เมียนมาเร่งเปิดสะพานหลายแห่งทันสิ้นปี เชื่อมโลจิสติกส์เพื่อนบ้าน

เมียนมาเร่งการก่อสร้างสะพานขนาดใหญ่ ซึ่งได้รับการสนุบสนุนจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ เชื่อมต่อเส้นทางโลจิสติกส์สายหลัก ผ่านเวียดนาม ลาว ไทย และเมียนมา ตามโครงการระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก โดยจะเปิดใช้งานในสิ้นปีนี้ หลังล่าช้ามานาน จากความไม่สงบในประเทศ

นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า โครงการก่อสร้างสะพานขนาดใหญ่หลายแห่งในเมียนมา ที่ได้รับการสนับสนุนจากญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ กำลังจะแล้วเสร็จตามลำดับ แม้ประเทศจะวุ่นวายจากสงครามนานหลายปี

ในเมืองเมาะลำไย (Mawlamyine) หรือที่คนไทยรู้จักในชื่อ เมาะละแหม่ง เมืองใหญ่อันดับ 3 ของประเทศ ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองเศรษฐกิจอย่าง ย่างกุ้ง เพียง 30 นาที กำลังจะสร้างสะพานขึง 2 แห่งเสร็จสมบูรณ์ภายในเดือนธันวาคมนี้ คือ สะพานอัตรัน (Atran) และสะพานจายิง สะตาบยิน (Gyaing Zathabyin) นำโดยบริษัท IHI วิศวกรรมญี่ปุ่น

สะพานจายิง สะตาบยิน เป็นสะพานขนาดใหญ่ มีความยาวถึง 797 เมตร จัดอยู่ในกลุ่มสะพานขึงที่มีระยะความยาวสูงสุดของญี่ปุ่น ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องสะพานขนาดใหญ่สำหรับเชื่อมเกาะต่าง ๆ

ยูอิจิ ยามาโมโตะ ผู้จัดการโครงการกล่าวว่า เราได้นำบุคลากรที่มีประสบการณ์ทำงานก่อสร้างสะพาน (ของ IHI) ในตุรกีและเวียดนามเข้ามา และเราก็สามารถผ่านกระบวนการที่ยากลำบากไปได้

โครงการระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก

สำหรับโครงการนี้ IHI ลงนามในสัญญาก่อสร้างเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2020 โดยเงินทุนส่วนใหญ่มาจากโครงการความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนาอย่างเป็นทางการของญี่ปุ่น (ODA) เดิมกำหนดเป้าหมายจะแล้วเสร็จภายในปี 2023 แต่เนื่องจากความไม่สงบภายในประเทศทำให้ล่าช้า

โครงการสะพานนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการสร้างโครงสร้างพื้นฐานภายในเมียนมาเท่านั้น แต่มีบทบาทในการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor) ซึ่งเป็นเส้นทางโลจิสติกส์สายหลัก เริ่มต้นจากเวียดนาม ผ่านลาว ไทย และเมียนมา

ระเบียงเศรษฐกิจในส่วนของเมียนมา ทั้งหมดทอดยาวประมาณ 120 กิโลเมตร จากชายแดนไทยไปยังเมืองเมาะลำไย โดยมีการก่อสร้างสะพาน 5 แห่ง ด้วยความช่วยเหลือจากญี่ปุ่น เริ่มต้นขึ้นในทศวรรษ 2010 ครอบคลุมพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจและเมืองย่างกุ้ง เมืองที่ใหญ่ที่สุด มีประชากรเกือบ 7.5 ล้านคน และอยู่ทางตะวันตกของเมาะลำไย

สะพานอัตรันและสะพานจายิง สะตาบยิน จะเป็นจุดเชื่อมต่อ 2 แห่งสุดท้ายในโครงการระเบียงเศรษฐกิจนี้ และเป็นโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ชุดสุดท้าย ที่ได้รับความช่วยเหลือจากญี่ปุ่น

เนื่องจากภายหลังการยึดอำนาจของทหารในปี 2021 ญี่ปุ่นระงับ ODA ชุดใหม่ เพราะไม่รับรองรัฐบาลทหาร อีกทั้งกลุ่มสิทธิมนุษยชนกล่าวว่า การให้ความช่วยเหลือจากต่างประเทศเช่นนี้ อาจเท่ากับเป็นการสนับสนุนทางการเงินแก่ระบอบทหาร

