กรมควบคุมมลพิษ เผยผลตรวจแม่น้ำกก ครั้งที่ 3 ยังพบ“สารหนู”เกินมาตรฐาน

กรมควบคุมมลพิษ เผยผลตรวจคุณภาพน้ำครั้งที่ 3 ที่แม่น้ำกก 15 จุด แม่น้ำสาย 3 จุด และแม่น้ำโขง 2 จุด ยังพบสารหนูเกินมาตรฐาน เตือนหากนำไปอุปโภค-บริโภคต้องผ่านการปรับปรุงคุณภาพก่อน 

รายงานข่าวจากจังหวัดเชียงราย จากกรณีปัญหาแม่น้ำกกมีความขุ่นผิดปกติ  กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้กำหนดจุดตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดิน ในแม่น้ำกก 15 จุด (KK01-KK15) และลำน้ำสาขาที่ไหลลงแม่น้ำกก (แม่น้ำฝาง (FA01) แม่น้ำลาว (LA01) แม่น้ำกรณ์ (KO01) แม่น้ำสรวย (SU01)) แม่น้ำสาย 3 จุด (SA01-SA03) แม่น้ำโขง 2 จุด (NK01-NK02) ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และจังหวัดเชียงราย และได้กำหนดแผนในการตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในปีงบประมาณ 2568 เริ่มจากเดือนมีนาคมถึงเดือนกันยายน 2568 โดยจะเก็บตัวอย่างน้ำเดือนละ 2 ครั้ง และเก็บตัวอย่างตะกอนดินเดือนละ 1 ครั้ง ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน 2568

ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำตามมาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน จากการเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำครั้งที่ 3 ระหว่างวันที่ 12-16 พฤษภาคม 2568

“แม่น้ำกก” จำนวน 15 จุด โดยอยู่ในพื้นที่บริเวณจังหวัดเชียงใหม่ 3 จุด และจังหวัดเชียงราย 12 จุด พบว่า “สารหนู” (As) เกินมาตรฐาน 0.010 มิลลิกรัมต่อลิตร (มก./ล.) ทั้ง 11 จุด ดังนี้

KK01 ชายแดนไทย-พม่า ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ มีค่าสารหนู 0.030 (มก./ล.)

KK02 สะพานมิตรภาพแม่นาวาง-ท่าตอน ต.ท่าตอน อ.แม่อาย มีค่าสารหนู 0.026 มก./ล.

KK03 สะพานสองดินแดนบ้านแม่สลัก อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ มีค่าสารหนู 0.018 มก./ล.

KK04 บ้านจะเด้อ หมู่ 6 ต.ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.016 มก./ล.

KK05 สะพานมิตรภาพแม่ยาว-ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.017 มก./ล.

KK06 บ้านโป่งนาคำ ต.ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.016 มก./ล.

KK07 สะพานข้ามแม่น้ำกก ต.ดอยฮาง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.018 มก./ล.

KK08 สะพานแม่ฟ้าหลวง ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.014 มก./ล.

KK09 สะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.014 มก./ล.

KK10 ฝายเชียงราย ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.011 มก./ล.

KK11 สะพานริมกก-เวียงเหนือรวมใจ อ.เวียงชัย จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.018 มก./ล.

KK12 สะพานโยนกนาคนคร ต.แม่ข้าวต้ม อ.เมือง มีค่าสารหนู ต่ำกว่า 0.010 มก./ล.

KK013 ต.ท่าข้าวเปลือก อ.แม่จัน มีค่าสารหนู ต่ำกว่า 0.010 มก./ล.

KK014 ต.หนองป่าก่อ อ.ดอยหลวง มีค่าสารหนู ต่ำกว่า 0.010 มก./ล.

KK015 ต.บ้านแซว อ.เชียงแสน มีค่าสารหนู ต่ำกว่า 0.010 มก./ล.

“แม่น้ำสาย” สารหนู (As) เกินมาตรฐานทั้ง 3 จุด ดังนี้

SA01 บ้านหัวฝาย ต.แม่สาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.023 มก./ล.

SA02 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 2 อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.024 มก./ล.

SA03 บ้านป่าซางงาม ม.6 ต.เกาะช้าง อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.017 มก./ล.

“แม่น้ำโขง” สารหนู (As) เกินมาตรฐาน ทั้ง 2 จุด ดังนี้

NK01 ต.เวียง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.026 มก./ล.

NK02 ต.บ้านแซว อ.เชียงแสน จ.เชียงราย มีค่าสารหนู 0.025 มก./ล.

ส่วนแม่น้ำสาขาที่ไหลลงแม่น้ำกก (แม่น้ำฝาง แม่น้ำกรณ์ แม่น้ำลาว และแม่น้ำสรวย) คุณภาพน้ำมีค่าเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด

จากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่าผลคุณภาพน้ำบริเวณที่ติดกับพรมแดนของเมียนมา ทั้งแม่น้ำกกและแม่น้ำสายจะมีค่าความขุ่นสูงตลอดเส้นน้ำ และโลหะหนักสารหนูมีค่าสูงซึ่งเป็นพารามิเตอร์ที่สะท้อนถึงการทำกิจกรรมการทำเหมืองอย่างชัดเจน

ค่าสารหนูที่พบในแม่น้ำโขง สันนิษฐานว่าอาจจะได้รับผลกระทบมาจากแม่น้ำสายที่มาบรรจบกับแม่น้ำรวก และไหลลงสู่แม่น้ำโขง เนื่องจากค่าคุณภาพน้ำในแม่น้ำกกช่วงที่ไหลผ่าน อ.เมือง จ.เชียงราย ไปแล้ว ไม่พบโลหะหนัก ทั้งนี้  อาจจะต้องมีการตรวจสอบคุณภาพน้ำที่ไหลจากแม่น้ำโขงที่มาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เพื่อให้ข้อมูลมีความสมบูรณ์มากขึ้น

บริเวณที่สารหนูสูงเกินค่ามาตรฐาน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย หากจะนำไปอุปโภค-บริโภคต้องผ่านการปรับปรุงคุณภาพก่อน และอาจเป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำ ไม่ควรทำการประมงหรือกิจกรรมทางน้ำ

ทั้งนี้ คพ.ได้เก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำครั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 26-30 พฤษภาคม ที่ผ่านมา เมื่อผลการตรวจวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการแล้วเสร็จ คพ.จะประชาสัมพันธ์แจ้งให้ทราบต่อไป