จีนขยับ เข้มงวดปราบเฟนทานิล สหรัฐอาจยกเลิกภาษี 20%

จีนใช้มาตรการเข้มงวดต่อต้านสารตั้งต้นยาเสพติดเฟนทานิล หลังจากสหรัฐเรียกร้อง ทำให้เกิดความหวังว่า สหรัฐอาจยกเลิกภาษีนำเข้าจากจีน 20% 

รอยเตอร์ (Reuters) รายงานว่า จีนดำเนินการตามข้อเรียกร้องสำคัญเกี่ยวกับสารเคมีตั้งต้นยาเสพติดเฟนทานิลของสหรัฐหลายมาตรการในสัปดาห์ที่ผ่านมา ถือเป็นสัญญาณการให้ความร่วมมือตามที่สหรัฐเรียกร้องให้จีนใช้มาตรการที่เข้มงวดมากขึ้น

การค้าเฟนทานิลยังคงเป็นปัจจัยที่สำคัญบั่นทอนความสัมพันธ์สองประเทศ รัฐบาลจีนเพิ่มสารเคมีตั้งต้นในบัญชีควบคุม และเน้นไปที่การต่อสู้กับการฟอกเงินและการติดสินบนที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐกำหนดภาษีนำเข้าสินค้าจากจีน 20% ในเดือนกุมภาพันธ์ เนื่องจากอ้างว่าจีนไม่สามารถควบคุมการไหลเวียนของสารเคมีตั้งต้นสำหรับเฟนทานิล (สารโอปิออยด์สังเคราะห์ออกฤทธิ์ระงับความเจ็บปวด) ซึ่งทำให้สหรัฐเสียชีวิตจากการใช้ยาเกินขนาดเกือบ 450,000 ราย ภาษีดังกล่าวยังคงมีผลบังคับใช้อยู่ในขณะนี้ แม้จะมีการสงบศึกทางการค้าที่นครเจนีวา สวิตเวอร์แลนด์ ในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา

ความเคลื่อนไหวในสัปดาห์ที่ผ่านมาของจีน (16-20 มิถุนายน 2025) รวมถึงการเผยแพร่การปราบปรามสารเคมีตั้งต้นในหน้าแรกของพีเพิล เดลี่ (People’s Daily) ซึ่งเป็นสื่อกระบอกเสียงของพรรคคอมมิวนิสต์ การให้ความรู้แก่สมาชิกพรรค และการเข้มงวดกฎระเบียบสารเคมีบางชนิด เป็นต้น

เมื่อ 20 มิถุนายน จีนเพิ่มสารตั้งต้น 2 ชนิดลงในรายชื่อสารเคมีควบคุมตั้งแต่วันที่ 20 กรกฎาคมนี้ อ้างอิงตามแถลงการณ์ของรัฐบาล สารเคมีดังกล่าว ได้แก่ 4-piperidone และ 1-boc-4-piperidone ซึ่งแหล่งข่าวระบุว่า ถือเป็นปัจจัยสำคัญในการแก้ไขปัญหาเฟนทานิล ทำให้เกิดความหวังว่าภาษีนำเข้า 20% จะถูกยกเลิกในที่สุด

ทั้งนี้ ในปัจจุบันสหรัฐเก็บภาษีนำเข้าจากจีนรวม 55% ส่วนจีนเก็บสหรัฐ 10% ซึ่งถือเป็นการคงอัตราภาษีไว้ที่ระดับปัจจุบันที่ลดต่ำลงตามข้อตกลงเฟสแรก ทั้งนี้ ตัวเลข 55% ที่ทรัมป์ประกาศนั้นรวมถึงภาษีพื้นฐาน 10% ภาษีที่เกี่ยวข้องกับการลักลอบค้าสารตั้งต้นยาเสพติดเฟนทานิล 20% และประมาณ 25% จากภาษีที่มีอยู่ก่อนหน้านี้ตั้งแต่ที่ทรัมป์ดำรงตำแหน่งสมัยแรก

การเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่จีนได้เผยแพร่แถลงการณ์ระบุว่า เดวิด เพอร์ดู เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำประเทศจีน ได้พบหารือกับหวัง เซียวหง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงความมั่นคงสาธารณะของจีน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมาในกรุงปักกิ่ง ซึ่งหวังได้แสดงความเต็มใจที่จะร่วมมือกับสหรัฐในการควบคุมยาเสพติด

การหารือระดับเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับยาเฟนทานิลยังคงดำเนินต่อไป โดยทรัมป์และประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง ได้หารือถึงหัวข้อดังกล่าวทางโทรศัพท์เมื่อวันที่ 5 มิถุนายนที่ผ่านมา

สื่อของรัฐรายงานเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 19 มิถุนายนว่า เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองของจีนยึดยาเสพติดได้ 2.42 ตัน และจับกุมผู้ต้องสงสัยลักลอบขนยาเสพติดได้ 262 รายในปีนี้ ขณะที่ปักกิ่งให้คำมั่นว่าจะปราบปรามการค้ายาเสพติดและเพิ่มความเข้มงวดในการโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านยาเสพติดในพื้นที่ชายแดนและท่าเรือ

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่จีนประกาศเมื่อวันพุธที่ 18 มิถุนายนว่า ได้ดำเนินคดีกับผู้กระทำความผิดในคดีการฟอกเงินที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดไปแล้วมากกว่า 1,300 รายทั่วประเทศ ระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤษภาคมของปี 2025 ซึ่งเพิ่มขึ้น 2.1% เมื่อเทียบช่วงเดียวกันของปีก่อน

เหมียว เฉิงหมิง เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสำนักงานอัยการสูงสุดจีนกล่าวระหว่างแถลงข่าวว่า จีนจะตัดห่วงโซ่ผลประโยชน์ของอาชญากรและทำลายรากฐานทางเศรษฐกิจของอาชญากรรมยาเสพติด

ผู้เชี่ยวชาญจีนวิเคราะห์ว่า เฟนทานิลเป็นใจกลางสงครามการค้าสหรัฐ-จีน สร้างภาระอันหนักอึ้งทางการเมืองสำหรับจีน โดยหลิว เหวยตง ผู้เชี่ยวจีนจากสถาบันสังคมวิทยาจีน (Chinese Academy of Social Sciences) กล่าวว่า สหรัฐมองปัญหาเฟนทานิลเป็นสัญลักษณ์ของธรรมาภิบาลที่ย่ำแย่ของฝ่ายจีน และจึงกดดันจีน ทำให้การควบคุมยาเสพติดเป็นเรื่องการเมือง