สภาพัฒน์ ชง ครม.อนุมัติงบฟื้นฟูโควิด 58 จังหวัด ยัน ไม่มีโครงการคุณขอมา

วันที่ 1 สิงหาคม 2563 ที่โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ เซ็นทรัล ลาดพร้าว กทม. ผู้อบรมหลักสูตรบริหารการสื่อสารมวลชนระดับกลางด้านกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (บสก.) รุ่นที่ 9 สถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนประเทศไทย จัดเวทีสัมมนาสาธารณะ เรื่อง ชำแหละเงินกู้ฟื้นฟูโควิด : ช่วยเศรษฐกิจ หรือ เป็นพิษกับประชาชน โดยมีนายดนุชา พิชยนันท์ รองเลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นายสมชาย แสวงการ สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกล ดร.มานะ นิมิตรมงคล เลขาธิการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) และ นางสาวสฤณี อาชวานันทกุล กรรมการ ผู้จัดการ ด้านการพัฒนาความรู้ บริษัท ป่าสาละ จำกัด เข้าร่วม

นายดนุช กล่าวว่า ในฐานะประธานอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการพิจารณาโครงการ ใน พ.ร.ก.พระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ไขปัญหา เยียวยา และฟื้นฟูเศรษฐกิจและสังคม ที่ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 พ.ศ. 2563 มองว่า วิกฤตโควิด-19 แตกต่างจากวิกฤตต้มยำกุ้งและแฮมเบอร์เกอร์ เพราะ 2 ครั้งก่อนเกิดเฉพาะจุด ยังมีเศรษฐกิจระดับโลกอื่นพยุงขึ้นมาได้ แต่คราวนี้ทุกประเทศโดนทั้งหมด และไม่รู้ว่าจะจบเมื่อไร จึงต้องพึ่งพาเศรษฐกิจในประเทศ เป็นที่มาของการกู้เงิน ซึ่ง พ.ร.ก.กู้เงินที่ออกมา 3 ฉบับ วงเงิน 1 ล้านล้านบาท

ชง ครม.เยียวยา 58 จังหวัด

แต่เงินก้อนฟื้นฟูเศรษฐกิจ 4 แสนล้านบาทที่อยู่ในก้อน 1 ล้านล้านนั้น จะใช้ใน 4 ส่วน คือ 1.เพิ่มศักยภาพประเทศ เช่น การใช้นวัตกรรมเข้าไปช่วยเกษตรกร 2. เศรษฐกิจฐานราก เน้นเรื่องการจ้างงาน สร้างความเข้มแข็งชุมชน 3. กระตุ้นการบริโภค เช่น เราเที่ยวด้วยกัน และ 4. โครงสร้างพื้นฐาน ที่ต้องเกิดประโยชน์ในแง่เกิดการหมุนเวียน ตอบโจทย์พื้นที่ ขณะนี้ ครม.อนุมัติแล้ว 3.7 หมื่นล้านบาท ล่าสุด คณะกรรมการกลั่นกรองฯ เห็นชอบอีก 160 โครงการเล็กๆ ราว 800 ล้านบาท กระจาย 58 จังหวัด โดยจะเสนอ ครม.สัปดาห์หน้า ส่วนที่ให้ไม่ครบทุกจังหวัด เพราะบางโครงการอาจไม่เกิดประโยชน์กับประชาชน เช่น เป็นการจัดงานอีเวนต์ 1-2 วัน แล้วเลิกไป แต่โครงการที่ได้รับอนุมัติ เช่น โครงการปรับลดพื้นที่ปลูกยางพารา มาปลูกพืชผสมผสานในภาคใต้ โครงการกลุ่มเกษตรกรที่ขอให้รัฐสนับสนุนการผลิต แปรรูป แต่ไม่มีเงินซื้ออุปกรณ์ เพื่ออัปเกรดผลิตภัณฑ์ ยันยันว่า โครงการที่เสนอเข้ามาไม่มีลักษณะของคุณขอมา

