‘สี จิ้นผิง’ เปิดงาน ‘WAIC’ ครั้งแรก สะท้อนความมุ่งมั่น AI พร้อมเทียบสหรัฐ

ประธานาธิบดีจีนขึ้นกล่าวเปิดการประชุม WAIC 2026 เป็นครั้งแรก พร้อมสนับสนุนเทคโนโลยีเอไอแก่ประเทศกำลังพัฒนา ผ่านการฝึกอบรม 5,000 ตำแหน่ง โดยชี้ว่า เอไอเป็นของทุกคน สะท้อนความมุ่งมั่นของจีนในการเป็นผู้นำด้านเอไอ ด้านข้อมูลชี้ เอไอจีนประสิทธิภาพห่างสหรัฐเพียง 2.7%

นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน เรียกร้องให้ประเทศกำลังพัฒนาเพิ่มความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) เพื่อลดช่องว่างทางเทคโนโลยีระหว่างประเทศลง พร้อมแสดงความทะเยอทะยานด้านเทคโนโลยีของจีน

ในการประชุมปัญญาประดิษฐ์โลก (World Artificial Intelligence Conference : WAIC) ประจำปี 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 17-20 ก.ค. 2026 ที่นครเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน สี จิ้นผิง กล่าวสุนทรพจน์เปิดงานในวันนี้ (17 ก.ค.) ระบุว่า จีนเพิ่มประสิทธิภาพนวัตกรรมด้านเอไอ โดยมองว่าเป็นเทคโนโลยีเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญในการพึ่งพาตนเอง และในการลดช่องว่างกับสหรัฐ

“เศรษฐกิจอุตสาหกรรมอัจฉริยะมีมูลค่าอย่างน้อย 1 ล้านล้านหยวน (ราว 4.96 ล้านล้านบาท) และจีนจะมอบโอกาสการฝึกอบรมด้านเอไอแก่ประเทศกำลังพัฒนา จำนวน 5,000 ตำแหน่งในอีก 5 ปีข้างหน้า … การพัฒนาเอไอ ไม่ควรเป็นแค่ภารกิจของประเทศใดประเทศหนึ่ง” สี จิ้นผิงกล่าว

นับตั้งแต่มีการจัดงาน WAIC ครั้งแรกเมื่อปี 2018 นี่เป็นครั้งแรกที่ สี จิ้นผิง ขึ้นกล่าวเปิดงานด้วยตนเอง สะท้อนถึงความทะเยอทะยานที่ชัดเจนของจีนในการครองความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีเอไอ ซึ่งมีศักยภาพในการปฏิวัติอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจ

ก่อนหน้าพิธีเปิดหนึ่งวัน เมื่อวันที่ 16 ก.ค. จีนเพิ่งลงนามในข้อตกลงเพื่อจัดตั้งองค์การความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์โลก (World Artificial Intelligence Cooperation Organization) ร่วมกับ 29 ประเทศ รวมถึงอินโดนีเซีย ลาว ปากีสถาน และรัสเซีย มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เซี่ยงไฮ้ เป้าหมายเพื่อส่งเสริมความร่วมมือและกำกับดูแลเอไอในระดับโลก

และในการประชุม WAIC ครั้งนี้ มีบริษัทเข้าร่วมงานมากกว่า 1,100 บริษัท พร้อมจัดแสดงสินค้ากว่า 3,000 รายการ ตามข้อมูลจากผู้จัดงาน

หนึ่งในนั้นคือ Stepfun บริษัทสตาร์ทอัพด้านเอไอสัญชาติจีน ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2003 โดยอดีตพนักงานไมโครซอฟท์ (Microsoft) ปัจจุบันเป็นหนึ่งในผู้พัฒนาโมเดลเอไอที่น่าจับตามอง ในงานนี้นำเสนอ ‘StepX Neo’ สมาร์ทโฟนเอไออัจฉริยะ (Agentic AI) เครื่องแรกของโลกที่สามารถทำงานแบบมัลติทาสก์ข้ามแอปพลิเคชันได้ ด้วยแบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ (LLM)

ด้านบริษัทเทคโนโลยีและผู้ผลิตซูเปอร์คอมพิวเตอร์จากจีน Dawning Information Industry เตรียมจัดแสดง ‘Sugon Dawn 8000 Dengfeng’ แพลตฟอร์มซูเปอร์คอมพิวเตอร์และเอไอ ที่มี GPU อยู่ในระดับ 1 แสนการ์ด เครื่องแรกที่ผลิตและพัฒนาขึ้นเองในประเทศจีนทั้งหมด เพื่อสนับสนุนการวิจัยและการยกระดับอุตสาหกรรม

