รัฐบาลวางเป้า “ปฏิรูปราชการ” ลดหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาค 200 กว่าภายในปีงบฯ 70

รัฐบาลวางเป้า “ปฏิรูประบบราชการ” ลดอัตรากำลังข้าราชการลง 15% ภายในปีงบฯ 75 พร้อมลดจำนวนหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาคลง 10% หรือราว 200 กว่าหน่วย ภายในปีงบฯ 70

การปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนและโครงสร้างภาครัฐ มีรายงานว่า การคณะรัฐมนตรีในการประชุม (11 สิงหาคม 2569 ได้พิจารณาข้อเสนอของรองนายกรัฐมนตรี (นายปกรณ์ นิลประพันธ์) เรื่อง แนวทางการปฏิรูประบบการบริหารจัดการกำลังคนและโครงสร้างภาครัฐ โดยสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ

โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารราชการแผ่นดิน สนับสนุนให้ภาครัฐใช้จ่ายงบประมาณด้านบุคลากรอย่างคุ้มค่า และทบทวนบทบาทภารกิจ และการจัดโครงสร้างหน่วยงาน ลดภารกิจซ้ำซ้อนของส่วนราชการ บนหลักการว่าต้องไม่กระทบต่อประสิทธิภาพการทำงานและการให้บริการประชาชน

ลดอัตรากำลังข้าราชการลง 15% ภายในปีงบฯ 75

แนวทางการปฏิรูประบบราชการด้านอัตรากำลัง มีเป้าหมายลดอัตรากำลังข้าราชการลงร้อยละ 15 ภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2575 โดยมีมาตรการประกอบด้วย 1) มาตรการตรึงอัตรากำลังโดยชะลอการขอรับการจัดสรรอัตราข้าราชการตั้งใหม่ทุกกรณี

และ 2) มาตรการลดขนาดกำลังคนภาครัฐ โดยยุบเลิกกรอบอัตรากำลังที่ไม่มีการเบิกจ่ายงบประมาณตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2567 เป็นต้นไป ยุบเลิกตำแหน่งข้าราชการประเภทวิชาการและประเภททั่วไป ในสัดส่วนที่ต้องทดแทนด้วยพนักงานราชการ ซึ่งเป็นอัตราว่างจากผลการเกษียณอายุราชการ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570-2575 และยุบเลิกตำแหน่งในสายงานสนับสนุนที่ควรใช้การจ้างงานในรูปแบบอื่นแทนอัตราข้าราชการ เมื่อผู้ดำรงตำแหน่งเกษียณ

มุ่งลด 200 กว่าหน่วยงาน ส่วนกลางในภูมิภาคภายในปีงบฯ 70

แนวทางการปฏิรูประบบราชการด้านโครงสร้างของส่วนราชการ มีเป้าหมายลดจำนวนหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาคลงร้อยละ 10 ภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 โดยยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2560 เรื่อง การปรับปรุงแนวทางการจัดส่วนราชการในภูมิภาคเพื่อให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

และให้ยุติการจัดตั้งหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาคเพิ่มขึ้นใหม่ และให้ส่วนราชการทบทวนความจำเป็นของหน่วยงานในภูมิภาคที่มีอยู่ในปัจจุบัน โดยพิจารณานำเทคโนโลยีดิจิทัลมาปรับกระบวนการทำงาน การถ่ายโอนภารกิจให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือภาคส่วนอื่นดำเนินการแทน ทั้งนี้ หากยังจำเป็นต้องมีหน่วยงานคงอยู่ในพื้นที่ ให้พิจารณารวมหน่วยงานในสังกัดกระทรวงที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ไปอยู่ภายใต้ส่วนราชการเดียว (One Roof)

และให้ส่วนราชการจัดทำข้อเสนอการปรับเปลี่ยนจากราชการส่วนกลางที่ตั้งในภูมิภาคเป็นราชการส่วนภูมิภาค ทั้งนี้ หากส่วนราชการมีความจำเป็นต้องปรับโครงสร้างให้ดำเนินการโดยวิธีที่ไม่เพิ่มจำนวนหน่วยงานและอัตรากำลังในภาพรวม (Rearrange)

มีรายงานว่า แนวทางการปฏิรูปหน่วยงานซ้ำซ้อน มีข้อมูลว่า ในระบบราชการ หน่วยงานส่วนกลางมี 1,657 หน่วยงาน / หน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาค มี 2,193 หน่วยงาน และหน่วยงานภูมิภาค มี 7,817 หน่วยงาน