การทรานส์ฟอร์มองค์กรให้ทันการเปลี่ยนแปลงในโลกธุรกิจ เป็นความท้าทายขององค์กรธุรกิจในปัจจุบัน รวมถึง บมจ.ไทยคม ผู้ให้บริการดาวเทียม (Satellite Operator) รายสำคัญของไทย ที่โลดแล่นในธุรกิจนี้มากว่า 33 ปี และต้องการพลิกโฉมสู่ “Space Tech Company” หรือผู้ให้บริการเทคโนโลยีอวกาศที่มากไปกว่าด้านการสื่อสาร ซึ่งเป็นความเชี่ยวชาญเดิม
“เอกชัย ภัคดุรงค์” หัวหน้าคณะผู้บริหาร ด้านกลยุทธ์องค์กร บมจ.ไทยคม กล่าวว่า ไทยคมก่อตั้งในปี 2534 ปล่อยดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจรไปแล้ว 8 ดวง คือไทยคม 1-8 ปัจจุบันเหลือให้บริการ 4 ดวง คือไทยคม 4 (IPSTAR) ดาวเทียมบรอดแบนด์ดวงที่ใหญ่ที่สุดของไทย และดาวเทียมบรอดแคสต์ไทยคม 6, 7 และ 8
“ไทยคม 4 กำลังจะปลดระวางในปี 2569 ทำให้ต้องเตรียมแผนรับมือทั้งในแง่ของการให้บริการ และการอัพเดตอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี ซึ่งมีทั้งแผนการซื้อดาวเทียมไทยคม 9A โดยลากจากที่มีอยู่แล้วมาให้บริการเพิ่มเติม และปล่อยดาวเทียมดวงใหม่เข้าสู่วงโคจร”
วางแผนยิงไทยคม 9-10
โดยไทยคมเตรียมปล่อยดาวเทียมบรอดแบนด์ใหม่ 2 ดวง คือไทยคม 9 ที่จะเข้าสู่วงโคจร 119.5 องศาตะวันออก ในปี 2568 และอีก 3 ปีข้างหน้าจะถึงไทยคม 10 ที่อัพเกรดความสามารถด้วยเทคโนโลยี Software Defined High Throughput Satellite (SD-HTS) สามารถส่งสัญญาณได้อย่างมีเสถียรภาพ ปรับเปลี่ยนพื้นที่หรือปริมาณช่องสัญญาณในการให้บริการได้
สำหรับงบประมาณในการลงทุนทั้ง 3 ดวง ไม่ว่าจะเป็นไทยคม 9, 9A และ 10 อยู่ที่ 15,000 ล้านบาท ครอบคลุมตั้งแต่การผลิต หรือการใช้จรวดเพื่อปล่อยดาวเทียมเข้าสู่วงโคจร โดยไทยคม 9 ผลิตที่สหรัฐอเมริกา ส่วนไทยคม 10 ผลิตที่ประเทศฝรั่งเศส
“เมื่อไทยคมมีแผนปล่อยดาวเทียมดวงใหม่เข้าสู่วงโคจร ก็จำเป็นต้องมีสถานีฐานแห่งใหม่ นอกจากที่ อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี คาดว่าภายในสิ้นปีนี้น่าจะได้ข้อสรุปเกี่ยวกับที่ตั้งของสถานีฐาน”
ก่อนหน้านี้ บมจ.ไทยคม รายงานว่า บริษัท สเปซเทค อินโนเวชั่น จำกัด (STI) ในเครือไทยคม เป็นผู้เซ็นสัญญาให้ Astranis สร้างดาวเทียมไทยคม 9 ซึ่งเป็นดาวเทียมขนาดเล็ก รุ่น MicroGEO ให้บริการดาวเทียมระบบ Ka-band ครอบคลุมทวีปเอเชีย
