ประชาชาติธุรกิจ
คอลัมน์

วันที่ 01 ตุลาคม พ.ศ. 2557

คุยกับหมอพิณ ระยะปลอดภัย ศึกษาไว้ก่อนจะเครียด

Prev
1 of
Next

คลิกภาพเพื่อขยาย

updated: 31 ม.ค. 2556 เวลา 12:25:28 น.

โดย พญ.พิณนภางค์ ศรีพหล

ระยะปลอดภัย

คอลัมน์ คุยกับหมอพิณ

โดย พิณนภางค์ ศรีพหล






การคุมกำเนิดโดยวิธีธรรมชาติ คือการมีเพศสัมพันธ์ในระยะปลอดภัย

"ระยะปลอดภัย"
คือระยะที่ปลอดภัยจากการตั้งครรภ์ หรือในช่วงเวลาที่ไข่ไม่ตกนั่นเอง

ในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ ไข่จะตกเดือนละครั้งโดยหลังจากไข่ตก ไข่จะมีอายุ 24 ชั่วโมงก่อนที่จะฝ่อสลายไป หากไม่ได้รับการผสมกับน้ำเชื้ออสุจิ ในขณะที่น้ำเชื้ออสุจิมีอายุประมาณ 3 วัน หรือมากกว่านั้น

แล้วไข่ตกวันไหนกันล่ะ

ส่วนใหญ่ไข่จะตก 2 สัปดาห์ก่อนวันที่คาดว่าประจำเดือนครั้งถัดไปจะมา แต่เราก็ไม่ได้หยั่งรู้ทุกครั้งว่าประจำเดือนเราจะมาวันไหนใช่ไหมคะ

บางทีร่างกายมันก็ทรยศเราได้ดังนั้น ไข่จะตกเมื่อไร บอกเป็นวันที่เป๊ะ ๆ ไม่ได้ แต่ก็พอจะบอกเป็นช่วงได้ค่ะ

ก่อนอื่นต้องขอเตือนก่อนนะคะ ว่าการคุมกำเนิดโดยวิธีธรรมชาติมีประสิทธิภาพสู้วิธีคุมกำเนิดอื่น ๆ ไม่ได้ เช่น ยาคุมกำเนิด ยาฝัง

1 ใน 4 ตั้งครรภ์จากการคุมกำเนิดวิธีนี้ค่ะ

ดังนั้น ไม่ควรใช้วิธีการคุมกำเนิดแบบธรรมชาติในกรณีที่มีปัญหาสุขภาพที่ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ คือเป็นโรคที่คุณหมอขอร้องว่า "อย่าท้องเลย" เพราะการตั้งครรภ์ส่งผลอันตรายต่อตัวคุณเองได้ เช่น โรคหัวใจบางชนิด หรือเป็นคนที่ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ, มีภาวะเลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูก ปากมดลูกอักเสบ หรือมีตกขาวผิดปกติ

การใช้วิธีคุมกำเนิดแบบธรรมชาติมีวิธีไหนบ้าง

อย่างแรก คือการวัดอุณหภูมิร่างกายทุกเช้าก่อนจะลุกออกจากเตียง โดยหลักการที่ว่า ผู้หญิงจะมีอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นเล็กน้อยหลังไข่ตก แต่ไม่ถึงกับเป็นไข้ตัวร้อนจนตัวเรารู้สึกได้นะคะ แค่ 0.3-0.5 องศาเซลเซียสเท่านั้นเอง วิธีการก็แค่ตื่นตอนเช้าก่อนที่จะลุกออกจากเตียง วัดอุณหภูมิร่างกายตัวเองแล้วเอาไปจดลงกราฟ แล้วก็งดเพศสัมพันธ์ หรือป้องกันโดยใช้วิธีอื่น เช่น การใช้ถุงยางอนามัย ในช่วง "ตั้งแต่หลังประจำเดือนหมดจน 3 วันหลังอุณหภูมิร่างกายสูงสุด"

วิธีนี้ใช้ไม่ได้กับคนที่เป็นไข้ พักผ่อนไม่พอ ทำงานไม่เป็นเวลา เพราะอุณหภูมิร่างกายอาจจะแปรปรวนได้นะคะ

สอง คือใช้วิธีสังเกตมูกที่ผลิตจากปากมดลูก เพราะว่ามูกจากปากมดลูกเปลี่ยนแปลงไปตามฮอร์โมนของรอบเดือนค่ะ โดยสามารถสังเกตได้บริเวณปากช่องคลอด หลังหมดประจำเดือนปุ๊บ ส่วนใหญ่ช่องคลอดจะแห้ง หลังจากนั้นก็จะมีมูกเหนียว ๆ หนึบ ๆ ในช่วงก่อนไข่ตกเล็กน้อย มูกจะใสขึ้นไม่ค่อยเหนียว ลักษณะคล้ายไข่ขาวลื่น ๆ (เหมือนจะอนุญาตให้น้ำเชื้อเดินทางเข้าไปผสมกับไข่ได้โดยง่าย) มูกใสลื่นอยู่สักระยะจนวันสุดท้ายที่มูกใส นั่นคือวันที่ไข่น่าจะตก

ดังนั้น ระยะอันตรายคือในวันที่มูกเริ่มลื่น ๆ ใส ๆ จนถึง 4 วันหลังจากที่มูกลื่นใสวันสุดท้าย ควรงดเพศสัมพันธ์ในช่วงดังกล่าวค่ะ

วิธีที่สาม คือวิธีนับวัน เป็นวิธียอดนิยม เพียงแต่คุณต้องจดประจำเดือนช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา เพื่อความแม่นยำในการคำนวณการนับรอบเดือน คือการนับวันที่ประจำเดือนมาวันแรกเป็นวันที่ 1 นับไปจนถึงวันแรกของประจำเดือนรอบถัดไป รอบที่สั้นที่สุดคือ 28 วัน รอบที่ยาวที่สุดคือ 31 วัน

เอารอบที่ "สั้น" ที่สุดมาลบ "18" 28-18 = 10


เอารอบที่ "ยาว" ที่สุดมาลบ "11" 31-11 = 20


ช่วงที่ไม่ปลอดภัยก็คือวันที่ 10-20 ของรอบเดือนค่ะ (ย้ำนะคะ โดยนับวันที่ประจำเดือนมาวันแรกเป็นวันที่ 1)

ย้ำอีกครั้งนะคะว่า การคุมกำเนิดแบบธรรมชาติมีประสิทธิภาพสู้การคุมกำเนิดวิธีอื่น ๆ ไม่ได้

ดังนั้น หากยังไม่พร้อมมีบุตรจริง ๆ ควรเลือกคุมกำเนิดวิธีอื่น ๆ ร่วมด้วยค่ะ