สิ่งจัดแสดงเหล่านี้ สะท้อนว่าจีนมุ่งมั่นและให้ความสำคัญต่อการพัฒนาเอไอ ในฐานะตัวขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงทางวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรมระยะใหม่

“WAIC พัฒนาไปสู่เวทีขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะอย่างต่อเนื่อง โดยที่จีนใช้เวทีนี้เพื่อส่งข้อความสำคัญเกี่ยวกับความร่วมมือด้านเอไอ ความปลอดภัย และสิ่งที่เจ้าหน้าที่จีนเรียกกันว่า การทูตเอไอ” จอร์จ เฉิน หุ้นส่วนและประธานฝ่ายปฏิบัติการด้านดิจิทัลของบริษัทที่ปรึกษาธุรกิจ The Asia Group กล่าว

นอกจากนี้ จีนยังเห็นโอกาสนำเสนอตัวเองในฐานะพันธมิตรที่มั่นคงของประเทศกำลังพัฒนาในการพัฒนาเอไอ ท่ามกลางความไม่แน่นอนของสหรัฐในการควบคุมการใช้งานเอไอโมเดล Claude ของ Anthropic บริษัทวิจัยและพัฒนาเอไอสัญชาติอเมริกัน

สอดคล้องกับข้อมูลรายงานดัชนีเอไอปี 2026 ของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ซึ่งระบุว่า จีนกำลังก้าวขึ้นมาเป็นกำลังสำคัญในการถ่วงดุลอำนาจของสหรัฐในด้านเอไอ โดยโมเดลชั้นนำของ Anthropic มีประสิทธิภาพเหนือกว่าโมเดลเอไอของ DeepSeek สตาร์ทอัพสัญชาติจีน เพียง 2.7% เท่านั้นในเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา

รายงานระบุว่า ในบรรดางานวิจัยด้านเอไอที่ตีพิมพ์ในปี 2024 จีนมีสัดส่วนการตีพิมพ์อยู่ที่ 17.8% รองลงมาคือยุโรป อยู่ที่ 11.1% และสหรัฐ อยู่ที่ 7.29% โดยแม้ว่าในระหว่างปี 2021-2024 งานวิจัยของสหรัฐจะครองอันดับหนึ่งของงานวิจัยที่มีการอ้างอิงมากที่สุด แต่สัดส่วนของสหรัฐก็ลดลงอย่างต่อเนื่อง และสัดส่วนของจีนที่อยู่ในอันดับสองก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เช่นกัน

อย่างไรก็ดี เมื่อเดือน มิ.ย. ที่ผ่านมา Anthropic เพิ่งกล่าวหาว่า Alibaba Group ของจีนลอกเลียนแบบเอไอโมเดล Claude อย่างผิดกฎหมาย

ในพิธีเปิดงาน WAIC นอกจาก สี จิ้นผิงแล้ว ยังมีประธานาธิบดีคาสซิม โจมาร์ท โตกาเยฟ ผู้นำคาซัคสถานขึ้นกล่าวสุนทรพจน์เป็นลำดับถัดไป โดยยกย่องความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของจีน ในการขจัดความจนและก้าวขึ้นเป็นมหาอำนาจทางเทคโนโลยี

ต่อมา ฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีกัมพูชา และนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย ขึ้นกล่าวสุนทรพจน์เป็นลำดับที่ 3-4 โดยมาเนตกล่าวถึงสิทธิในการเข้าถึงเอไออย่างเท่าเทียมของทุกชาติ และนายอนุทินเสนอ 3 หลักการธรรมาภิบาลเอไอ

ปิดท้ายด้วยปาถกฐาของอันโตนิโอ กูเตเรส เลขาธิการสหประชาชาติ (UN) ซึ่งระบุถึงความท้าทายที่กำลังเผชิญอยู่ คือ การเข้ามาของเอไอ จะลดความเหลื่อมล้ำหรือยิ่งทำให้ความเหลื่อมล้ำเพิ่มขึ้นกันแน่

นับเป็นการพบปะกันที่ไม่ธรรมดา เมื่อผู้นำไทยและกัมพูชาต่างก็เข้าร่วมงานนี้และได้ขึ้นกล่าวบนเวทีเดียวกัน ท่ามกลางความสัมพันธ์ที่เปราะบางเกี่ยวกับความขัดแย้งชายแดนไทย-กัมพูชา

อ้างอิงเพิ่มเติม : Reuters, Bloomberg