางแล้ว ผมไม่ชอบใจ คือผมไม่ชอบวิธีการในการบริหารจัดการ ถ้าผมยังไปประชุมอยู่ ผมอาจมีข้อขัดแย้งหลายเรื่อง เลยถอยห่างออกมา

- กยน.ทั้งคณะวันนี้ยังทำงานอยู่

คณะกรรมการยังมีอยู่ ยังไม่ได้ยุบ แต่ก็ไม่ได้มีการใช้งาน

- แผน กบอ.ซ้ำซ้อนกับที่ กยน.วางไว้

คงไม่ซ้ำซ้อนกัน เพราะ กยน.เป็นผู้วางแผน แต่ กบอ.เป็นหน่วยปฏิบัติ แต่หน่วยปฏิบัติจะทำตามแผน กยน.หรือไม่ ผมไม่ทราบ

- แผน กบอ.เหมือนจะให้บริษัทที่ปรึกษาเสนอแผนใหม่หมด

ผมไม่รู้รายละเอียดเรื่องทีโออาร์เลย แต่ถ้าถามผมส่วนตัวเรื่องน้ำ ผมมองว่า เรื่องน้ำไม่มีใครรู้ดีกว่าคนไทย เพราะเรามีนักวิชาการและคนที่มีความรู้เรื่องน้ำเยอะมาก แผนงานที่ กยน.วางไว้ เป็นแผนงานที่ได้รับการยอมรับ ต่างชาติเองก็ยอมรับ ไม่ว่าแผนระยะเร่งด่วน หรือแผนยั่งยืน

ผมมั่นใจแผนของ กยน.ว่า อย่างน้อยที่สุด โอกาสเกิดน้ำท่วมแบบปี 2554 จะน้อยมาก หรือมีก็จะเบากว่า ผมไปดูงานศึกษาเรื่องน้ำต่างประเทศกับท่านนายกฯ ทั้งที่จีน เกาหลี ก็ได้เข้าร่วมประชุมด้วย โอเค เขาเก่งและมีความรู้ แต่ผมฟังแล้ว ยังไงเรื่องน้ำในเมืองไทย ไม่มีใครรู้ดีกว่าคนไทย

ฉะนั้น ความเห็นผมในฐานะที่ทำงานเรื่องน้ำ ผมคิดว่า ในการตั้งทีมงานบริษัทที่ปรึกษาเข้ามา อย่างแรกสุด เรายอมรับกรอบน้ำของ กยน.หรือไม่ ถ้ายอมรับก็เดินตามแนวนี้ ส่วนต่างชาติถ้าจะจ้างเขามา ควรจะจ้างเขามาในฐานะผู้เชี่ยวชาญให้คำปรึกษา ไม่ใช่ผู้ที่จะลงมาทำงาน แต่หากคัดเลือกจากบริษัทคนไทยด้วยกัน แล้วคัดเลือกต่างชาติมาร่วมดูแล อย่างนั้นผมเห็นด้วย มาช่วยกันดูแผนงานของ กยน.ว่ามีจุดบอด หรือควรแก้ไขตรงไหน ถ้าต่างชาติมีข้อเสนอที่ดีกว่า เสนอได้เลย แต่งานที่ทำควรเป็นงานของคนไทย

- ถึงวันนี้ปัญหาเรื่องน้ำยังน่าห่วง เบาใจไม่ได้

ใช่ น่าห่วงมาก เพราะแผนที่ กยน.วางไว้ ไม่ใช่ทำกันได้ง่าย ๆ อย่างเรื่องทำคันกั้นน้ำ ชาวบ้านเข้าใจมั้ย ยอมรับมั้ย หรือการขุดลอกคูคลองปัญหาเยอะมาก เพราะมีปัญหาเรื่องมวลชน

