เลโก้แลนด์ เกาหลีใต้ สวนสนุกหมดสนุกกับหนี้ 5 พันล้านได้อย่างไร

สวนสนุกและรีสอร์ต เลโก้แลนด์ เกาหลีใต้ กลับมาเป็นประเด็นอีกครั้งพร้อมกับบทวิเคราะห์เจาะลึกที่เคยผิดชำระหนี้ เป็นที่ตื่นตกใจ และต้องแก้ไขด้วยนัดกำหนดจ่ายหนี้รอบใหม่ 15 ธ.ค. นี้

วันที่ 14 ธันวาคม 2565 บลูมเบิร์ก รายงานวิเคราะห์สาเหตุที่กิจการสวนสนุกและรีสอร์ต เลโก้แลนด์ ประเทศเกาหลีใต้ เผชิญสภาพพังครืนทางการเงินภายในเวลารวดเร็ว จนผิดนัดชำระหนี้มูลค่า 144 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 5,000 ล้านบาท

จากเดือนพฤษภาคม เลโก้แลนด์เปิดตัวเป็นสวนสนุกแบรนด์ใหญ่แห่งแรกของเกาหลีใต้ ตั้งอยู่ในจังหวัดคังวอน มีทะเลสาบและเทือกเขา แหล่งที่อยู่ของสัตว์ป่า เป็นแลนด์มาร์กที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ

แต่แล้วเมื่อถึงเดือนกันยายน การเงินก็พังครืน โปรเจ็กต์นี้ผิดนัดชำระหนี้ เขย่าตลาดสินเชื่อที่มีอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนในสินทรัพย์ระยะสั้น ให้ย่ำแย่ที่สุดนับจากเกิดวิกฤตการเงินทั่วโลก

บรรดาธนาคารกลางประเทศต่าง ๆ พยายามวิ่งไล่ให้ทันเวลาเพื่อสกัดกั้นเงินเฟ้อ แต่ยิ่งเร็วเกินไป ยิ่งทำให้กลไกของระบบการเงินปั่นป่วน

ขณะเดียวกัน การขึ้นดอกเบี้ยแบบพุ่งสูงยิ่งส่งผลต่อภาคอสังหาริมทรัพย์ทั่วโลก การพังครืนทางการเงินของเลโก้แลนด์ เป็นสิ่งย้ำเตือนว่า แม้แต่ระบบการเงินที่ปลอดภัยอย่างเกาหลีใต้ ซึ่งกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ ไอเอ็มเอฟ เคยพะยี่ห้อว่าจะฟื้นฟูกลับมาได้เร็ว ยังต้องเจอกับภัยคุกคาม

ใจกลางของวิกฤตนี้เป็นชนิดของหนี้ระยะสั้นที่เคยใช้หล่อเลี้ยงความเฟื่องฟูในการก่อสร้างของประเทศ มีชื่อเรียกว่า โปรเจ็กต์ไฟแนนซ์-ตราสารหนี้ระยะสั้น หรือ PF-ABCP

การผิดชำระหนี้หาได้ยากมากในเกาหลีใต้ เพราะหลักทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับตลาดอสังหาริมทรัพย์ถูกประเมินว่าไม่ใช่การเดิมพันที่ปลอดภัยไร้กังวล อัตราการผลิตชำระหนี้สำหรับเงินกู้โครงการมีแค่เพียง 0.5% เมื่อปลายเดือนมิถุนายน

ดังนั้นเมื่อผู้พัฒนาสวนสนุกเลโก้แลนด์ ซึ่งมีจังหวัดคังวอนเป็นผู้สนับสนุนอยู่ ไม่อาจจ่ายเงิน PF-ABCP ได้เมื่อปลายเดือนกันยายน นักลงทุนจึงตื่นตกใจมาก

เรื่องนี้เป็นกรณีศึกษาที่มีประเด็นดังนี้

1. PF-ABCP คืออะไร

โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ล้วนมีมูลค่าสูง ดังนั้นแทนที่จะจ่ายด้วยกองทุนที่มีอยู่ นักพัฒนาของเกาหลีใต้นิยมยืมเงินสดอยู่เสมอ เงินยืมนี้มาจากการขายโครงการที่ยังไม่สร้างด้วยซ้ำ ดังนั้นเมื่อราคาอสังหาฯดิ่งลง หรือขายไม่ออก พวกเขาจะพัวพันอยู่ในการเงินนี้

