‘จิตติมา’ ดัน IP ค้ำเงินกู้เอสเอ็มอี

อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาคนใหม่ เปิดแผน Quick Big Win ลดเวลาจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าจาก 9-10 เดือน เหลือ 6 เดือน จดสิทธิบัตรเหลือ 3 เดือน พร้อมผลักดันแก้กฎหมาย 4 ฉบับ เดินหน้า IP Finance เปิดทางใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลักประกันเข้าถึงแหล่งทุน วางเป้าสำเร็จภายใน 1-2 ปี

นางสาวจิตติมา ศรีถาพร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยภายหลังการประชุมมอบนโยบายการดำเนินงานแก่ผู้บริหารและบุคลากรกรมทรัพย์สินทางปัญญา ว่ากรมเตรียมขับเคลื่อนภารกิจภายใต้แนวคิด “DIP One : One Vision, One Team, Real Impact” เพื่อยกระดับการให้บริการ การคุ้มครองสิทธิ และการนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะการสนับสนุนผู้ประกอบการ SMEs ให้สามารถใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเพิ่มมูลค่าธุรกิจและเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้มากขึ้น

ทั้งนี้ กรมทรัพย์สินทางปัญญากำหนดภารกิจหลัก 3 ด้าน ได้แก่ Faster Service การยกระดับบริการให้สะดวกและรวดเร็วขึ้น Stronger Protection การเพิ่มประสิทธิภาพการคุ้มครองสิทธิ และ IP Commercialization การผลักดันทรัพย์สินทางปัญญาให้สร้างมูลค่าทางธุรกิจได้จริง

นางสาวจิตติมากล่าวว่า ภารกิจเร่งด่วนอันดับแรกคือ การลดระยะเวลาการจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะเครื่องหมายการค้า ซึ่งปัจจุบันมีระยะเวลาดำเนินการเฉลี่ย 9-10 เดือนนับจากวันยื่นคำขอจนได้รับความคุ้มครอง กรมจะเร่งรัดการจดทะเบียนสำหรับผู้ประกอบการ SMEs โดยเฉพาะการจำหน่ายสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์ ให้สามารถได้รับการจดทะเบียนภายใน 6 เดือนนับจากวันยื่นคำขอ หากมีคุณสมบัติและรายการสินค้าตรงตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด สำหรับเงื่อนไขเบื้องต้นจะพิจารณาคำขอที่มีสินค้าและบริการไม่เกิน 2 จำพวก รวมไม่เกิน 20 รายการ โดยผู้ประกอบการต้องมีหลักฐานประกอบการดำเนินธุรกิจตามเกณฑ์ของกรม

นอกจากนี้ยังมีแนวทางลดระยะเวลาการดำเนินงานด้านสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ จากเดิมที่ใช้เวลา 10 เดือนในขั้นตอนตรวจสอบที่เกี่ยวข้อง ให้เหลือ 3 เดือนสำหรับคำขอที่เข้าร่วมโครงการตามหลักเกณฑ์ ส่วนการเร่งรัดคำขอสิทธิบัตรในกลุ่มเทคโนโลยีสำคัญ อาทิ การแพทย์ อาหาร สิ่งแวดล้อม และปัญญาประดิษฐ์ กรมมีแนวทางดำเนินการอยู่แล้ว และจะเดินหน้าพัฒนาประสิทธิภาพการตรวจสอบต่อเนื่อง

ขณะเดียวกันจะขยายความร่วมมือด้านการแบ่งปันผลการตรวจสอบและสืบค้นข้อมูลสิทธิบัตรกับสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาต่างประเทศ หรือ Work Sharing โดยปัจจุบันมีความร่วมมือกับประเทศในอาเซียนและญี่ปุ่น และอยู่ระหว่างพิจารณาขยายความร่วมมือกับประเทศอื่น เพื่อช่วยลดภาระการตรวจสอบและแก้ปัญหาคอขวดของคำขอที่อยู่ระหว่างดำเนินการ

กรมยังมีแผนพัฒนาระบบสืบค้นข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญา หรือ IP Search ให้มีความสะดวก รวดเร็ว และแม่นยำมากขึ้น เพื่อให้ผู้ยื่นคำขอสามารถตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นก่อนเข้าสู่กระบวนการจดทะเบียน รวมถึงยกระดับศูนย์บริการ IP ONE ให้คำปรึกษาทั้งช่องทางออนไลน์และออฟไลน์ พร้อมนำเทคโนโลยี AI มาช่วยให้บริการข้อมูลด้านทรัพย์สินทางปัญญา

นางสาวจิตติมากล่าวว่า ด้านการคุ้มครองสิทธิ กรมจะเร่งผลักดันการปรับปรุงกฎหมายสำคัญ 4 ฉบับ ได้แก่ กฎหมายสิทธิบัตร กฎหมายลิขสิทธิ์ กฎหมายสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และกฎหมายเกี่ยวกับองค์กรจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ ซึ่งเป็นประเด็นที่มีการดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่อง และจำเป็นต้องผลักดันให้เกิดความคืบหน้าอย่างเป็นรูปธรรม ขณะเดียวกันจะยกระดับมาตรการป้องกันและปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะการละเมิดผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งเป็นความท้าทายสำคัญของการค้ายุคใหม่ กรมจะเพิ่มความร่วมมือกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายและแพลตฟอร์มออนไลน์ พร้อมผลักดันให้แพลตฟอร์มนำเทคโนโลยี AI มาใช้เพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจจับและปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา 

นางสาวจิตติมากล่าวว่า อีกหนึ่งภารกิจสำคัญคือ การนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้เป็นหลักประกันทางการเงิน หรือ IP Finance เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SMEs สามารถใช้ทรัพย์สินทางปัญญาที่ถือครองเป็นสินทรัพย์ในการเข้าถึงแหล่งทุนและต่อยอดธุรกิจ อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมาแนวทางดังกล่าวยังมีข้อจำกัดหลายด้าน ทั้งมาตรฐานการประเมินมูลค่าทรัพย์สินทางปัญญา จำนวนบุคลากรผู้ประเมิน ความเชื่อมั่น และการยอมรับของสถาบันการเงิน ตลอดจนการมีตลาดรองสำหรับทรัพย์สินทางปัญญา หรือ Secondary Market ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาระบบ IP Finance กรมจึงเตรียมจัดตั้งคณะทำงานที่ประกอบด้วยผู้มีส่วนได้เสียจากทุกภาคส่วน ทั้งเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญา สถาบันการเงิน และผู้ประเมินมูลค่า เพื่อร่วมกำหนดแนวทางและพัฒนากลไกการประเมินมูลค่าที่มีมาตรฐานและเป็นที่ยอมรับร่วมกัน พร้อมกันนี้จะศึกษาและทดลองระบบ IP Finance ของประเทศในรูปแบบ IP Sandbox เพื่อทดสอบแนวทางการนำทรัพย์สินทางปัญญามาใช้เป็นหลักประกัน และสร้างตัวอย่างความสำเร็จที่สามารถนำไปขยายผลได้ในอนาคต

“กรมกำหนดเป้าหมาย Quick Big Win ในระยะ 6 เดือนถึง 1 ปี โดยมุ่งลดขั้นตอนและระยะเวลาการให้บริการ เพิ่มประสิทธิภาพการจดทะเบียน ผลักดันกฎหมายสำคัญให้คืบหน้า เพิ่มมูลค่าสินค้า GI และวางกลไกสนับสนุนระบบ IP Finance ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ส่วนระยะ 1-2 ปีจะมุ่งพัฒนาองค์กรสู่การเป็นหน่วยงานที่ให้บริการเป็นเลิศ และผลักดันให้ทรัพย์สินทางปัญญาสามารถสร้างมูลค่าทางธุรกิจได้จริง”