เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
โตโยต้า โชว์ GR KART หวังสร้างแรงบันดาลใจ ให้ ‘นักแข่ง’
Automotive โตโยต้า โชว์ GR KART หวังสร้างแรงบันดาลใจ ให้ ‘นักแข่ง’
‘สืบสกุล’ เตือนวิกฤตสารพิษฟื้นฟู 100 ปี จี้รัฐขีดพื้นที่เฝ้าระวัง 6 ลุ่มน้ำ
เศรษฐกิจภูมิภาค ‘สืบสกุล’ เตือนวิกฤตสารพิษฟื้นฟู 100 ปี จี้รัฐขีดพื้นที่เฝ้าระวัง 6 ลุ่มน้ำ
กทม. เปิดสกายวอล์กใหม่เชื่อมสองเขตฝั่งธนฯ ขยายรูท Bike Sharing เส้นทางท่องเที่ยวบางกอกใหญ่-ตลาดพลู
Real Estate กทม. เปิดสกายวอล์กใหม่เชื่อมสองเขตฝั่งธนฯ ขยายรูท Bike Sharing เส้นทางท่องเที่ยวบางกอกใหญ่-ตลาดพลู
“รถแทรมไฟฟ้า” 20 บาท…คำตอบใหม่ ขนส่งเมืองเก่าเชียงใหม่
เศรษฐกิจภูมิภาค “รถแทรมไฟฟ้า” 20 บาท…คำตอบใหม่ ขนส่งเมืองเก่าเชียงใหม่
‘ทีเส็บ’ผลักดันกรุงเทพฯ ขึ้นศูนย์กลางงานออกแบบโลก
Business ‘ทีเส็บ’ผลักดันกรุงเทพฯ ขึ้นศูนย์กลางงานออกแบบโลก
‘ชาวนา’ ผวาสารปนเปื้อน จี้รัฐเร่งเคลียร์หวั่นฉุดราคา
Economic ‘ชาวนา’ ผวาสารปนเปื้อน จี้รัฐเร่งเคลียร์หวั่นฉุดราคา
บอนกาแฟ เผยเทรนด์ร้านกาแฟ ปี 2570 พร้อมมุ่ง 4 ด้านชิงความได้เปรียบ
Business บอนกาแฟ เผยเทรนด์ร้านกาแฟ ปี 2570 พร้อมมุ่ง 4 ด้านชิงความได้เปรียบ
ราคาบิตคอยน์วันนี้ (22 พ.ย. 69) ขยับขึ้น 2.16% อยู่ที่ 60,132 เหรียญสหรัฐ
Finance ราคาบิตคอยน์วันนี้ (22 พ.ย. 69) ขยับขึ้น 2.16% อยู่ที่ 60,132 เหรียญสหรัฐ
ราคาน้ำมันวันนี้ (22 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
Economic ราคาน้ำมันวันนี้ (22 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
การ ‘ปะทะ’ ของ 2 รมต.สหรัฐ ปม Nvidia และ ‘สายลับ’ จีน
World การ ‘ปะทะ’ ของ 2 รมต.สหรัฐ ปม Nvidia และ ‘สายลับ’ จีน
ดูทั้งหมด

สุดขอบระบบสุริยะไม่ราบเรียบ แต่เป็นรอยย่นเหมือนระลอกคลื่น

15 ต.ค. 2565 | 22:31น.

ระบบสุริยะของเรามีขอบเขตสิ้นสุดที่ตรงไหนและมีรูปทรงอย่างไรกันแน่ เป็นคำถามที่เหล่านักดาราศาสตร์ขององค์การนาซาใกล้จะได้คำตอบที่ชัดเจนแล้ว หลังดาวเทียมสำรวจขอบเขตระหว่างดวงดาว (IBEX) ส่งข้อมูลใหม่ที่น่าสนใจกลับมา 

รายงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Astronomy ชี้ว่ากำแพงพลาสมาซึ่งก่อตัวที่แนวสิ้นสุดอิทธิพลลมสุริยะ “เฮลิโอพอส” (heliopause) หรือตรงสุดเขตแดนของระบบสุริยะที่ติดต่อกับห้วงอวกาศระหว่างดวงดาว (interstellar space) ไม่ได้เป็นวงโค้งราบเรียบอย่างที่เคยคิดกัน แต่กลับเป็นรอยยับย่นเหมือนระลอกคลื่นไม่มีผิด