“ไทยคม 9 จะช่วยเพิ่มความสามารถในการให้บริการบรอดแบนด์ในพื้นที่ไทยและอินเดีย รองรับดีมานด์ที่มีแนวโน้มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง เพราะปัจจุบันไทยคม 4 มีปริมาณการใช้ช่องสัญญาณค่อนข้างมาก และกำลังจะปลดระวางในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ซึ่งที่ผ่านมามีการดึงช่องสัญญาณของไทยคม 6 และ 8 มาใช้ เพื่อส่งสัญญาณบรอดแบนด์ในช่วงช่องสัญญาณไทยคม 4 เต็มบ้าง”
สแกนตลาดต่างประเทศ
นอกจากในประเทศไทย ไทยคมยังมีพื้นที่ให้บริการในต่างประเทศ เช่น อินเดีย ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย แต่ละประเทศจะมีวิธีการทำตลาดที่ต่างกัน อย่างออสเตรเลียเข้าไปทำตลาดไม่ยาก แต่การแข่งขันสูง เพราะตลาดค่อนข้างเสรีจึงมีคู่แข่งจำนวนมาก เน้นใช้งานในกลุ่ม USO เป็นส่วนใหญ่
ส่วนในญี่ปุ่นมีกระบวนการในการเข้าสู่ตลาดค่อนข้างเยอะ ทำให้กว่าจะเข้าไปทำตลาดได้ค่อนข้างนาน ไม่จำเป็นต้องแข่งที่ราคา แต่เน้นสร้างความเชื่อใจกับลูกค้า เพราะคุณภาพเป็นสิ่งที่ลูกค้าให้ความสำคัญมากที่สุด บริการส่วนใหญ่เป็น Mobile Backhaul ดึงสัญญาณจากเครือข่ายมือถือไปลงในพื้นที่ต่าง ๆ ขณะที่อินเดียเน้นราคา โดยบริการจะผสมระหว่าง Mobile Backhaul และ Rural Net หรือกลุ่มที่ใช้งานไวไฟ
“อีก 2-3 ปีข้างหน้า ตลาดอินเดียจะใหญ่กว่าไทย ด้วยความที่มีประชากรมาก ความต้องการใช้อินเทอร์เน็ตคงเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เชื่อว่าหลังปล่อยไทยคม 10 ลูกค้าในอินเดียน่าจะมากขึ้น และอาจเป็นตลาดที่ใหญ่ที่สุดของไทยคมในอนาคต”
มุ่งสู่ Space Tech Company
“เอกชัย” กล่าวว่า ปัจจุบันลูกค้าไทยคมส่วนใหญ่ยังเป็นกลุ่มโทรคมนาคม เน้นใช้เพื่อการสื่อสาร แต่ในอนาคตจะมีการประยุกต์ใช้ได้อีกมาก เช่น การประเมินคาร์บอนเครดิต และการป้องกันภัยพิบัติ จึงจะต่อยอด New S-curve ด้วยการสร้างความร่วมมือกับ “โกลบอลสตาร์” (Globalstar) ที่เชี่ยวชาญดาวเทียมวงโคจรต่ำ ที่ประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมการเดินเรือ หรือการสำรวจในพื้นที่ห่างไกลได้ดี เพื่อเพิ่มโอกาสในการทำตลาด “สเปซเทค”
“ในเบื้องต้นเราให้โกลบอลสตาร์เข้ามาใช้สถานีฐานรับส่งสัญญาณ รวมถึงเรายังเริ่มทำตลาดในธุรกิจสเปซเทค เพื่อเร่งให้เกิดดีมานด์ ตั้งเป้าใน 5 ปีสัดส่วนรายได้จากกลุ่มสเปซเทคต้องขยับขึ้นเป็น 25%”
ผู้บริหารไทยคมทิ้งท้ายว่า เป้าหมายสำคัญของไทยคม คือการเป็น International Company สัญชาติไทย ที่ให้บริการสเปซเทคระดับโกลบอล ด้วยความเป็นผู้นำในตลาดอาเซียน เชื่อว่าจะไปสู่จุดนั้นได้ในที่สุด