หนี้ระยะสั้นที่เชื่อมโยงกับโปรเจ็กต์ไฟแนนซ์ ในเกาหลีใต้เติบโตขึ้นมาในช่วงไม่กี่ปีมานี้ และหลักทรัพย์ประเภท PF-ABCP มีมูลค่าตลาดถึง 27,000 ล้านดอลลาร์ หรือราว 9.3 แสนล้านบาท

2.ธนาคารเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างไร

ผู้ก่อสร้างโครงการเป็นผู้เล่นที่มีบทบาทใหญ่รายแรก ๆ ในตลาด PF-ABCP เมื่อภาคอสังหาริมทรัพย์เติบโตรวดเร็ว ค่านายหน้ากลายเป็นเงินกู้และขายให้กับนักลงทุน เงิน PF-ABCP จึงไหลเพิ่มเข้ามาในช่วงไม่กี่ปีมานี้ และบริษัทหลักทรัพย์จึงกระโดดเข้ามาในธุรกิจนี้ด้วย

ปกติแล้ว นายหน้าหรือผู้ก่อสร้างจะเป็นผู้รับประกันเงินกู้ แต่กรณีเลโก้แลนด์ ผู้รับประกันคือจังหวัดคังวอน  70% ของหนี้รับประกันโดยบริษัทหลักทรัพย์ ส่วนอีก 20% เป็นบริษัทก่อสร้างที่หนุนอยู่

3.เกิดอะไรขึ้นกับเลโก้แลนด์ เกาหลี

จังหวัดคังวอน ที่ตั้งของเลโก้แลนด์ เป็นผู้รับประกันหลักทรัพย์ให้กับเลโก้แลนด์ และเป็นผู้ผิดนัดชำระหนี้ PF-ABCP มูลค่า 200,500 ล้านวอน หรือราว 5,000 ล้านบาท เมื่อปลายเดือนกันยายน เนื่องจากผู้ว่าราชการจังหวัดคนใหม่ของคังวอน ชื่อ จิน-เท ปฏิเสธที่จะรับหนี้สินของคณะผู้บริหารชุดก่อนที่เป็นคู่ตรงข้ามทางการเมือง

การตัดสินใจของคณะบริหารเทศบาลเมืองช็อกบรรดานักลงทุนในตลาดเงินที่ตกอยู่ภายใต้แรงกดดันอยู่แล้ว จากการที่ธนาคารกลางขึ้นดอกเบี้ย อีกทั้งยังสะเทือนไปถึงยีลด์ของหนี้ระยะสั้นที่พุ่งสูงสุดนับจากเกิดวิกฤตการเงินทั่วโลก

นายรี ชางยอง ผู้ว่าการธนาคารกลางเกาหลี กล่าวกับบลูมเบิร์กว่า กรณีนี้เป็นบทเรียนสำหรับโลกว่า ความผิดพลาดเล็ก ๆ อาจเป็นภัยต่อเศรษฐกิจทั้งหมด

ด้านเจ้าหน้าที่จังหวัดคังวอนพยายามขานรับแรงกดดันจากตลาด ด้วยการพลิกท่าทีว่าจะยอมจ่ายหนี้สำหรับโครงการเลโก้โคเรีย ภายในวันที่ 15 ธ.ค.นี้

4.มีความเสี่ยงอะไรอีก

คณะกรรมาธิการการบริการการเงินเกาหลีใต้ กล่าวถึงรูปแบบเงินอย่าง PF-ABCP ว่า “the weakest link”  หรือจุดเชื่อมต่อที่แย่ที่สุด ท่ามกลางตลาดหนี้ระยะสั้นของประเทศ

ความเสี่ยงจากการรีไฟแนนซ์เพิ่มขึ้นจากการที่แบงก์ชาติเกาหลีใต้ขึ้นดอกเบี้ย จนทำให้เกิดความวิตกว่าผู้กู้ยืมทะลักไปใช้หุ้นกู้มากยิ่งขึ้น ซึ่งสุดท้ายแล้วราคาของการรีไฟแนนซ์ก็จะสูงขึ้น

…..