เขตอิทธิพลลมสุริยะ
เขตอิทธิพลลมสุริยะ , NASA

ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์ตรวจวัดหาขอบเขตและรูปทรงของระบบสุริยะ โดยวิเคราะห์ความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงของอะตอมพลังงานสูงที่เป็นกลางทางไฟฟ้า ซึ่งมีอยู่ในรังสีที่แผ่ออกไปจากดวงอาทิตย์หรือลมสุริยะนั่นเอง

ลมสุริยะจะพัดไปจนถึงแนวเขตแดนหรือเฮลิโอพอส ซึ่งถือเป็นจุดสิ้นสุดอาณาเขตของระบบสุริยะในทางทฤษฎี โดยดาวเทียม IBEX จะทราบถึงตำแหน่งของแนวเขตแดนนี้ได้ เมื่อพบว่าอะตอมพลังงานสูงในลมสุริยะ ทำปฏิกิริยากับสสารจากห้วงอวกาศระหว่างดวงดาวในระดับสูงสุดที่จุดใด หลังจากที่มันสะท้อนกลับเข้ามายังด้านในของระบบสุริยะอีกครั้ง

แบบจำลองสามมิติของขอบเขตอิทธิพลลมสุริยะ 

ที่มาของภาพ, NASA

แม้ข้อมูลก่อนหน้านี้จะชี้ว่า กำแพงพลาสมาที่สุดขอบของระบบสุริยะมีลักษณะราบเรียบ แต่ข้อมูลใหม่จากดาวเทียม IBEX ที่บันทึกไว้เมื่อปี 2014 ซึ่งเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์มีความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงด้านพลังงานอย่างสูงถึง 6 เดือน จนทำให้แรงดันลมสุริยะเพิ่มขึ้น 50% ในช่วงดังกล่าว ชี้ว่ากำแพงพลาสมานั้นมีการเปลี่ยนแปลงรูปทรงตามไปด้วยเช่นกัน

มีการสร้างแบบจำลองคอมพิวเตอร์จากข้อมูลดังกล่าว เพื่อคำนวณว่าแรงดันของลมสุริยะที่เพิ่มขึ้นมาก ส่งผลกระทบอย่างไรต่อรูปร่างของแนวเขตแดนระบบสุริยะ ซึ่งผลปรากฏว่าเกิดการยืดหดเป็นระลอกคลื่นของกำแพงพลาสมา ตลอดแนวเขตแดนความยาวทั้งสิ้น 1,500 ล้านกิโลเมตร

เขตแดนของระบบสุริยะบางส่วนที่ยานวอยาเจอร์ 1 เคยเคลื่อนผ่านไปแล้ว ในครั้งนี้ขยับขยายเพิ่มขึ้นมาไกลกว่าเดิมถึง 750 ล้านกิโลเมตร เมื่อเทียบกับตำแหน่งที่วัดได้เมื่อปี 2012

ทีมผู้วิจัยระบุว่า สาเหตุของความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดจากอะตอมพลังงานสูงในลมสุริยะ เกิดการกระเด้งกระดอนเพิ่มมากขึ้น โดยสะท้อนกลับไปมาระหว่างแนวเฮลิโอพอสและพื้นที่ชั้นในตรง termination shock ซึ่งเป็นจุดที่ลมสุริยะอ่อนกำลังลงจนไม่สามารถพัดด้วยความเร็วเหนือเสียงอีกต่อไป

การสะท้อนของอะตอมพลังงานสูงดังกล่าว จึงเป็นที่มาของกำแพงพลาสมาที่มีลักษณะเป็นรอยยับย่นเหมือนคลื่น ซึ่งอาจเปลี่ยนรูปทรงไปได้อีกตามการเปลี่ยนแปลงด้านพลังงานของดวงอาทิตย์ในวัฏจักรสุริยะทุก 11 ปี

……..

ข่าว บีบีซี ไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ประชาชาติธุรกิจ เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว

แท็กที่เกี่ยวข้อง

จักรวาล นาซา ระบบสุริยะ