ETDA ประกาศ “คู่มือโฆษณาแพลตฟอร์มดิจิทัล” คุมเข้มโฆษณาลวง-ผิดกฎหมาย

ETDA ประกาศใช้ “คู่มือโฆษณาบนแพลตฟอร์มดิจิทัล” ภายใต้ “กฎหมาย DPS” กำกับดูแลโฆษณาออนไลน์แก่ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ครอบคลุมตั้งแต่ “การพิสูจน์และยืนยันตัวตน-ตรวจสอบ-เก็บข้อมูล” แก้ปัญหาโฆษณาหลอกลวงและชักชวนให้กระทำผิดกฎหมาย

วันที่ 18 มิถุนายน 2567 นายชัยชนะ มิตรพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) กล่าวว่า ตามที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้ให้ความสำคัญกับปัญหาการหลอกลวงทางออนไลน์ที่เกิดขึ้นผ่านทางแพลตฟอร์มดิจิทัลในรูปแบบต่าง ๆ จึงมีนโยบายเชิงรุกในการดำเนินงานเรื่องดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง

ดังนั้น เพื่อสนับสนุนนโยบายดังกล่าว ประกอบกับเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้ประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ได้มีกลไกในการกำกับดูแลตนเองที่เหมาะสม ตามมาตรา 32 แห่งพระราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ต้องแจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 หรือที่เรียกว่า “กฎหมาย DPS” ที่มีเนื้อหาครอบคลุมการดูแลการโฆษณาบนบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล

ETDA ในฐานะหน่วยงานกำกับดูแลธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล ภายใต้กฎหมายฉบับดังกล่าว จึงได้จัดทำ “คู่มือการดูแลโฆษณาบนแพลตฟอร์มดิจิทัล” ที่ได้ประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2567 เพื่อเป็นแนวทางในการกำกับดูแลตนเองของผู้ประกอบธุรกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งจะช่วยให้การโฆษณาบนแพลตฟอร์มมีความน่าเชื่อถือ ตรวจสอบได้และลดปัญหาที่เกิดจากการโฆษณาที่จะนำไปสู่การฉ้อโกงและหลอกลวงออนไลน์

ตัวอย่างเช่น การหลอกลวงลงทุน การปลอมแปลงเป็นบุคคล ร้านค้า หรือผู้ประกอบการอื่น (Impersonate) และการขายสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (Counterfeit Goods) การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารปลอม ข้อมูลบิดเบือน หรือข้อมูลที่ผิด การโฆษณาชักชวนกันเพื่อทำกิจกรรมที่ผิดกฎหมาย เช่น การเล่นการพนัน เป็นต้น

โดยคู่มือฉบับนี้ มีเนื้อหาครอบคลุมใน 2 ส่วนที่สำคัญ ได้แก่ การตรวจสอบและเก็บข้อมูลของผู้ทำการโฆษณารวมถึงการตรวจสอบโฆษณาก่อนการเผยแพร่ (Screening) และการตรวจสอบผู้ทำการโฆษณาและโฆษณาภายหลังเผยแพร่ (Monitoring)

สำหรับการตรวจสอบและเก็บข้อมูลของผู้ทำการโฆษณารวมถึงการตรวจสอบโฆษณาก่อนการเผยแพร่ (Screening) จะครอบคลุมตั้งแต่การพิสูจน์ตัวตนของผู้ทำการโฆษณาที่ต้องมีการลงทะเบียนก่อนในวิธีการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ผ่านแอปพลิเคชั่น ThaID ของกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย หรือในกรณีผ่านระบบของผู้ประกอบธุรกิจเองก็ต้องเป็นไปตามระดับความน่าเชื่อถือของการพิสูจน์ตัวตนตามที่มาตรฐานกำหนด

โดยกรณีไม่มีระบบรองรับจะต้องมีการตรวจสอบข้อมูลอย่างน้อย ได้แก่ ชื่อ-สกุล หรือชื่อนิติบุคคลของผู้ทำการโฆษณา หรือเป็นผู้ชำระค่าบริการสำหรับการลงโฆษณา เลขประจำตัวประชาชน เลขที่หนังสือเดินทาง (Passport) มีช่องทางการติดต่อที่ชัดเจน

จากนั้นจะต้องมีการเก็บข้อมูลของผู้ที่ทำการโฆษณา รวมถึงจัดทำทะเบียนประวัติสำหรับการตรวจสอบโฆษณาที่พึงระวัง (Watchlist) การทำความผิดตามกฎหมายหรือข้อตกลงและเงื่อนไขการใช้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัล (Blacklist) และผู้ทำการโฆษณาที่น่าเชื่อถือ (Whitelist)

นอกจากนี้ ยังต้องมีการตรวจสอบโฆษณาก่อนเผยแพร่ตามแนวทางที่กำหนด เช่น กำหนดลักษณะของโฆษณาที่ต้องห้ามหรือที่เผยแพร่ได้แบบมีข้อจำกัด และโฆษณาที่ต้องมีการขออนุญาตที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ เป็นต้น

อีกส่วนคือการตรวจสอบผู้ทำการโฆษณาและโฆษณาภายหลังเผยแพร่ (Monitoring) ที่จะครอบคลุมตั้งแต่การตรวจสอบคุณภาพของผู้ทำการโฆษณา จากจำนวนและประเภทของการแจ้งรายงาน (Report/Flagging) รวมถึงการปฏิบัติตามข้อตกลงและเงื่อนไขการให้บริการ

สำหรับการตรวจสอบโฆษณาที่มีการเผยแพร่ จะดำเนินการโดยการใช้ระบบอัตโนมัติ และมีการกำหนดหลักเกณฑ์ในการพิจารณาลำดับความสำคัญของการตรวจสอบประเภทของโฆษณา ที่ต้องใช้เจ้าหน้าที่ในการตรวจสอบนอกเหนือจากการใช้ระบบ พร้อมกันนี้ ยังให้มีการกำหนดช่องทางการแจ้งรายงานโฆษณา (Report/Flagging) เช่น การแอบอ้างรูปภาพ วิดีโอ การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา หรือการชักชวนให้ลงทุนหรือระดมทุนโดยผิดกฎหมาย เป็นต้น

“คู่มือฉบับนี้ถือเป็นแนวทางสำหรับธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลในการดูแลการทำโฆษณาบนบริการแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการดูแลการทำโฆษณาบนบริการแพลตฟอร์มดิจิทัลแต่ละประเภทได้ตามความเหมาะสม”