นายสมชาย กล่าวว่า ก่อนหน้านี้เคยมีการเยียวยาด้วยงบจำนวนมาก เช่น ไทยเข้มแข็ง เงินกู้ช่วงน้ำท่วม ก็พบช่องว่างในการเอื้อทุจริต ดังนั้น การใช้เงินในครั้งนี้ต้องระวัง เพราะมีเงินจำกัดหรือมีกระสุนไม่มาก เราต้องกู้เงินมา ทำให้เป็นหนี้คนละ 1.2 หมื่นบาท จึงต้องใช้ให้ตรงเป้า ทั่วถึง คุ้มค่า และได้ประโยชน์ ทั้งนี้ ผู้ทรงคุณวุฒิที่อยากเสนอให้มาร่วมตรวจสอบ ควรมาจากภาคประชาสังคม สื่อมวลชน ภาควิชาการ และภาคธุรกิจ โดยจะตรวจสอบในเงินทุกก้อน แม้กระทั่งงบ 4.5 หมื่นล้านบาทด้านสาธารณสุข เพราะในอดีตที่ผ่านมาก็เคยพบการซื้อเวชภัณฑ์ผิดวัตถุประสงค์

แจกงบไม่ถูกที่คัน

นายพิธา กล่าวว่า เงินกู้จะฟื้นฟูเศรษฐกิจหรือไม่ ขึ้นกับว่า เงินที่เป็นหนี้สินสามารถนำไปทำเป็นทรัพย์สินได้หรือไม่ หรือเอาไปใช้ผิดวัตถุประสงค์และเกิดการคอร์รัปชัน ซ้ำซ้อนกับงบประมาณปี 2563 หรือปี 2564 กลายเป็นการซ้ำเติมประชาชน เกิดรูรั่วทางเศรษฐกิจลึกขึ้น เนื่องจากไทยพึ่งพาการท่องเที่ยวและส่งออกประมาณ 70% ทำให้เกิดปัญหา เพราะนักท่องเที่ยวเข้ามาไม่ได้ ส่งออกไม่ได้ ขณะที่ในประเทศมีการล็อกดาวน์ หลายกิจการเปิดไม่ได้ แต่ยังมีค่าใช้จ่าย ทำให้เกิดวิกฤติเศรษฐกิจ โดยช่วง 6 เดือน ตั้งแต่ ม.ค.-มิ.ย. ภูมิภาคที่เกิดความเสียหายมากที่สุดคือ กทม. ภาคใต้ และภาคตะวันออก โดยเรื่องการท่องเที่ยว จังหวัดที่กระทบมากที่สุด คือ กทม. ภูเก็ต ชลบุรี กระบี่ และสุราษฎร์ธานี ซึ่งได้ของบเข้ามาแล้ว แต่บางจังหวัดที่ของบเข้ามาไม่สอดคล้องกับความเสียหาย เช่น กาฬสินธุ์ ยโสธร พะเยา ปัตตานี สิงห์บุรี ซึ่งตนกังวลเพราะจะใช้งบประมาณไม่มีประสิทธิภาพ ไม่ถูกวัตถุประสงค์ กลายเป็นเกาไม่ถูกที่คัน