- สิ่งที่น่าเป็นห่วงที่สุดคือเรื่องอะไร

เรื่องงานเร่งด่วนจากหลายส่วนที่จะทำในปีนี้ ยังทำได้ช้ามาก ที่โอเคหน่อยก็จะมีงานของ กทม. กรมโยธาธิการฯ กรมชลประทาน ส่วนทหารก็ช่วยได้ดี อย่างในส่วนท้องถิ่น เหมือนต่างคนต่างทำ เช่น ที่ จ.อ่างทอง พยายามสร้างคัน

กั้นน้ำ ดึงน้ำเจ้าพระยาเพื่อป้องกันจังหวัด ซึ่งจังหวัดอื่นก็ทำ ถามว่า น้ำที่เคยเข้าท่วมทุ่ง วันนี้ไปกั้นหมดแล้ว น้ำก้อนนี้จะลงไปไหน ก็ลงมากรุงเทพฯ ซึ่งผมไม่มั่นใจว่า ถ้าน้ำทั้งก้อนที่กั้นไว้ ลงมาถึงกรุงเทพฯ จะเอาอยู่หรือไม่

นอกจากนี้ ปัญหาน้ำที่เราจะเอาออก ทั้งด้านตะวันตก ตะวันออก ยังมีปัญหาอีกเยอะมาก ว่าจะดึงออกได้มั้ย เพราะปี 2554 ดึงไม่ไป เพราะเจอปัญหาทั้งเรื่องการเมือง มี ส.ส.การบังคับไม่ให้ปล่อยน้ำเข้าพื้นที่ รวมทั้งการปล่อยปละละเลยในการสร้างสิ่งก่อสร้างเยอะแยะไปหมด ทั้งหมู่บ้านจัดสรร นิคมอุตสาหกรรม ซึ่งต้องรีบแก้ไข

- สุดท้าย แผนของ กยน.จะถูกนำไปใช้หรือเปล่า

ขึ้นอยู่กับว่า คุณเชื่อแผน กยน.ที่ทำกันมาหรือเปล่า ผมเห็นว่า สิ่งที่ กยน.ทำไว้ พระเอกที่จะกันน้ำท่วมได้ คือแก้มลิง และพื้นที่รับน้ำนอง แต่ถึงวันนี้ยังมีปัญหาด้านสังคมและมวลชน ซึ่งรัฐบาลเองก็ยังไม่ชัดเจน สิ่งที่ชัดเจนที่ผมมองเห็น คือเอาแผน กยน.มาใช้ให้เร็วที่สุด

- การบริหารจัดการน้ำของรัฐบาลมาถูกทิศทางหรือเปล่า

ความเห็นแต่ละคนไม่ตรงกัน แต่เท่าที่ผมติดตามคณะทำงานที่ติดตามงบประมาณ หรือคณะทำงานชุดต่าง ๆ ผมยังไม่เห็นด้วย

- มีข้อเสนออะไรถึงท่านนายกฯยิ่งลักษณ์มั้ย

อย่างที่ผมบอก การจ้างบริษัทที่ปรึกษา มันดูมากเกินไป หากให้ที่ปรึกษาจากเมืองนอกเข้ามา ก็อาจจะเริ่มต้นใหม่ในการแก้ปัญหาเรื่องน้ำ หากไม่เริ่มต้นใหม่ ต่างชาติคงจ้างคนไทยต่อ เพราะเขาไม่มีข้อมูล นอกจากคนไทย ขนาดบริษัท
ที่ปรึกษาจากคนไทย ก็ใช้ข้อมูลจากกรมชลประทาน หรือกรมอุตุนิยมวิทยา ฯลฯ

แต่หากคุณมีข้อเสนอ มาคอมเมนต์ มาดูแผน แล้วมีอะไรเพิ่มเติม บอกมาได้เลย อย่างนี้ผมว่าจะเปอร์เฟ็กต์ สิ่งที่ กยน.ทำ อาจจะไม่ดี 100% แต่ในฐานะที่คุณเป็นผู้เชี่ยวชาญของโลก ผ่านงานมาเยอะ มาคอมเมนต์เราได้ เรายอมรับ แต่ถ้าคุณมาเริ่มใหม่ ผมท้าเลยว่า ไม่มีทางสู้คนไทยได้