สหรัฐเพิ่มกฎส่งออกชิป AI พาณิชย์เร่งหารือ ห่วงแผนลงทุน Data Center ไทย
พาณิชย์เผยสหรัฐเตรียมใช้มาตรการควบคุมส่งออกชิปประมวลผลขั้นสูงไปยัง 5 ประเทศ รวมไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และบราซิล ต้องขอใบอนุญาต BIS เป็นรายกรณี ย้ำไม่ใช่มาตรการห้ามนำเข้า และยังไม่มีผลบังคับใช้ ชิปทั่วไปในรถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และเครื่องจักรกลไม่อยู่ในข่าย เว้นแต่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ควบคุม จับตาผลกระทบลงทุน Data Center-AI เร่งหารือสหรัฐ สร้างความชัดเจนและดูแลผู้ประกอบการไทย
นายกรนิจ โนนจุ้ย โฆษกกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึงกรณีสหรัฐอเมริกาเตรียมออกมาตรการควบคุมการส่งออกสินค้าเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงว่า กระทรวงพาณิชย์ได้ตรวจสอบพบว่า เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ตามเวลาสหรัฐ กระทรวงพาณิชย์สหรัฐ โดยสำนักงานอุตสาหกรรมและความมั่นคง (Bureau of Industry and Security : BIS) ได้เผยแพร่กฎระเบียบ Interim Final Rule เพื่อควบคุมการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง และป้องกันการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดผ่านการใช้กำลังประมวลผลของ Data Center ในประเทศที่สาม
อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบดังกล่าวยังไม่ได้ประกาศใน Federal Register และยังไม่ได้ระบุวันมีผลบังคับใช้ที่แน่นอน แต่คาดว่าจะกำหนดให้มีผลในวันที่ประกาศลงใน Federal Register
สำหรับสาระสำคัญของมาตรการ กำหนดให้การส่งออกและการโอนชิปประมวลผลขั้นสูงที่ใช้ในระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Data Center ไปยัง 5 ประเทศ ได้แก่ ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย และบราซิล ต้องได้รับใบอนุญาตจาก BIS โดยพิจารณาเป็นรายกรณี ไม่ได้เป็นการห้ามนำเข้าชิปดังกล่าวทั้งหมด
ขณะเดียวกัน ยังมีข้อยกเว้นสำหรับธุรกรรมของบริษัทที่เข้าเงื่อนไขการมีสำนักงานใหญ่หรือบริษัทแม่ในสหรัฐ ซึ่งจะไม่ได้รับผลกระทบจากมาตรการดังกล่าว แต่การลงทุนของผู้ประกอบการที่ไม่ใช่สหรัฐ อาจได้รับผลกระทบจากหลักเกณฑ์ที่เข้มงวดมากขึ้น
นายกรนิจกล่าวว่า มาตรการดังกล่าวมุ่งควบคุมชิปประมวลผลขั้นสูง (Advanced AI Chips) ที่ใช้ใน Data Center, AI Server และระบบประมวลผลสมรรถนะสูงเป็นหลัก ไม่ได้ครอบคลุมชิปเซมิคอนดักเตอร์ทุกประเภท
โดยชิปทั่วไปที่ใช้ในรถยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือเครื่องจักรกล ไม่ได้รับผลกระทบจากมาตรการนี้ เว้นแต่เป็นชิปที่มีคุณสมบัติเข้าเกณฑ์ควบคุมตามที่สหรัฐกำหนด
สำหรับผลกระทบที่ประเทศไทยต้องติดตามอย่างใกล้ชิด แบ่งเป็น 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ ด้านการค้า ซึ่งอาจส่งผลต่อความต่อเนื่องในการเข้าถึงชิปประมวลผลขั้นสูง ด้านการลงทุน ที่อาจกระทบต่อแผนลงทุนและการขยายธุรกิจ Data Center และอุตสาหกรรม AI ในประเทศไทย และด้านผู้ประกอบการ ซึ่งอาจต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการอนุญาตที่เข้มงวดขึ้น รวมถึงมีต้นทุนการดำเนินการเพิ่มขึ้น
ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์จะเร่งประสานงานกับหน่วยงานของสหรัฐ เพื่อสร้างความชัดเจนเกี่ยวกับรายละเอียดมาตรการ หลักเกณฑ์การขอใบอนุญาต และข้อยกเว้นต่าง ๆ เพื่อให้สามารถประเมินขอบเขต เงื่อนไข และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับประเทศไทยได้อย่างรอบด้าน
พร้อมกันนี้ จะให้ข้อมูลและเสนอแนวทางรองรับแก่ผู้ประกอบการไทยที่อาจเกี่ยวข้อง รวมถึงประสานหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง เพื่อติดตามและเตรียมความพร้อมรองรับผลกระทบต่ออุตสาหกรรมดิจิทัลและ AI ตลอดจนรักษาความเชื่อมั่นด้านการค้าและการลงทุนของประเทศ
นอกจากนี้ ไทยจะร่วมมือกับสหรัฐในการป้องกันการหลบเลี่ยงมาตรการควบคุมการส่งออก โดยการแลกเปลี่ยนข้อมูลและร่วมตรวจสอบบริษัทที่มีความเสี่ยง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าสินค้าเทคโนโลยีขั้นสูงที่ส่งออกมายังประเทศไทยจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดที่สหรัฐกำหนด
นายกรนิจกล่าวเพิ่มเติมว่า ในระยะยาว ไทยจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับการรักษาความสามารถในการเข้าถึงเทคโนโลยีประมวลผลขั้นสูง ควบคู่กับการยกระดับระบบกำกับดูแลการค้าสินค้าเทคโนโลยี โดยเฉพาะการเร่งประเมินผลกระทบต่อโครงการลงทุนจริง และการหารือกับสหรัฐฯ เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีกลายเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม AI และการดึงดูดการลงทุนของไทยในระยะยาว
อย่างไรก็ตาม กระทรวงพาณิชย์จะติดตามรายละเอียดและประเมินผลกระทบจากมาตรการดังกล่าวอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะประเภทและรายการสินค้าที่เข้าข่ายต้องได้รับใบอนุญาตจาก BIS รวมถึงหารือกับหน่วยงานของสหรัฐ เพื่อสร้างความชัดเจนในประเด็นที่เกี่ยวข้อง และเมื่อได้รับข้อมูลครบถ้วนจนสามารถประเมินผลกระทบได้แล้ว จะรายงานความคืบหน้าให้ทราบต่อไป
