ภราดร เจาะศูนย์กลางเพื่อไทย อ่านปัจจัยเสี่ยง รัฐบาลแพทองธาร

คอลัมน์ : Politics policy people forum

พล.ท.ภราดร พัฒนถาบุตร สถานะในอดีตเขาเคยเป็นเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ ในรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

เคยอยู่ในทีมยุทธศาสตร์พรรคเพื่อไทย ปัจจุบันเขาก็ยังเป็นสมาชิกพรรคเพื่อไทย ยังคลุกวงใน ทั้งด้านความมั่นคง และการเมือง เป็นคีย์แมนตั้ง “พรรคเป็นธรรม” 1 เสียง ในพรรคร่วมฝ่ายค้าน

“ประชาชาติธุรกิจ” สนทนากับ “พล.ท.ภราดร” ในช่วงที่การเมืองฝุ่นตลบกับการฟอร์มคณะรัฐมนตรี (ครม.) ใหม่ อะไรคือปัญหาด้านการเมือง-ความมั่นคง ที่เป็นจุดล่อแหลมต่อรัฐบาลแพทองธาร ชินวัตร

จริยธรรม ปัจจัยเสี่ยงรัฐบาล

พล.ท.ภราดรวิเคราะห์ว่า กระบวนการจัดตั้งคณะรัฐมนตรี (ครม.) กลายเป็นว่าตัวนายกรัฐมนตรี รวมถึงผู้นำจิตวิญญาณคือท่านทักษิณ ชินวัตร และรัฐมนตรีรายบุคคล ล้วนถูกข้อกล่าวหาเรื่องจริยธรรม เป็นเรื่องล่อแหลมมาก เพราะปัญหาคือไม่มีใครสามารถชี้ประเด็นเรื่องซื่อสัตย์ สุจริต และจริยธรรมได้ชัดเจน แม้จะส่งสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) ส่งเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา ตรวจสอบประวัติก็ตาม

2 หน่วยงานก็ทำได้เพียงแค่ตั้งข้อสังเกต ไม่มีอำนาจไปชี้เรื่องจริยธรรม เพราะเป็นอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญ ป.ป.ช. และศาลฎีกาเท่านั้นที่จะตัดสิน

การตั้ง ครม.จึงต้องดูลึกว่าการที่ศาลยกฟ้อง หรืออัยการสั่งไม่ฟ้อง เกิดจากพยานหลักฐานไม่พอ หรือเกิดจากไม่ได้ทำผิดจริง ๆ หรือรอดไปเพราะเทคนิคทางกฎหมายแล้วทำให้ไม่ผิด ดังนั้น มิติทางการเมืองสำคัญที่สุด

ต่อมา รัฐบาลไปแถลงนโยบายต่อรัฐสภาเมื่อไหร่ ก็จะมีคนไปร้องเรื่องจริยธรรม ถ้าศาลรัฐธรรมนูญ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับฟ้อง ทุกคนไม่รู้ว่านายกฯ จะหลุดไหม รัฐมนตรีจะพ้นจากตำแหน่งหรือไม่ และถ้าอาการหนักคือรับคำร้องแล้วให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ด้วย ทีนี้ยุ่งเลย จะทำให้กระบวนการขับเคลื่อนงานต่าง ๆ ก็ไปไม่ได้ รัฐบาลก็ไม่มีเสถียรภาพ

ขาดคนคุมความมั่นคง

มิติความมั่นคงภายในประเทศ และปัญหาบริเวณชายแดน ตรงนี้ก็ล่อแหลม เพราะโดยเฉพาะสถานะของนายกฯ ต้องเป็นตำแหน่งประธานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และ ผอ.รมน.ด้วย ดังนั้น เมื่อประสบการณ์และวุฒิภาวะไม่มีเพียงพอ ก็ต้องมอบรองนายกฯ คนใดคนหนึ่งมากำกับงานนี้

เมื่อมองลึกเข้าไปในรัฐบาล เป็นเรื่องภายในของพรรคเพื่อไทยแน่ แต่จะเป็นรองนายกฯ คนไหนที่จะมากำกับเพื่อสร้างความเชื่อมั่น โดยเฉพาะปัญหาบริเวณชายแดนไทย-เมียนมา ที่ต้องเผชิญเรื่องผู้อพยพ ผู้หนีภัยการสู้รบ แรงงานเถื่อน ลุกลามไปเรื่องอาชญากรรมข้ามชาติ พนันออนไลน์ ธุรกิจอื่น ๆ ที่ผิดกฎหมาย

จะเป็นจุดอ่อนของรัฐบาล เพราะยังไม่เห็นตัวบุคลากรที่มากำกับและมาบูรณาการการแก้ไขปัญหา นอกจากนี้ ยังไม่เกิดเอกภาพในโควตา ครม.ที่ทำอยู่ตอนนี้ เช่นกระทรวงมหาดไทย เป็นของพรรคภูมิใจไทย กระทรวงกลาโหม และกระทรวงการต่างประเทศเป็นของพรรคเพื่อไทย กระทรวงยุติธรรม เป็นของพรรคประชาชาติ ดังนั้น รองนายกฯ ที่จะมากำกับต้องมีภาวะการนำสูง ที่จะคุมภาพรวมในกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับด้านความมั่นคงทั้งหมด

เพราะปัญหาความมั่นคงตรงนี้จะส่งผลกระทบกับรัฐบาลได้ เนื่องจากงานด้านความมั่นคงต้องมีความรู้ ความเข้าใจ

