‘ลี้ หลบ หลีก’ นิยาย Sci-fi คว้าที่ 1 รางวัลชมนาดครั้งที่ 14 พร้อมแปลสากลสู่เวทีโลก
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2568 อาคารสำนักงานใหญ่ธนาคารกรุงเทพ สีลม คึกคักเป็นพิเศษเมื่อ “รางวัลชมนาด (Chommanard Book Prize)” เวทีเกียรติยศสำหรับนักเขียนหญิงไทย เดินทางมาถึงปีที่ 14 ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) จับมือสำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น จำกัด จัดพิธีประกาศผลอย่างอบอุ่นและเป็นทางการ โดยมีคุณชาติศิริ โสภณพนิช กรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ เป็นประธานมอบรางวัล ท่ามกลางแขกผู้มีเกียรติและบุคคลในแวดวงวรรณกรรม อาทิ ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล คุณอาทร เตชะธาดา รศ.ดร.คุณหญิงวินิตา ดิถียนต์ คุณกนกวลี พจนปกรณ์ คุณชมัยภร แสงกระจ่าง และคุณอรุโณชา ภาณุพันธุ์ ตลอดจนคณะกรรมการ นักเขียน สื่อมวลชน และผู้ชมทางออนไลน์ที่เฝ้าติดตามลุ้นผลไปพร้อมกัน
บรรยากาศเริ่มจากคำกล่าวต้อนรับของ ดร.กอบศักดิ์ ในนามธนาคารกรุงเทพ ที่ย้ำเจตนารมณ์การหนุนพลังวัฒนธรรมและศิลปะ โดยเฉพาะวรรณกรรมในฐานะรากฐานสำคัญของสังคม “พลังของตัวอักษร” ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหัวใจของงาน ตัวอักษรที่เปลี่ยนแปลงความคิด จุดประกายความฝัน และเปิดประตูโอกาสสู่เวทีโลก นับแต่ชมนาดปีแรกจนถึงวันนี้ ความต่อเนื่อง 14 ปีไม่เพียงสร้างพื้นที่ให้เสียงของนักเขียนผู้หญิงดังชัดขึ้น แต่ทำให้ผลงานที่ชนะเลิศได้สิทธิแปลเป็นภาษาอังกฤษ เดินทางจากหน้ากระดาษไทยสู่สายตาผู้อ่านนานาชาติ
ปีนี้มีผลงานส่งประกวดทั้งสิ้น 45 เรื่อง คัดสรรจนได้ 8 เรื่องเข้ารอบสุดท้าย ได้แก่
“รอยหยก” โดย วีรชญา ศรีมงคล, “Jane” โดย อาทิชา ตันธนวิกรัย, “ม่อนผางู” โดย อรุณี ตันศิริ, “ฝันนั้นจงเป็นจริง” โดย คีตาญชลี แสงสังข์, “Flee to Free ลี้ หลบ หลีก” โดย ณัฐชา ลีเลิศสกุลวงษ์, “โรมานซ์นิจนิรันดร์” โดย รติธรณ ใจห้าว, “คุณยายอยู่ในครัว” โดย เสาวรี เอี่ยมละออ และ “Tragedy of Love แด่เธอผู้เป็นที่รัก” โดย ศิรินทร์ ไกรเชนทร์ รายชื่อเหล่านี้สะท้อนแนวทางที่หลากหลายทั้งเชิงรูปแบบและประเด็น ตั้งแต่ความสัมพันธ์ของผู้คนและครอบครัว ไปจนถึงการทดลองทางความคิดบนฉากหลังไซไฟดิสโทเปีย
จังหวะไคลแมกซ์ของงานมาถึงเมื่อคณะกรรมการประกาศ ผู้ชนะเลิศอย่างเป็นเอกฉันท์ “Flee to Free ลี้ หลบ หลีก” โดยนามปากกา Xeiji (ณัฐชา ลีเลิศสกุลวงษ์) คว้ารางวัลชนะเลิศประจำปี พ.ศ. 2568 พร้อมเงินรางวัล 100,000 บาท และค่าลิขสิทธิ์จัดพิมพ์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ นวนิยายเล่มนี้พาผู้อ่านกระโดดข้ามเวลาไปสู่ปี พ.ศ. 3000 ประเทศไทยถูกแบ่งเป็นสองชั้น-ชั้นในคือ “กรุงเทพมหานคร” ที่รัฐทุ่มพัฒนามนุษย์กึ่งกลไกและความรุ่งโรจน์ทางเทคโนโลยี ส่วนชั้นนอกคือ “ชานเมือง” ที่ผู้คนดิ้นรนเอาชีวิตรอดท่ามกลางความขาดแคลน ตัวละคร “มุก” ผู้ผ่านการทดลองจนกลายเป็นกึ่งกลไก “หนี” ออกจากห้องทดลองด้วยแรงขับของจิตสำนึกแม้ไร้ความทรงจำ และถูก “บางอย่าง” ตามล่า ก่อนต้องเผชิญหน้าความจริงของการมีอยู่ ว่าจะปฏิเสธหรือหลบหนี เมื่อคำถามสุดท้ายคือ เสรีภาพแท้จริงมีอยู่หรือไม่ ในโลกที่มนุษย์ยังถูกจองจำภายใน
