รัฐเดินหน้า One Map ยกระดับข้อมูลที่ดินรัฐมาตรฐานเดียว

One Map ไม่ใช่แค่ “แผนที่” แต่คือจุดเริ่มต้นของการทำให้ที่ดินของรัฐชัดเจน โปร่งใส และเข้าใจตรงกัน เรื่องที่ดินอาจดูเหมือนเป็นเรื่องไกลตัว แต่ในความเป็นจริง ที่ดินเกี่ยวข้องกับชีวิตของประชาชนแทบทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นที่ทำกิน ที่อยู่อาศัย การพัฒนาเมือง การดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ไปจนถึงการวางแผนอนาคตของประเทศ ที่ผ่านมา การบริหารจัดการที่ดินของรัฐมีความท้าทายสำคัญ คือข้อมูลแนวเขตที่ดินจากหลายหน่วยงานอาจไม่ตรงกัน บางพื้นที่มีแนวเขตซ้อนทับหรือคลาดเคลื่อน ทำให้การทำงานของภาครัฐไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และอาจนำไปสู่ความไม่เข้าใจระหว่างหน่วยงานกับประชาชนในพื้นที่

นี่จึงเป็นที่มาของการขับเคลื่อน One Map หรือการปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 เพื่อให้ประเทศมีข้อมูลแนวเขตที่ดินของรัฐที่ถูกต้อง ชัดเจน และเป็นมาตรฐานเดียวกัน ภายใต้แนวคิดสำคัญ “หนึ่งพื้นที่ หนึ่งหน่วยงานรับผิดชอบ” หรือ One Land, One Law พูดให้เข้าใจง่ายขึ้น One Map คือการทำให้ทุกหน่วยงานใช้ข้อมูลแผนที่ชุดเดียวกัน เห็นแนวเขตเดียวกัน และเข้าใจตรงกันว่า พื้นที่ใดอยู่ในความรับผิดชอบของใคร เพื่อช่วยลดความซ้ำซ้อน ลดข้อขัดแย้ง และทำให้การแก้ไขปัญหาที่ดินในระดับพื้นที่เดินหน้าได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น

เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ หรือ สคทช. จัดการสัมมนา “โครงการประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้ความเข้าใจ เพื่อขับเคลื่อนผลการดำเนินงานปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐแบบบูรณาการ มาตราส่วน 1 : 4000 (One Map) อย่างมีประสิทธิภาพ ระยะที่ 2” ณ ห้องอัศวินแกรนด์ เอ ชั้น 4 โรงแรมอัศวิน แกรนด์ คอนเวนชัน โดยได้รับเกียรติจาก นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธานเปิดการสัมมนา บรรยากาศภายในงานมีผู้บริหาร หน่วยงานภาครัฐ ผู้แทนภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และสื่อมวลชนเข้าร่วมรับฟังทิศทางการขับเคลื่อน One Map พร้อมแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการนำข้อมูลแนวเขตที่ดินของรัฐไปใช้ให้เกิดประโยชน์จริงในพื้นที่

ภายในงานมีทั้งการบรรยายในหัวข้อ “การดำเนินงานปรับปรุงแผนที่แนวเขตที่ดินของรัฐ” และการเสวนา “ถอดรหัสความสำเร็จการดำเนินงาน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล One Map” พลโท ชาคร บุญภักดี เจ้ากรมแผนที่ทหาร รศ.ดร.ธนพร ศรียากูล ผู้อำนวยการสถาบันวิเคราะห์การเมืองและนโยบาย และนายพูนศักดิ์ จันทร์จำปี กรรมาธิการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม เพื่อร่วมกันถอดบทเรียน ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการทำงานร่วมกันในระยะต่อไป

นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงความสำคัญของโครงการ One Map ว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล ควบคู่กับการจัดสรรที่ดินทำกิน การพัฒนาสาธารณูปโภคพื้นฐาน การส่งเสริมอาชีพ และการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดย One Map ถือเป็นกลไกสำคัญในการแก้ไขปัญหาแนวเขตที่ดินของประเทศให้เกิดความชัดเจน เป็นธรรม และนำไปใช้ในการบริหารจัดการพื้นที่ได้จริง

ปัจจุบัน การดำเนินงาน One Map แบ่งพื้นที่ออกเป็น 7 กลุ่มจังหวัด โดยมีกลุ่มจังหวัดที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีแล้ว 4 กลุ่ม รวม 44 จังหวัด ส่วนกลุ่มจังหวัดที่ 5, 6 และ 7 รวม 33 จังหวัด ได้ดำเนินการจัดทำเส้นแนวเขตแล้วเสร็จ และอยู่ระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาในลำดับต่อไป

หัวใจของ One Map จึงไม่ได้อยู่ที่การมีแผนที่ชุดใหม่เท่านั้น แต่อยู่ที่การสร้าง “ข้อมูลกลาง” ที่ทุกฝ่ายเชื่อถือและใช้ร่วมกันได้ ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานรัฐ เจ้าหน้าที่ในพื้นที่ หรือประชาชน เพื่อให้การบริหารจัดการที่ดินของรัฐมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และลดโอกาสการเกิดข้อขัดแย้งในอนาคต

การสัมมนาครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการประชาสัมพันธ์โครงการ แต่เป็นอีกหนึ่งเวทีสำคัญในการสร้างความเข้าใจ

ร่วมกันว่า One Map คือเครื่องมือที่จะช่วยวางรากฐานการบริหารจัดการที่ดินของประเทศในระยะยาว เพราะเมื่อ “แนวเขตชัดเจน” การทำงานของรัฐก็ชัดเจนขึ้น เมื่อ “ข้อมูลเป็นมาตรฐานเดียวกัน” การแก้ไขปัญหาก็เดินหน้าได้ง่ายขึ้น และเมื่อ “ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกัน” ที่ดินของรัฐก็จะถูกบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศและประชาชน