ธนาคารโลก ดัน Small AI ในประเทศกำลังพัฒนา สร้างงาน เพิ่มมูลค่า

ธนาคารโลกเร่งดัน “สร้างงาน” เป็นวาระหลัก ชู “Small AI” มาหนุนประเทศกำลังพัฒนา เร่งดึงลงทุนภาคเอกชนขับเคลื่อน 5 สาขาเศรษฐกิจ มุ่งสร้างงานคุณภาพในท้องถิ่น รับแนวโน้มคนรุ่นใหม่ 1,200 ล้านคน เข้าสู่อายุ 18 ปี ในอีก 15 ปีข้างหน้า

อาเจย์ แบงก้า (Ajay Banga) ประธานกลุ่มธนาคารโลก กล่าวในเวทีหัวข้อ “WBG Flagship: Small AI: More and Better Jobs” ในการประชุม 2026 IMF-World Bank Group Annual Meetings จัดขึ้นที่ประเทศไทยว่า ธนาคารโลกปรับทิศทางการทำงานในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยให้ความสำคัญกับการสร้างงานเป็นเป้าหมายหลัก เนื่องจากในช่วง 15 ปีข้างหน้า จะมีคนหนุ่มสาวทั่วโลก 1,200 ล้านคนเข้าสู่วัย 18 ปี ซึ่งอาจเป็นโอกาสสำคัญทางประชากร หากคนกลุ่มนี้ได้รับการดูแลด้านสาธารณสุข การศึกษา การพัฒนาทักษะ และมีโอกาสทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ

“ในช่วง 15 ปีข้างหน้า จะมีประชากรคนรุ่นใหม่จำนวนถึง 1,200 ล้านคน ที่มีอายุครบ 18 ปี ซึ่งหากคนรุ่นใหม่ได้รับอากาศบริสุทธิ์ ได้รับน้ำสะอาด การรักษาพยาบาล การศึกษา และการฝึกทักษะ จะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างมาก สิ่งสำคัญสุดเมื่อคนรุ่นใหม่เติบโตแล้วคือ การสร้างโอกาสในการทำงาน”

สำหรับการทำงานที่ไม่ได้จำกัดเฉพาะการทำงานเป็นพนักงานบริษัทขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก หรือการเป็นผู้ประกอบการเท่านั้น แต่หมายถึงการเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนสังคมอย่างมีผลิตภาพ มีความหวัง และมีศักดิ์จากการสร้างรายได้ โดยการสร้างงานที่ดีจะเริ่มจากการมีรากฐานที่แข็งแกร่ง ทั้งโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพและมนุษย์ การมีธรรมาภิบาลและนโยบายที่ดี รวมถึงการบริหารจัดการเพื่อลดความเสี่ยงให้แก่ภาคเอกชน และดึงดูดให้ภาคเอกชนเข้ามาลงทุน เนื่องจากภาคเอกชนเป็นผู้สร้างงานถึง 75% – 85% ในทุกประเทศ

ขณะเดียวกัน การนำ “Small AI” มาใช้กับประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งเมื่อพิจารณาในประเทศพัฒนาแล้ว มักกังวลเรื่อง Large Language Models (LLM) ที่อาจเข้ามารบกวนหรือทดแทนการทำงาน แต่ในประเทศตลาดเกิดใหม่และประเทศกำลังพัฒนา ประเด็นหลักไม่ใช่ LLM แต่เป็น “Small AI” หรือแอปพลิเคชัน AI ขนาดเล็กที่ใช้งานง่าย ซึ่งจะช่วยเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) ให้แก่ครู ระบบสาธารณสุข และเกษตรกรรายย่อยอย่างมหาศาล

อาเจย์ กล่าวต่อว่า สภาการจ้างงาน (Jobs Council) ซึ่งมีธนาคารโลกและประธานาธิบดีของสิงคโปร์ร่วมขับเคลื่อนกำหนด 5 สาขาเศรษฐกิจสำคัญ โดยเน้นสร้างงานที่สอดคล้องและเชื่อมโยงกับท้องถิ่น ได้แก่ 1.โครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) ทั้งการก่อสร้าง ถนน สะพาน ไฟฟ้า ระบบดิจิทัล น้ำประปา รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานทางมนุษย์ เช่น การศึกษาและการพัฒนาทักษะ 2. เกษตรกรรมสำหรับเกษตรกรรายย่อย (Agriculture) การนำเทคโนโลยีและระบบสหกรณ์เข้ามาช่วยเกษตรกรรายย่อยให้สามารถแข่งขันและเข้าถึงตลาดได้

3. การบริการสาธารณสุขปฐมภูมิ (Primary Healthcare): การขยายคลินิกชุมชนที่มีพยาบาลและเจ้าหน้าที่ แล้วใช้ AI เชื่อมต่อกับแพทย์เฉพาะทาง 4. การท่องเที่ยว (Tourism) สาขาที่ช่วยทวีคูณการสร้างงานในท้องถิ่น และ 5. การผลิตเพิ่มมูลค่า (Value-added Manufacturing) การแปรรูปแร่ธาตุและทรัพยากรในท้องถิ่นเพื่อสร้างงานคุณภาพ แทนการส่งออกวัตถุดิบดิบเพียงอย่างเดียว

รวมถึงอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐาน เกษตรกรรม สาธารณสุขมูลฐาน การท่องเที่ยว และการผลิตที่สร้างมูลค่าเพิ่ม โดยมุ่งสร้างงานที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจและชุมชนในท้องถิ่น ไม่ได้พึ่งพาการย้ายฐานงานจากประเทศพัฒนาแล้วเพียงอย่างเดียว

สำหรับตัวอย่างการนำ AI ไปใช้ในชีวิตจริง โดยในสาธารณสุขในอินโดนีเซีย พยาบาลในคลินิกชุมชนสามารถใช้สมาร์ตโฟนระบบ 3G ถ่ายภาพผื่นผิวหนังของผู้ป่วย แล้วใช้เครื่องมือ AI ขนาดเล็กวิเคราะห์เบื้องต้น หากเป็นโรคทั่วไป AI จะแนะนำยารักษาให้พยาบาลจ่ายยาได้ทันที หรือหากสลับซับซ้อน AI จะช่วยนัดหมายแพทย์เฉพาะทางที่โรงพยาบาลประจำภูมิภาคให้อัตโนมัติ ซึ่งช่วยลดขั้นตอนที่ยุ่งยากในการนัดหมายแพทย์เฉพาะทางลงได้ รวมถึงเกษตรกรในอินเดีย

โดยธนาคารเลือกร่วมมือกับ Google ในการสร้างแพลตฟอร์มเชื่อมโยงเกษตรกรกับสหกรณ์ โดยเกษตรกรหญิงที่ไม่รู้หนังสือสามารถใช้โทรศัพท์ 3G ถ่ายภาพใบพืชที่เป็นโรค ระบบ AI จะระบุชนิดของโรคและยากำจัดศัตรูพืชให้อัตโนมัติ จากนั้นเกษตรกรเพียงกดปุ่มชำระเงิน 25 รูปีผ่านระบบบัญชีธนาคารดิจิทัลเพื่อสั่งซื้อยาจากสหกรณ์ได้ทันที

ขณะที่เป้าหมายสำคัญที่สุดในอีก 5 ปีข้างหน้า โดยต้องการเห็น การนำ Small AI ไปประยุกต์ใช้งานได้จริงในประเทศตลาดเกิดใหม่ให้ครอบคลุมมากที่สุด เพื่อเพิ่มผลิตภาพและสร้างงานให้แก่ประชากร