หวัง 6 แสนล้านฟื้นเศรษฐกิจ

นายพิธา กล่าวว่า ประเทศไทยยังเหลืองบ 6 แสนล้านบาทที่จะนำมาใช้พลิกฟื้นสถานการณ์ โดยแบ่งเป็น 5 มาตรการ ประกอบด้วย 1. เยียวยาประชาชนที่อาจจะเกิดจากโควิดรอบ 2 โดยใช้วิธีการกรองคนออกก็จะเหลือคนที่ได้รับการเยียวยา 28 ล้านคน โดยให้ประมาณ 3 พันบาทต่อคน ในระยะเวลา 3 เดือนสำหรับคนที่ยังหางานไม่ได้จำนวน 2.5 แสนล้านบาท 2.การช่วยเอสเอ็มอี เพื่ออุดหนุนให้มีการจ้างงานไม่เกิน 50% ของค่าจ้าง สนับสนุนบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) ให้คำประกันนี้ จำนวน 2 แสนล้านบาท รวมถึงมีมหกรรมการจ้างงานในทุกพื้นที่ 3.การท่องเที่ยว ให้มีการอุดหนุนตามจังหวัดที่พึ่งพาการท่องเที่ยว แง้มประตูเตรียมความพร้อมในด้านสาธารณสุข จำนวน 1 แสนล้านบาท 4.การศึกษา ช่วยให้เด็กที่เสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษาให้ได้เรียนต่อผ่านกองทุน กสศ. คนละ 3 หมื่นบาท วงเงิน 5 หมื่นล้านบาท และ 5.ปลดล็อกเงื่อนไขการเข้างถึงแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ (Soft loan) เพื่อช่วยเหลือเอสเอ็มอีที่ไม่ได้เป็นลูกค้าธนาคารให้เข้าถึงแหล่งเงินกู้ วงเงิน 4 แสนล้านบาท

หวั่นละเลงงบช่วงเลือกตั้ง

ขณะที่ นายมานะ กล่าวว่า ขณะนี้ประเทศไทยเจอปัญหาทั้งธุรกิจเจ๊ง คนตกงาน ถูกลดเงินเดือน ไม่มีงานทำ ไม่มีกิน พอมีเงินกู้มาช่วยเยียวยาฟื้นฟู ก็เหมือนกับพระเจ้ายื่นมือมาช่วยเหลือ แต่ถ้าปล่อยให้มีการล้วงยัดเข้ากระเป๋าใครบางคน ก็เหมือนพระเจ้ายื่นมือกลับ จะเป็นเคราะห์ซ้ำกรรมซัดมาซ้ำเติมประเทศและประชาชน ทั้งนี้ อย่าเชื่อว่าจะไม่มีใครโกง เพราะทุกครั้งที่มีเงินอัดฉีด มีการโกงทุกครั้ง ทั้งตอนเอื้ออาทร ไทยเข้มแข็ง มีทั้งที่เป็นข่าว ไม่เป็นข่าว เป็นคดีไม่เป็นคดี หากเทียบกับโครงการไทยเข้มแข็งแล้ว การอัดฉีดเงินครั้งนี้วงเงินสูงกว่าด้วย ก็ถือว่ากังวลพอสมควร

“ช่วงนี้ใกล้เลือกตั้งท้องถิ่น จะป้องกันอย่างไรไม่ให้เกิดการดึงงบประมาณ ดึงโครงการฟื้นฟูเหล่านี้ ไปเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง ซึ่งน่ากลัวที่สุด ดังนั้น ต้องทำให้เรื่องนี้ไม่อยู่ในมือของหน่วยงานราชการ ต้องอยู่ในมือประชาชนและสื่อมวลชนต้องร่วมกันตรวจสอบงบทั้ง 1.99 ล้านล้านบาทอย่างเข้มข้น เมื่อทุกคนส่งเสียงเขาก็จะโกงได้ยากขึ้น แต่ที่เห็นหลุมทุกวันนี้ คือ สิ่งที่เสนอไว้ไม่เกิดขึ้น เช่น ให้ตัวแทนประชาชน สื่อมวลชน ภาควิชาการ เข้าไปในคณะกรรมการกลั่นกรอง หรือคณะกรรมการอิสระเพื่อตรวจสอบการใช้เงินงบประมาณก็ยังไม่เกิดขึ้น” ดร.มานะกล่าว