อย่างไรก็ดี ญี่ปุ่นตัดสินใจดำเนินโครงการที่ได้รับการอนุมัติภายใต้รัฐบาลพลเรือนชุดก่อนต่อ คือ สะพานจายิง-กอกาเร็ก (Gyaing Kawkareik) ซึ่งอยู่ใกล้ชายแดนไทยมากกว่า เปิดใช้งานในปี 2023 ส่วนสะพานพะโค (Bago) ในย่างกุ้ง สร้างเสร็จในปี 2024

โครงการเหล่านี้ยังมีความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน โดยกลุ่ม Human Rights Watch ตำหนิโครงการสะพานพะโคว่า มีการจ่ายเงินจำนวน 1.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 42 ล้านบาท) ให้แก่ผู้รับเหมา ในช่วงที่มีความเกี่ยวข้องกับกองทัพเมียนมา

ผู้นำโครงการระบุว่า การก่อสร้างสะพานนี้ เป็นไปเพื่อผลประโยชน์ของประชาชนเมียนมา ไม่ใช่เพื่อรัฐบาลทหาร และแสดงความเห็นว่า การตัดสินใจของญี่ปุ่น ซึ่งเคยระงับความช่วยเหลือในช่วงระบอบทหารชุดก่อน จนถึงปี 2011 นั้น สุดท้ายแล้วกลับสร้างความเสียหาย ดังเช่นกรณี สะพานเมียวง์มยา (Myaungmya Bridge) ซึ่งพังถล่มลงมาในปี 2018 หลังจากใช้งานได้เพียง 20 ปี และส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย

สะพานเมียวง์มยา สร้างเสร็จในปี 1996 โดยได้รับความช่วยเหลือจากจีน ขณะที่เมียนมาถูกปกครองโดยคณะรัฐประหารทหาร ซึ่งญี่ปุ่นระงับความช่วยเหลือไว้ โดยภายหลังมีการค้นพบว่า สะพานไม่มีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอ และไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ง่ายต่อการบำรุงรักษา

โครงการเกาหลีใต้

นอกจากโครงการของญี่ปุ่นแล้ว บริษัทจากเกาหลีใต้ก็กำลังจะสร้างสะพานขนาดใหญ่ในย่างกุ้งให้แล้วเสร็จภายในสิ้นปีนี้เช่นกัน แต่มีความแตกต่างที่สำคัญจากโครงการญี่ปุ่น นั่นคือ บริษัทจากเกาหลีใต้มีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิดกับหน่วยงานท้องถิ่น

เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย หัวหน้ารัฐบาลทหารเมียนมา เข้าร่วมพิธีการเทคอนกรีต บนพื้นผิวถนนของสะพานดาลา (Dala Bridge) ซึ่งตั้งตระหง่านอยู่ใจกลางนครย่างกุ้ง

สะพานดาลา มีความยาวประมาณ 1.8 กิโลเมตร สูงประมาณ 50 เมตรเหนือผิวน้ำ เพื่อให้เรือขนาดใหญ่สามารถลอดผ่านได้ บริษัทในเครือของเกาหลีใต้ อาทิ GS Group และบริษัทอื่น ๆ เริ่มก่อสร้างในปี 2018 โดยมีแผนเบื้องต้นที่จะสร้างสะพานให้เสร็จภายในปี 2023 แต่โครงการดังกล่าวก็ประสบความล่าช้าเช่นกัน

ดาลา เป็นพื้นที่ที่ยังไม่ได้รับการพัฒนา อยู่ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำจากใจกลางเมืองย่างกุ้ง คาดว่าการสร้างสะพานให้แล้วเสร็จ จะช่วยกระตุ้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิงพาณิชย์ให้พื้นที่ดังกล่าว ทำให้ราคาที่ดินในบริเวณนั้นมีแนวโน้มสูงขึ้น

อย่างไรก็ดี การเลือกตั้งทั่วไปของเมียนมา จะเริ่มขึ้นในวันที่ 28 ธันวาคม แต่พรรคการเมืองที่สนับสนุนประชาธิปไตยและต่อต้านรัฐบาลทหาร ปฏิเสธที่จะเข้าร่วมการเลือกตั้งครั้งนี้ ทำให้มีแนวโน้มสูงที่จะมีรัฐบาลที่กองทัพหนุนหลัง

กลุ่มประเทศเพื่อนบ้าน ที่มีท่าทีประนีประนอมกับระบอบทหาร เช่น จีน อินเดีย และไทย กำลังเดินหน้าแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจและจับตาดูช่วงหลังการเลือกตั้ง โดยการลงทุนและโลจิสติกส์อาจเริ่มฟื้นตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไป