รู้หรือไม่ ปี 2567 ไทยส่งออก “ปลากัด” กว่า 400 ล้านบาท

“ไปรษณีย์ไทย” จับมือ “กรมประมง” เปิดบริการส่งด่วนสัตว์น้ำสวยงามไปยังต่างประเทศ เฟสแรกจะเริ่มให้บริการในเดือนตุลาคม 2568 ส่งออกปลากัด ใน 5 ตลาดหลัก “สหรัฐอเมริกา-จีน-ญี่ปุ่น-ไต้หวัน-อินโดนีเซีย”

ดร.ดนันท์ สุภัทรพันธุ์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด เปิดเผยว่า ไปรษณีย์ไทยได้วางแนวทางเพื่อก้าวข้ามบทบาทการเป็นผู้ให้บริการรับ–ส่งพัสดุสู่ผู้ให้การสนับสนุนเศรษฐกิจไทยในทุกมิติ ล่าสุดได้พัฒนาความร่วมมือกับกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เพื่อขับเคลื่อนการส่งสัตว์น้ำสวยงามไปยังตลาดต่างประเทศ

สะท้อนบริการของไปรษณีย์ไทยภายใต้กลยุทธ์ Parcel Defined Logistics ซึ่งเป็นการออกแบบระบบการขนส่งให้สอดคล้องกับทุกประเภทสินค้า ทั้งสินค้าที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ สินค้าที่ซับซ้อนและมีมูลค่าสูง บริการส่งยาและเวชภัณฑ์ บริการส่งสินค้าไซส์จัมโบ้ บริการส่งด่วนผลไม้ รวมทั้งที่ผ่านมาไปรษณีย์ไทยได้ส่งสัตว์น้ำสวยงามในประเทศช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – สิงหาคม 2568 กว่า 110,000 ชิ้นงาน ถือว่าประสบความสำเร็จและได้การตอบรับเป็นอย่างดี

การร่วมมือครั้งนี้ ไม่ใช่เพียงการส่งสินค้าระหว่างประเทศ แต่คือการเปิดประตูให้เกษตรกรและภาคการประมงไทยเข้าถึงตลาดโลกผ่านเครือข่ายไปรษณีย์ที่ครอบคลุมกว่า 50,000 แห่งและกว่า 190 ประเทศทั่วโลก โดยทั้งไปรษณีย์ไทยและกรมประมงมุ่งมั่นให้การส่งสัตว์น้ำสวยงามไทยกลายเป็นอีกหนึ่งสินค้าส่งออกหลักที่สร้างมูลค่าและภาพจำใหม่ของประเทศ รวมถึงช่วยสร้าง Branding ประเทศไทยในฐานะแหล่งผลิตสัตว์น้ำสวยงาม

ทั้งนี้ การให้บริการดังกล่าวจะรองรับสัตว์น้ำสวยงามตามมาตรฐานการเพาะเลี้ยงระดับส่งออกจากการกำกับดูแลโดยกรมประมง ส่งผ่านบริการส่งด่วนสัตว์น้ำสวยงามไปต่างประเทศ เริ่มเปิดให้บริการในเดือนตุลาคม 2568 ณ ไปรษณีย์จังหวัดนครปฐมเป็นแห่งแรก ซึ่งเป็นจังหวัดที่นิยมเพาะเลี้ยงปลากัดในจำนวนมากที่สุดของไทย

โดยในเฟสแรกจะมุ่งเน้นการส่งออกปลากัดไปยัง 5 ประเทศซึ่งเป็นตลาดเป้าหมาย ได้แก่ สหรัฐอเมริกา จีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน และอินโดนีเซีย และในอนาคตจะศึกษาความเป็นไปได้เพื่อขยายบริการส่งสัตว์น้ำชนิดอื่น ๆ ไปยังกลุ่มประเทศฐานผู้เลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามขนาดใหญ่และกำลังซื้อสูง

ดร.ดนันท์ กล่าวด้วยว่า ไปรษณีย์ไทยได้วางระบบบริการที่ครบวงจรตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง เพื่อให้การส่งออกสัตว์น้ำสวยงามเกิดขึ้นได้จริงและมีมาตรฐาน โดยมีโมเดลที่ออกแบบเฉพาะ ได้แก่ จุดรับฝากเพื่อให้บริการจัดส่งปลาสวยงามโดยเฉพาะ ระบบเอกสารครบวงจรที่ลูกค้าสามารถเลือกได้ว่าจะดำเนินการเอกสารด้วยตนเอง หรือให้ไปรษณีย์ไทยดำเนินการแทน การขนส่งแบบ Special Handling ซึ่งบรรจุภัณฑ์ได้รับการออกแบบเฉพาะสำหรับสัตว์น้ำสวยงาม มีมาตรการควบคุมคุณภาพการขนส่งจนถึงมือผู้รับปลายทาง ระบบติดตามที่สามารถ Tracking ตลอดเส้นทางเพื่อสร้างความมั่นใจแก่ผู้ซื้อทั่วโลก

ปัจจุบันไปรษณีย์ไทยเปิดให้บริการจัดส่งด่วนสัตว์น้ำสวยงามให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการในสังกัดของกรมประมง โดยมีสัตว์น้ำที่สามารถฝากส่งได้ในประเทศ จำนวน 12 ชนิด อาทิ ปลากัด ปลาหางนกยูง ปลาสอด กุ้งสวยงาม พันธุ์ไม้น้ำ สาหร่ายพวงองุ่น โดยเชื่อมั่นว่าประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคม จากความร่วมมือครั้งนี้มีทั้งการช่วยเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงให้เข้าถึงตลาดใหม่ ลดภาระเรื่องเอกสารการส่งออก และมีช่องทางจำหน่ายที่สะดวก ปลอดภัย ได้มาตรฐานสากล

นายบัญชา สุขแก้ว อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า ตลาดสัตว์น้ำสวยงามโลกมีมูลค่า 10,000 ล้านบาทต่อปี ขณะที่ไทยมีศักยภาพครองสัดส่วนการส่งออกปลากัดและสัตว์น้ำสวยงามเพิ่มขึ้นจากปัจจุบันที่ราว 11% โดยปัจจุบันประเทศไทยมีเกษตรกรเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามที่ขึ้นทะเบียนกว่า 10,000 ราย

ในปี 2567 มีมูลค่าการส่งออกกว่า 1,000 ล้านบาท โดยเฉพาะปลากัดที่มีมูลค่าประมาณ 400 ล้านบาท หรือราว 40% ของการส่งออกสัตว์น้ำทั้งหมด กลุ่มรองลงมา คือปลาทอง ปลาหางนกยูงและปลาสอด กุ้งสวยงาม กลุ่มปลาหมอสีและปลาออสการ์ และปลาชนิดอื่น ๆ

ทั้งนี้ เพื่อส่งเสริมนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่มุ่งเน้นการสร้างอาชีพ และสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพผลผลิตสัตว์น้ำ รวมถึงเพิ่มช่องทางการตลาดให้แก่เกษตรกรไทยที่จะสามารถสร้างรายได้สู่ครัวเรือนเกษตรกร กรมประมงจึงประสานความร่วมมือกับไปรษณีย์ไทยซึ่งเป็นหน่วยงานขนส่ง-โลจิสติกส์แห่งชาติในการร่วมพัฒนาศักยภาพเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงและผู้ประกอบการสัตว์น้ำสวยงามให้มีความพร้อมในการปฏิบัติตามมาตรฐานการส่งออกและสามารถเข้าถึงตลาดต่างประเทศได้มากขึ้น

ความร่วมมือในครั้งนี้กรมประมงจะสนับสนุนและส่งเสริมการดำเนินงานด้านวิชาการและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเพาะเลี้ยงและการส่งออกสัตว์น้ำสวยงามที่มุ่งเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านมาตรฐานการเพาะเลี้ยง การขึ้นทะเบียน หลักเกณฑ์และข้อปฏิบัติด้านการตรวจสอบ รวมถึงการออกหนังสือรับรองสุขภาพสัตว์น้ำและเอกสารประกอบการส่งออก เพื่อให้การส่งออกสัตว์น้ำสวยงามไปยังต่างประเทศเป็นไปตามข้อกำหนดของกฎหมายภายในประเทศและมาตรฐานสากล

ไม่เพียงเป็นการตอกย้ำการสร้างการรับรู้ถึง “ปลากัดไทย” ในฐานะสัตว์น้ำเอกลักษณ์ประจำชาติ แต่ยังเป็นการสนับสนุนเกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำทุกมิติ ให้เกษตรกรไทยสามารถส่งออกสัตว์น้ำโดยตรง ซึ่งจะเป็นการเพิ่มพูนรายได้ให้แก่ผู้ประกอบการสู่โอกาสการแข่งขันทางการค้าและสามารถบริหารจัดการต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“ความร่วมมือระหว่างไปรษณีย์ไทยและกรมประมงในครั้งนี้คือการปักหมุดทางเศรษฐกิจใหม่ของประเทศที่ไม่เพียงช่วยเกษตรกรให้เข้าถึงตลาดโลก แต่ยังตอกย้ำภาพลักษณ์ไทยในฐานะผู้นำด้านสัตว์น้ำสวยงามและ Soft Power บนเวทีโลก”

สำหรับเกษตรกรและผู้ประกอบการฟาร์มเพาะเลี้ยงที่สนใจใช้บริการส่งด่วนสัตว์น้ำสวยงามไปยังต่างประเทศผ่านไปรษณีย์ไทยจะต้องมีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้

1. ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบการด้านการประมง (ทบ.2)
2. ขึ้นทะเบียนสถานประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเพื่อการส่งออก (สอ.3)
3. ขึ้นทะเบียนสถานประกอบการรวบรวมสัตว์น้ำเพื่อการส่งออก (สอ.4)

และในการส่งออกปลากัดแต่ละครั้ง ต้องยื่นขอเอกสารประกอบการส่งออกจากกรมประมง 5 ประเภท ได้แก่

1. ขอใบอนุญาตส่งออกสัตว์น้ำ (ร.9)
2. ขอหนังสือรับรองสุขภาพสัตว์น้ำ (Health Certificate)
3. ใบแจ้งดำเนินการส่งออกสัตว์น้ำหรือผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ (DOF4)
4. ใบอนุญาตให้ส่งออกสัตว์น้ำ (DOF11) 5.หนังสือรับรองตนเองในการแจ้งแหล่งที่มาของสัตว์น้ำหรือผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ (Self Certificate)

นอกจากนี้ ไปรษณีย์ไทยยังได้ประสานความร่วมมือกับกรมประมงในการจัดเวิร์กช็อปอบรมสำหรับเกษตรกรที่ยังขาดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการส่งออก เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับกฎระเบียบในการขึ้นทะเบียนและการเตรียมความพร้อมสำหรับการส่งออกรวมถึงช่วยให้เกษตรกรสามารถส่งออกปลากัดได้อย่างถูกต้องตามมาตรฐาน สำหรับเกษตรกรที่ต้องการส่งออกไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีนจะต้องขึ้นทะเบียนกับหน่วยงาน General Administration of Customs of the People’s Republic of China (GACC)