วิทยาลัยเกษตรเชียงใหม่ พลิกหลักสูตรสู่ฟาร์มอัจฉริยะ-ธุรกิจ

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) ลงพื้นที่เยี่ยมชมวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ต้นแบบที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาหลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเกษตรเพื่อยกระดับผู้เรียนสู่การเป็นนวัตกรเกษตร ภายใต้แนวคิด “ผลิตได้ ขายเป็น เน้นคุณภาพ”

ศาสตราจารย์ ดร.องอาจ นัยพัฒน์ ผู้อำนวยการสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) กล่าวว่า สมศ. ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาด้านการอาชีวศึกษา เพื่อให้มั่นใจว่าผู้สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษามีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ทั้งในด้านความรู้ ทักษะ และคุณธรรมจริยธรรม ตามกรอบแนวทางการประกันคุณภาพภายนอกสถานศึกษาด้านการอาชีวศึกษา (พ.ศ. 2567-2571) มี 3 มาตรฐาน 10 ตัวชี้วัด

ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่คุณลักษณะของผู้สำเร็จการศึกษา การจัดการอาชีวศึกษา และการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ โดยการประเมินจะพิจารณาจากการที่สถานศึกษามีการดำเนินการตามแผนปฏิบัติงานอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ มีความชัดเจนน่าเชื่อถือ และเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนด รวมถึงการมีแบบอย่างที่ดี (Best Practice) หรือนวัตกรรม (Innovation) ในการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง

ล่าสุด สมศ. ได้ลงพื้นที่เยี่ยมชมวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ ซึ่งได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกจาก สมศ. นับเป็นหนึ่งในตัวอย่างความสำเร็จจากการพัฒนาหลักสูตรและเครือข่ายความร่วมมือ

โดยวิทยาลัยได้รับการแต่งตั้งให้เป็น ศูนย์ความเป็นเลิศทางการอาชีวศึกษา (Excellent Center) สาขาวิชาพืชศาสตร์ มีการพัฒนาหลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเกษตร (ปวส.) ซึ่งเป็นหลักสูตรฐานสมรรถนะที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน ชุมชน สถานประกอบการ และตลาดแรงงาน

โดยหลักสูตรนี้เกิดจากการมีส่วนร่วมของสถานศึกษา สถานประกอบการ ชุมชน และท้องถิ่น มีการปรับปรุงรายวิชาเดิมและกำหนดรายวิชาใหม่ให้ทันสมัยต่อการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและความต้องการของตลาดแรงงาน นอกจากนี้ยังมีการส่งเสริมให้ครูผู้สอนพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะตามรายวิชาให้สอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพ

“การลงพื้นที่ครั้งนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการประเมินคุณภาพภายนอกสถานศึกษาด้านการอาชีวศึกษาของ สมศ. ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อให้สถานศึกษาพัฒนาคุณภาพได้อย่างต่อเนื่องและตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงาน เป็นภาพสะท้อนของการประเมินคุณภาพภายนอกที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ที่ส่งผลถึงอนาคตของผู้เรียน และอนาคตของการเกษตรไทยที่ทันสมัย ยั่งยืน และสร้างรายได้จริง”

ด้าน สุรศักดิ์ เทียบรัตน์ ผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีเชียงใหม่ กล่าวว่า วิทยาลัยได้ยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ผลการประเมินและข้อเสนอแนะจาก สมศ. เป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนา ร่วมกับนโยบายของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาเรื่องการยกระดับคุณภาพการจัดการอาชีวศึกษาสมรรถนะสูง

โดยเริ่มจากหลักสูตรเกษตรก้าวหน้า ซึ่งเป็นหลักสูตรระยะสั้น และพัฒนาต่อยอดจนกลายเป็น “หลักสูตรเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร” ที่โดดเด่นภายใต้แนวคิด ผลิตได้ ขายเป็น เน้นคุณภาพ ให้นักศึกษามีทักษะรอบด้าน ทั้งการผลิต (ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์) เน้นบูรณาการเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น โดรนเพื่อการเกษตร และโรงเรือนอัจฉริยะที่ควบคุมความชื้น อุณหภูมิ และแสงได้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและเปลี่ยนภาพลักษณ์การเกษตรแบบเดิม

สร้างทักษะธุรกิจและการตลาด มีรายวิชาการขายเบื้องต้นและศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการ สนับสนุนให้นักศึกษาสร้างผลิตภัณฑ์คุณภาพและขายได้เอง เพื่อความยั่งยืนในอาชีพ

ปัจจุบันมีการจำหน่ายสินค้าจากร้านของวิทยาลัยและนักศึกษาสามารถขายได้เองในพื้นที่รอบวิทยาลัย

นอกจากนี้ ทางวิทยาลัยยังได้ทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับวิทยาลัยพลังงานของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เปิดโอกาสให้นักศึกษาที่จบ ปวส. จากหลักสูตรนี้ สามารถศึกษาต่อปริญญาตรีสาขาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตรได้อย่างต่อเนื่อง

“การได้รับการประเมินคุณภาพภายนอกจาก สมศ. ทำให้วิทยาลัยได้รับข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ ซึ่งวิทยาลัยนำไปใช้พัฒนาหลักสูตรและตั้งเป้าหมายสูงขึ้นในแต่ละปี ส่งเสริมการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ กระบวนการประเมินของ สมศ. ในปัจจุบันยังเป็นกันเองและปรับเกณฑ์ให้สอดคล้องกับระบบการทำงานของสถานศึกษามากขึ้นกว่าการประเมินในอดีต”

กิจกรรมลงพื้นที่ในครั้งนี้ ได้มีการเยี่ยมชมตัวอย่างการเรียนการสอนผ่านโครงการเกษตรหลากหลายเป็นแหล่งเรียนรู้ ได้แก่ โรงเรือน IOT (Internet of Things) หรือ “Smart Greenhouse” ซึ่งเป็นโรงเรือนปลูกพืชที่ใช้เทคโนโลยี IOT มาช่วยในการจัดการและควบคุมสภาวะแวดล้อมภายในโรงเรือน เช่น อุณหภูมิ ความชื้น แสงสว่าง และการให้น้ำ เพื่อให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพสูงสุด และฟาร์มสุกรระบบปิด (สร้างใหม่หลังโรคระบาด) และฟาร์มไก่ไข่ร่วมกับบริษัทเอกชน

ซึ่งผลผลิตไข่ไก่ส่งขายให้บริษัทคู่สัญญา ร่วมพิสูจน์ผลงานการแปรรูปนวัตกรรมผลผลิตทางการเกษตร เช่น น้ำนมข้าวโพด แฮมเบอร์เกอร์แพลนต์เบส และชาหมักคอมบูชะ ซึ่งเป็นตัวอย่างการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิตทางการเกษตร

พร้อมกันนี้ ได้เยี่ยมชมศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา สำหรับหารายได้ระหว่างเรียนสำหรับนักเรียนในทุกสาขา เพื่อยกระดับผู้เรียนสู่นวัตกรเกษตรยุคใหม่ ผลิตได้ ขายเป็น เน้นคุณภาพ