กลายเป็นว่ารัฐบาลต้องเร่งแก้ปัญหาเศรษฐกิจ แต่สุดท้ายรัฐบาลจะถูกกินตัวด้วยปัญหาความมั่นคง กลายเป็นปัญหา

และอีกสิ่งหนึ่งที่ยังสาละวนกันอยู่ คือจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งรัฐบาลเพื่อไทยมีจุดอ่อนในตำนานหลอกหลอนอยู่ ทั้งประเด็นกรือเซะ ประเด็นตากใบ และขณะนี้ศาลนราธิวาสรับฟ้องคดีตากใบ ที่มีจำเลยเป็นอดีตแม่ทัพภาค 4 ปัจจุบันเป็น สส.พรรคเพื่อไทย อีก จึงเป็นจุดความไม่ราบรื่นในการบริหาร

จี้จุดด้านต่างประเทศ

แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ การรับมือสถานการณ์โลก ที่เกิดสมรภูมิการสู้รบในต่างประเทศ ทั้งรัสเซีย-ยูเครน และ สงครามอิสราเอล-ฮามาส และคนที่อยู่เบื้องหลังสงครามเป็นประเทศมหาอำนาจหมด ทั้งจีน และสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยต้องวางบทบาทให้ลงตัว แม้กระทั่งปัญหาในเมียนมา เป็นการรบภายใน แต่ข้างหลังก็ยังมีมหาอำนาจ

พอมองมาที่รัฐบาล คนที่รับผิดชอบมิติด้านการต่างประเทศ ความมั่นคง ยังมีจุดอ่อน ถ้าวางบทบาทไม่ดีก็มีผลกระทบต่อการทำมาค้าขาย

แม้กระทั่งสำนักงานตำรวจแห่งชาติ นายกฯ ก็ต้องเป็นประธานคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ (ก.ตร.) แน่นอนต้องไปตั้งรองนายกฯ มากำกับ ดังนั้น รองนายกฯ ด้านความมั่นคงจะเหนื่อยมาก เพราะต้องรับทุกเรื่องแทนนายกฯ

รัฐบาลก็ดันไม่มีเสถียรภาพ ผู้นำอายุน้อย รัฐบาลก็เป็นไปตามระบบโควตา รัฐมนตรีจึงแทบจะเป็นคนเดิมจากในรัฐบาลเศรษฐา พอรัฐบาลไม่มีเสถียรภาพก็จะส่งผลกระทบไปทั้งหมด

เพื่อไทย ไม่ชนะ แค่ประคองตัว

ส่วนกรณีที่มี “บุคคลนิรนาม” ยื่นคำร้อง กกต.ให้ยุบพรรคเพื่อไทย ข้อหา “ทักษิณครอบงำ” พรรคเพื่อไทย พล.ท.ภราดรบอกว่า ก็เป็นจุดล่อแหลมอยู่ เพราะคนตั้งโจทย์ที่มายื่นใช้แนวเดียวกับคำร้องยุบพรรคก้าวไกล เพราะใช้คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญเป็นตัวตั้ง เพื่อไม่ต้องการให้ กกต. หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปสอบเพิ่ม เนื่องจากคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญผูกพันทุกองค์กร เพื่อทำให้เห็นว่าการที่นายกฯเศรษฐา ทวีสิน ตั้งนายพิชิต ชื่นบาน มีเงาอยู่ข้างหลัง ไม่ได้ตั้งด้วยตัวเอง ถูกการครอบงำ และนำไปสู่การยุบพรรค

ตอนนี้ความมั่นคงทางการเมืองของรัฐบาลต่ำมาก ทั้งที่เสถียรภาพทางการเมืองคือเข็มทิศที่สำคัญที่สุด ถ้าตัวเข็มทิศมีปัญหาก็จะกระทบทุกด้าน ทั้งเศรษฐกิจขาดความเชื่อมั่น ทางด้านการทหารก็มีปัญหา ทางสังคมมีปัญหาแน่ เพราะด้านตำรวจก็ไม่แข็งแรง

แล้วบารมีคุณทักษิณช่วยได้หรือไม่ พล.ท.ภราดรกล่าวว่า ถ้าในอดีตเราจะเห็นชัดว่าแข็งแกร่ง แต่สถานะในตอนนี้ต่างจากในอดีตไปแล้ว แม้เพิ่งพ้นโทษ แต่ยังมีคดีปักหลังอยู่ รวมถึงโครงสร้างทางการเมืองของพรรคเพื่อไทย มีแค่ 141 เสียง ไม่ใช่มี 377 เสียง เหมือนพรรคไทยรักไทย

ดังนั้น รัฐบาลเพื่อไทยจึงต้องพึ่งพาพรรคร่วมรัฐบาล และสิ่งสำคัญที่สุด 141 เสียงที่เป็นฐานพรรคเพื่อไทย ก็ไม่แข็งแรงอีก เพราะเป็นฐานที่เสียสัตย์เพื่อชาติ จัดตั้งรัฐบาลข้ามขั้ว ความแข็งแรงตรงนี้จึงไม่มี เพราะปัจจัยความสำเร็จของพรรคเพื่อไทยจะสำเร็จได้ต้องมีประชาชนอยู่ข้างหลัง เมื่อจัดตั้งรัฐบาลข้ามขั้วก็เสียปัจจัยความสำเร็จไปแล้ว ดังนั้น โอกาสจึงไม่มีทางชนะ เพียงแต่ประคองตัวไปได้เท่านั้นเอง