ธปท.-วีซ่า เปิดอินไซต์นักท่องเที่ยว พบปี’67 ใช้จ่ายผ่านบัตรสูงถึง 3.27 แสนล้านบาท ขณะที่โครงสร้างพื้นฐานการชำระเงิน มีความพร้อม แพร่หลายในเมืองใหญ่แต่ในชนบทยังมีจำกัด พร้อมเสนอ SMEs สู่ดิจิทัล หนุนทุกภาคส่วนสร้างระบบนิเวศการชำระเงินที่ยืดหยุ่น พร้อมสำหรับอนาคต
ธนาคารแห่งประเทศไทย ร่วมกับวีซ่า ประเทศไทย ออกรายงาน “เจาะลึกพฤติกรรมการชำระเงินของนักท่องเที่ยวด้วยข้อมูล (Data-Driven Insights into Tourist Payment Behaviours)” ซึ่งนำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับการใช้จ่ายและแนวโน้มการชำระเงินของนักท่องเที่ยวต่างชาติ ที่จะเปลี่ยนมุมมองต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวและการชำระเงินของไทย
รายงานดังกล่าวยังสะท้อนว่า การท่องเที่ยวเป็นหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจไทย และการชำระเงินดิจิทัลคือกุญแจสู่การยกระดับประสบการณ์นักเดินทาง รายงานนี้จึงถูกออกแบบมาเพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับผู้กำหนดนโยบาย ผู้นำธุรกิจ นักนวัตกรรมด้านการชำระเงิน นักการตลาด และนักวิชาการ ในการสร้างระบบการชำระเงินที่ปลอดภัย ครอบคลุม และตอบโจทย์ทุกกลุ่มนักท่องเที่ยว
รายงานนี้เล่าอะไรบ้าง ?
รายงานวิจัยฉบับดังกล่าวบอกเล่าการศึกษาที่น่าสนใจใน 5 ประเด็นสำคัญ ดังนี้
การท่องเที่ยวสร้างมูลค่าเศรษฐกิจมหาศาล
ในปี 2567 การท่องเที่ยวระหว่างประเทศมีส่วนสนับสนุนประมาณ 9% ของ GDP ประเทศไทย สร้างรายได้ 1.7 ล้านล้านบาท เกือบครึ่งของนักท่องเที่ยวทั้งหมดมาจาก 5 ตลาดหลัก ได้แก่ จีน มาเลเซีย อินเดีย เกาหลีใต้ และรัสเซีย ค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในหมวดที่พัก (35%) และอาหารและเครื่องดื่ม (23%) ตอกย้ำบทบาทสำคัญของภาคการท่องเที่ยวต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง
การชำระเงินดิจิทัล ปี’67 สูงถึง 3.27 แสนล้านบาท
อัตราการใช้การชำระเงินดิจิทัลของนักท่องเที่ยวเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยการชำระเงินผ่านบัตรมีมูลค่าสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 327,000 ล้านบาทในปี 2567 คิดเป็น 20% ของมูลค่าธุรกรรมทั้งหมด โดยเฉพาะในร้านค้าขนาดใหญ่และขนาดกลาง มูลค่าการชำระเงินผ่านบัตรได้ปรับตัวสูงกว่าระดับก่อนโควิด-19 แสดงถึงความนิยมที่เพิ่มขึ้นต่อช่องทางที่ปลอดภัยและสะดวกสบาย
ขณะที่จังหวัดที่มีการใช้จ่ายผ่านบัตรมากที่สุด คือ กรุงเทพมหานคร สูงถึง 53% (1.72 แสนล้านบาท) รองลงมาคือ ภูเก็ต 16% (5.1 หมื่นล้านบาท) ชลบุรี (2.1 หมื่นล้านบาท) และสุราษฎร์ธานี (1.9 หมื่นล้านบาท) สัดส่วน 6% ทั้ง 2 จังหวัด
โครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินโตก้าวกระโดด แต่ชนบทยังใช้น้อย
โครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินของไทยกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างก้าวกระโดด โดยมีเครื่องรับชำระแบบอิเล็กทรอนิกส์ EDC มากกว่า 900,000 เครื่อง และจุดรับชำระผ่านคิวอาร์โค้ดกว่าหนึ่งล้านจุดทั่วประเทศ แม้ว่าการชำระเงินดิจิทัลจะมีความแพร่หลายในเมืองใหญ่และแหล่งท่องเที่ยว แต่ผู้ค้ารายย่อยและพื้นที่ชนบทยังคงใช้ช่องทางดิจิทัลในระดับจำกัด
การขยายระบบคิวอาร์แบบเชื่อมต่อทุกธนาคาร ผ่านโซลูชั่น Scan to Pay หรือ Tap to Phone จากวีซ่า จะช่วยเพิ่มการเข้าถึงการชำระเงินให้กับนักท่องเที่ยวทุกกลุ่ม
พฤติกรรมการชำระเงินหลากหลายของนักท่องเที่ยว
นักท่องเที่ยวจากมาเลเซีย อินเดีย และเกาหลีใต้ มีพฤติกรรมการชำระเงินที่แตกต่างกัน ชาวมาเลเซียและเกาหลีใต้นิยมใช้บัตรแม้ในธุรกรรมที่มีมูลค่าไม่สูงนัก ขณะที่นักท่องเที่ยวชาวอินเดียมีการใช้บัตรควบคู่กับการถอนเงินสดในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน สิ่งนี้สะท้อนความจำเป็นในการออกแบบโซลูชั่นการชำระเงินที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการที่หลากหลาย เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ราบรื่นสำหรับผู้มาเยือนทุกกลุ่ม
ข้อเสนอเชิงกลยุทธ์
รายงานฉบับนี้มุ่งผลักดันการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ดิจิทัลของผู้ประกอบการ SMEs ขยายจุดรับชำระเงินในแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ และให้ความสำคัญกับธุรกิจโรงแรม ค้าปลีก และแหล่งท่องเที่ยวในการติดตั้งเทคโนโลยีการชำระเงินขั้นสูง ทั้งนี้ ความร่วมมือระหว่างผู้ค้า สถาบันการเงิน และผู้กำหนดนโยบายเป็นกุญแจสำคัญในการสร้าง Ecosystem การชำระเงินที่ยืดหยุ่น ครอบคลุม และพร้อมสำหรับอนาคต
ในขณะที่ภาคการท่องเที่ยวของประเทศไทยกำลังฟื้นตัวและปรับสภาพ รายงานฉบับนี้เป็นสัญญาณเชิญชวนให้ภาคส่วนต่าง ๆ ผนึกกำลังกันในการขับเคลื่อนความก้าวหน้า ด้วยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ผลักดันการยอมรับการชำระเงินดิจิทัล ลดอุปสรรคให้กับธุรกิจ SMEs และสร้างประสบการณ์ที่ไร้รอยต่อให้กับนักท่องเที่ยวทุกคน
อนาคตของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยขึ้นอยู่กับความสามารถร่วมกันในการสร้างสรรค์และปรับตัว ตอนนี้คือเวลาที่เราต้องรวมพลัง ก้าวสู่ดิจิทัล และขับเคลื่อนการเติบโตอย่างยั่งยืน เพื่อให้ประเทศไทยคงความเป็นผู้นำด้านการท่องเที่ยวระดับโลก พร้อมประสบการณ์ที่ทันสมัย ปลอดภัย และครอบคลุมยิ่งขึ้น
อ่านรายงานฉบับเต็มได้ที่ https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/en/research-and-publications/research/payment-research/whitepaper_tourist_payment_behaviours.pdf