ความฉับไวของการเล่าเรื่อง การเรียงฉากต่อฉากแบบภาพยนตร์ และความร่วมสมัยที่เข้ากับรูปแบบการเสพของคนรุ่นใหม่ คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้งานชิ้นนี้โดดเด่นจนได้รับมติเอกฉันท์จากคณะกรรมการ
ถัดจากรางวัลใหญ่ เวทีประกาศ รองชนะเลิศอันดับ 1 แก่ “Tragedy of Love แด่เธอผู้เป็นที่รัก” โดย ศิรินทร์ ไกรเชนทร์ รับเงินรางวัล 50,000 บาท และสิทธิจัดพิมพ์ฉบับภาษาไทย
นวนิยายเล่าความรักและความผิดบาปของ “ไอวี่” หุ่นยนต์บำบัดที่มีจิตสำนึก อุทิศตนปกป้อง “โรส” ผู้บอบช้ำยาวนาน 11 ปี จนต้องแลกด้วยชีวิตของผู้อื่น เมื่อความรักของเครื่องจักรเดินทางมาปะทะความยุติธรรมของมนุษย์ เรื่องตั้งคำถามกับขอบเขตความเป็น “ชีวิต” และความรับผิดชอบทางศีลธรรมอย่างเข้มข้น
ขณะที่ รองชนะเลิศอันดับ 2 เป็นของ “คุณยายอยู่ในครัว” โดย เสาวรี เอี่ยมละออ รับเงินรางวัล 30,000 บาท และสิทธิจัดพิมพ์ฉบับภาษาไทย งานเล่าโลกภายในของเด็กชายที่สูญเสียคุณยายไปด้วยความทรงจำอันโหดร้าย ต้องเยียวยาตัวเองด้วยจินตนาการอันงดงาม ทับซ้อนกับภาพจริงที่แหว่งวิ่น ก่อนเขาจะเกือบสูญเสียแก่นวิญญาณแห่งความเป็นมนุษย์ งานเขียนนี้เป็นผลงานที่พาเข้าไปปลายแหลมของความว้าเหว่และการเยียวยาอย่างอ่อนโยน
เมื่อประกาศผลสำคัญเสร็จสิ้น คุณพิสุทธิ์ เลิศวิไล กรรมการบริหารสำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น ขึ้นกล่าวปิดงาน สะท้อนภาพรวมของ “ชมนาด” ที่เติบโตจากเวทีเล็ก ๆ สู่เวทีระดับภูมิภาค เชื่อมเสียงของผู้หญิงให้กลายเป็นแรงบันดาลใจและพลังเปลี่ยนแปลงมุมมองสังคม
จากความสำเร็จในประเทศไทย สู่ก้าวต่อไปที่น่าจับตามอง ทำการเปิดตัว “Chommanard Women’s Literary Award” เวทีนานาชาติสำหรับนักเขียนผู้หญิงจากอาเซียน รวมถึงจีน ฮ่องกง และไต้หวัน โครงการนี้จะประกาศรายชื่อ Shortlist ในวันที่ 3 ธันวาคม 2568 ณ ร้านเอเชียบุ๊คส์ สาขาไอคอนสยาม ผู้ชนะเลิศจะได้รับเงินรางวัลสูงสุด 500,000 บาท สะท้อนความตั้งใจผลักดันให้เสียงของนักเขียนหญิงจากเอเชียดังก้องและถูกแปลเผยแพร่ในหลายภาษา เพราะ “วรรณกรรมของผู้หญิง ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของผู้หญิง แต่คือเรื่องของมนุษย์ เรื่องของหัวใจ ความหวัง และศักดิ์ศรีแห่งชีวิต”
ด้านหลักเกณฑ์สำหรับสายสร้างสรรค์ที่กำลังมองหาโอกาสก้าวขึ้นสู่เวที “ชมนาด ครั้งที่ 15” ก็ถูกเปิดไฟเขียวทันที โดยเริ่มรับผลงานตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2568 เป็นต้นไป ประเภทนวนิยายต้นฉบับภาษาไทย ความยาว 120-200 หน้ากระดาษ A4 ขนาดตัวอักษร 16 พอยต์ ส่งต้นฉบับพิมพ์พร้อมสำเนา 2 ชุดแนบไฟล์ในแฟลชไดรฟ์ หรือส่งอีเมล์ที่ [email protected]
“Flee to Free ลี้ หลบ หลีก” โดยนามปากกา Xeiji (ณัฐชา ลีเลิศสกุลวงษ์) คว้ารางวัลชนะเลิศประจำปี พ.ศ. 2568 พร้อมเงินรางวัล 100,000 บาท และค่าลิขสิทธิ์จัดพิมพ์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ
