ฟังทนายไขคำตอบ ‘ดารา เน็ตไอดอล’ รีวิวสินค้า ผิดกฎหมาย-มีโทษหรือไม่?

จากกรณี เจ้าหน้าที่ตำรวจ บุกจับกุมเครือข่ายบริษัท เมจิก สกิน จำกัด ซึ่งผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและเครื่องสำอางโดยผิดกฎหมาย และเตรียมเรียกดารานักแสดง เน็ตไอดอลที่พบว่ามีส่วนร่วมในการรีวิวสินค้าผ่านช่องทางโซเชียลมีเดียให้ปากคำ ในประเด็นนี้ “ประชาชาติธุรกิจ” ต่อสายตรงพูดคุยกับทนายความ “นายนิติธร แก้วโต” เพื่อหาคำตอบว่า การรับเป็นพรีเซ็นเตอร์หรือรีวิวสินค้าที่ผิดกฎหมาย ผู้รับรีวิวจะมีความผิดด้วยหรือไม่

ทนายนิติธร กล่าวถึงกรณีการรับจ้างโฆษณาผ่านช่องทางออนไลน์ว่า แบ่งออกเป็น 4  ประเภทหลักๆ คือ 1.กรณีดารา หรือเน็ตไอดอล ถ่ายภาพคู่กับสินค้า โดยไม่ได้แตะต้องไม่ได้จับสินค้า 2.กรณีถ่ายภาพคู่กับสินค้าและมีการจับ 3.รีวิว เช่น กิน หรือทาให้ดู และ 4.การเป็นพรีเซ็นเตอร์ ซึ่งระยะเวลาการโฆษณาก็แล้วแต่สัญญา แล้วแต่ข้อตกลง และราคา

ซึ่งดารา คนดัง หรือเน็ตไอดอลที่ไปรีวิวสินค้าจะมีความผิดด้วยหรือไม่นั้น  ตนมองในเรื่องนี้ แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ 1.กรณีไม่ได้ใช้จริงเลย และเวลารีวิวใช้คำพูด หรือแคปชั่นที่จากผู้ว่าจ้างนำมาใส่ในภาพ หรือใช้ในการรีวิว กับ 2.แสดงให้เห็น เช่น กินดื่มให้เห็น แต่ทำแค่หลอกๆ ไม่ได้ใช้จริง ซึ่งสิ่งที่ผิดกฎหมายคือ ไม่ได้ใช้จริง แต่บอกว่าได้ใช้ โดยจะมีความผิดในเรื่องการอวดอ้างสรรพคุณ ในข้อหาการขายสินค้าเกินจริง  ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 271 หรือกรณีที่สินค้าไม่มีอันตรายต่อร่างกาย แต่ไม่มีคุณภาพ ก็จะผิดเฉพาะมาตรา 271 เช่นกัน ยกตัวอย่างเช่น สินค้าระบุว่าใช้รกแกะ แต่ในความเป็นจริงนำไขมันถั่วเหลืองมาใช้แทน ตรงนี้เป็นการหลอกลวง โฆษณาเกินจริง

ทนายนิติธร กล่าวต่อว่า ประเด็นต่อมาคือ กรณีสินค้านั้น ไม่ได้มีคุณสมบัติอะไรเลย หรือเป็นยาปลอม เช่น นำน้ำเปล่าๆ มาขาย หรือใช้สารอันตราย  เช่น กรดวิตามินซี ซึ่งต้องใช้ตามคำสั่งแพทย์ แต่กลับใช้เกินกำหนด กรณีนี้จะเป็นการฉ้อโกง และหากการฉ้อโกงมีการโฆษณาที่แพร่หลายเป็นการฉ้อโกงประชาชน จะมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา 341 และมาตรา 343 มีโทษหนักขึ้น จากเดิม 3 ปีเป็นไม่เกิน 7 ปี และยังมีความผิดอีก 2 ฐานเข้ามาเกี่ยวข้อง คือความผิดตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค และ 2. กฎหมายเกี่ยวกับยาและเวชภัณฑ์ของคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) นอกจากนี้ยังมีความผิดเกี่ยวกับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฯ มาตรา 14 วงเล็บหนึ่งอีกด้วย

ทนายความรายนี้ กล่าวอีกว่า ทั้งนี้การจะตัดสินว่าดารานักแสดง หรือเน็ตไอดอลแต่ละคนจะมีความผิดอย่างไรนั้น คงต้องย้อนกลับไปดูไปดูที่เงื่อนไขสินค้า คำพูดที่ใช้ในการรีวิวดังที่อธิบายข้างต้นเป็นหลัก แต่ถ้ารีวิว เช่น กินยาตัวนี้แล้วแขนเรียว หรือถ้าอยากขาวภายใน 7 วันต้องกินยาตัวนี้แบบนี้ผิดแน่นอน เพราะเป็นการโฆษณาเกินจริง

อย่างไรก็ตาม นายนิติธร กล่าวถึงดารานักแสดงที่ต่อไปจะรับรีวิวสินค้าด้วยว่า สิ่งที่ต้องทำเป็นหลักคือ ตรวจสอบเลขที่ อย.ให้ชัดเจนก่อนว่าถูกต้องจริงหรือไม่ อย่าดูแค่ข้างกล่อง โดยสามารถตรวจสอบได้ผ่านหน้าเว็บไซต์ของ อย.  และต้องศึกษาให้ดีว่า มีคำพูดไหนบ้างที่ห้ามใช้ในการโฆษณา ขณะเดียวกันในแง่ของผู้บริโภคก็ควรตรวจสอบเลขที่ อย.ให้ชัดเจนเช่นกัน อย่าไปหลงเชื่อคำโฆษณา เพราะผู้ขายบางรายก็ขาดจรรยาบรรณ และอย่าเชื่อรีวิว แม้จะมาจากดาราก็ตาม เพราะต้องเข้าใจว่าการรีวิวเป็นแค่หน้าม้า ส่วนยอดไลก์ ยอดแชร์ ก็สามารถสร้างกันได้ซื้อกันได้

facebook : ทนายเจมส์ LK