สร้างโควิดเอไอ จับพิรุธโครงการ

นายมานะกล่าวว่า สภาพัฒน์ฯ มีการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับโครงการฟื้นฟูในเว็บไซต์ Thai Me ซึ่งถือเป็นข้อมูลสาธารณะ เราก็ตอบสนองโดยทำเว็บไซต์ตัวหนึ่ง ชื่อ “โควิดเอไอ” จะดึงข้อมูลจาก Thai Me และดึงข้อมูลจากส่วนอื่น เช่น จีพีเอส มาทำเป็นแผนที่ ให้ประชาชนเห็นและตรวจสอบโครงการและงบประมาณได้ง่าย เช่น อยากรู้ว่าตำบลนี้ได้เงินเกี่ยวกับการท่องเที่ยวเท่าไร มีกี่โครงการ พัฒนาแหล่งน้ำเท่าไรเมื่อเทียบกับจังหวัดนี้ได้เท่าไร ตัวเงินเท่าไร สามารถสืบค้นข้อมูลได้ผ่านโทรศัพท์มือถือ และหากกรมบัญชีกลางไม่ปิดกั้น และดึงข้อมูลมาได้ ก็จะช่วยตรวจสอบโครงการที่อนุมัติแล้วว่า มีการจัดซื้อหรือยัง จ่ายเงินหรือยัง ใครประมูลได้ จะทราบว่าใครเป็นผู้ประมูล มีการฮั้วประมูลหรือไม่ ก็จะช่วยเป็นนักสืบไซเบอร์ให้พวกเรา นอกจากนี้ จะมีการตั้งกลุ่มขึ้นมาช่วยคัดกรองโครงการที่ ครม.อนุมัติ ว่าโครงการนี้มีความเสี่ยงในการทุจริตระดับใด

หวั่นหนี้ประชาชนปะทุ

นางสาวสฤณี กล่าวว่า เท่าที่ดูการกลั่งกรองโครงการก็ชื่นใจ เพราะโครงการที่ผ่านการกลั่นกรองก็น่าตรงวัตถุประสงค์ มีส่วนช่วยได้ เน้นเรื่องการพัฒนาคน ศักยภาพ และอาชีพเป็นหลัก แต่เรื่องการตรวจสอบต้องสร้างแรงจูงให้คนมาร่วมตรวจสอบ ซึ่งจะแบ่งโครงการเป็น 2 ระดับ คือ

1. ระดับท้องถิ่น ควรให้คนในพื้นที่ตัดสินใจ ว่าเห็นด้วยไม่เห็นด้วยกับโครงการ ซึ่งต้องสร้างการมีส่วนร่วม มีบทบาท มีอำนาจตัดสินใจเกี่ยวกับโครงการตั้งแต่ต้น จะดึงให้คนในพื้นที่สนใจในการตรวจสอบ

2. ระดับประเทศ ซึ่งหากจะฟื้นฟูต้องไม่ใช่ฟื้นฟูกลับไปสู่จุดเดิม เพราะสถานการณ์เปลี่ยนไป อย่างนักท่องเที่ยวก็อาจไม่ได้มาเที่ยวแบบเดิม ต้องฟื้นฟูไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนและวิถีชีวิตใหม่ (นิวนอร์มัล) เช่น ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ หรือเชิงระบบนิเวศน์ หรือการเพิ่มทักษะต้องก้าวข้ามไปสู่ดิจิทัล หลายโครงการบูรณาการร่วมกันได้ เช่น การจ้างบัณฑิตตกงานที่มีหลายสาขา ไปโค้ชคนในชุมชน อย่างการตลาดดิจิจิทัล ซึ่งเกษตรกรบางส่วนอยากปรับตัวเอง อยากขายตรงสู่ผู้บริโภค

“ที่น่ากังวล คือ หนี้ประชาชนที่เป็นปัญหารอวันระเบิด หากหมดมาตรการช่วยเหลือ ปัญหาหนี้ภาคประชาชนจะปะทุขึ้นมา ต้องเริ่มพิจารณากลไกนอกเหนือจากที่มีอยู่ อย่างเรื่องซอฟต์โลนก็เห็นด้วยที่ควรให้เอสเอ็มอีที่ไม่เข้าถึงระบบธนาคารเข้าถึง” นางสาวสฤณีกล่าว

ไม่พลาดข่าวสำคัญ เจาะลึกทุกประเด็น
เพิ่มเราเป็นเพื่อนทาง @prachachat

ติดตามข่าวธุรกิจ