ขั้นตอน ‘ทำประชามติ’ กาบัตรเลือก สส. ก่อนแล้วเข้าคูหาออกเสียงประชามติ

กกต.แจงขั้นตอนออกเสียงประชามติ พร้อมเลือกตั้ง สส. ให้ไปกาบัตร สส.ก่อน – เดินต่อคูหาออกเสียงประชามติ ย้ำ 3-5 ม.ค.เปิดให้ลงทะเบียนขอออกเสียงประชามตินอกเขต-นอกราชฯ

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ชี้แจงการทำประชามติ การแก้ไขรัฐธรรมนูญพร้อมกับการเลือกตั้ง สส.ในประเด็นคำถาม “ท่านเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่” รวมถึงขั้นตอนในการออกเสียงประชามติและเลือกตั้ง สส.

โดยมีสาระสำคัญคือ 1.ที่มาและเหตุผลความจำเป็นของการจัดทำประชามติ โดยออกเสียงประชามติครั้งนี้เป็นประชามติครั้งที่ 1 ซึ่งจัดขึ้นเพื่อให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ว่าสภามีอำนาจริเริ่มหรือแสดงความต้องการเพื่อจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้ แต่จะต้องให้ประชาชนออกเสียงประชามติให้ความเห็นชอบเสียก่อน

ซึ่งการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ภายใต้รัฐธรรมนูญปี 2560 ต้องการมีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องออกเสียงประชามติ 3 ครั้ง โดยครั้งที่ 1 เพื่อให้ความเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่  / ครั้งที่ 2 เพื่อให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม และครั้งที่ 3 เพื่อถามประชาชนว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ หลังจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้ว

2.คำถามประชามติ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ครั้งนี้ประเด็นคำถามคือ “ท่านเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่” เป็นผู้มีสิทธิออกเสียง สามารถเลือกได้ 3 ช่องทางคือ เห็นชอบ ไม่เห็นชอบและไม่แสดงความคิดเห็น

3.ความหมายและสาระสำคัญของประเด็นที่ทำประชามติ การทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นกระบวนการที่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามมาตรา 256 ของรัฐธรรมนูญปี 2560 และต้องดำเนินตามขั้นตอนที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยไว้

ทั้งนี้การออกเสียงประชามติในครั้งนี้ ไม่ได้เป็นการยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทันที แต่เป็นการสอบถามประชาชนว่าเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

4.ขั้นตอนการใช้สิทธิเลือกตั้ง สส.และการออกเสียงประชามติในวันเดียวกัน ซึ่งจะมี 2 ขั้นตอนโดยตอนแรกเลือกตั้ง สส.และขั้นตอนที่ 2 คือการออกเสียงประชามติ ซึ่งขั้นตอนที่ 1 ตรวจสอบรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง สส.ก่อน เข้าคูหา เตรียมหลักฐานแสดงตน และแสดงตนขอใช้สิทธิเลือกตั้ง สส. รับปัดเลือกตั้ง 2 ใบคือบัตรเลือกตั้ง สส.แบบแบ่งเขต และบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อคือเลือกพรรค

จากนั้นเข้าคูหาทำเครื่องหมายกากบาทลงในบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ โดยเลือกได้เพียงหมายเลขเดียว หากไม่ประสงค์เลือกผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใดก็ให้กากบาทลงในช่อง “ไม่เลือกผู้สมัครผู้ใด” และช่อง “ไม่เลือกบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองใด” สุดท้ายพับบัตรเลือกตั้งตามรอยพับแล้วนำไปหย่อนหีบบัตรเลือกตั้งแต่ละประเภทให้ถูกต้อง

สำหรับขั้นตอนและการออกเสียงประชามติ หลังจากหย่อนบัตรเลือกตั้ง สส.แล้ว เดินไปยังจุดถัดไปที่อยู่ในที่เลือกตั้งเดียวกันยื่นหลักฐานแสดงตนและบอกลำดับตามบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิออกเสียงประชามติ ลายมือชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิออกเสียง รับบัตรออกเสียงประชามติ 1 ใบ และลงลายมือชื่อที่ต้นขั้วบัตรออกเสียง จากนั้นเข้าคูหาทำเครื่องหมายกากบาทเพียงช่องเดียว คือ “เห็นชอบ” “ไม่เห็นชอบ”หรือ “ไม่แสดงความคิดเห็น” จากนั้นทับบัตรแล้วนำไปหย่อนบัตรประชามติลงในหีบและออกจากที่เลือกตั้ง

ขณะการลงทะเบียนขอใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขต – ประชามตินอกราชอาณาจักรและสำหรับคนพิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นวันลงคะแนนพร้อมกันทั้งประเทศไม่มีลงคะแนนออกเสียงล่วงหน้า แต่ผู้ที่ไม่สามารถออกเสียงลงคะแนนที่หน่วยออกเสียงที่มีชื่อตามทะเบียนบ้านในวันที่ 8 ก.พ.2569 ก็สามารถลงคะแนนขอใช้สิทธิออกเสียงนอกเขตหรือนอกราชอาณาจักร ขณะผู้พิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุก็สามารถลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ออกเสียงณที่ออกเสียงสำหรับคนพิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุ โดยจะเปิดให้ลงทะเบียนในวันพรุ่งนี้เป็นวันแรก ไปจนถึงวันที่ 5 ม.ค.2569

สำหรับขั้นตอน การขอใช้สิทธิออกเสียงประชามตินอกเขต ประชามตินอกราชอาณาจักรและการออกเสียงสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุ สามารถยื่นลงทะเบียนได้ 3 ช่องทางคือ 1.ยื่นต่อนายทะเบียนอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นหรือยื่นต่อเอกอัครราชทูตหรือผู้ที่เอกอัครราชทูตมอบหมาย ระหว่างวันที่ 3-5 ม.ค.69 ในวันและเวลาราชการ

2.ยื่นคำขอทางไปรษณีย์ ตั้งแต่วันที่ 3 -5 ม.ค. โดยถือวันประทับตราไปรษณีย์เป็นสำคัญ

3.ยื่นคำขอทางเครือข่ายอินเตอร์เน็ต ตลอด 24 ชั่วโมงโดยระบบจะปิดอัตโนมัติในวันที่ 5 ม.ค. เวลา 24.00 น.ตามเวลาประเทศไทย