2019 “ปีแห่งการเลือกตั้ง” 53 ประเทศทั่วโลกการเมืองผลัดใบ

ในปี 2019 นอกจากจะเป็นปีสำคัญของความเคลื่อนไหวทางการเมืองไทยแล้ว ยังเป็นปีที่น่าจับตามองสำหรับการเมืองโลกด้วย เนื่องจากปีนี้จะมี 53 ประเทศทั่วโลกที่จะจัดการเลือกตั้ง ครอบคลุมตั้งแต่การเลือกตั้งทั่วไป การเลือกตั้งประธานาธิบดี และการเลือกตั้งสมาชิกในรัฐสภา ซึ่งจะส่งผลอย่างมากต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก ทั้งในแง่อิทธิพลทางการเมือง และอำนาจทางเศรษฐกิจโลก

2,000 ล้านคนเลือกตั้ง

การเลือกตั้งของ 53 ประเทศทั่วโลกในปีนี้ เรียกว่ามาจากทุกทวีป โดยทวีปยุโรปถือว่ามีการจัดการเลือกตั้งมากที่สุด 32 ประเทศ เช่น สเปน เบลเยียม ฟินแลนด์ เดนมาร์ก เนเธอร์แลนด์ กรีซ และสวิตเซอร์แลนด์ เป็นต้น ส่วนเอเชีย นอกจากประเทศไทย จัดเลือกตั้งวันที่ 24 มีนาคมนี้ ซึ่งทุกคนกำลังจับตาดูว่าพรรคไหนจะได้จัดตั้งรัฐบาล และใครจะได้เป็นนายกรัฐมนตรีคนต่อไป หรือจะเป็นคนหน้าเดิมที่ชื่อ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็ยังมีอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ อินเดีย และออสเตรเลีย ในซีกตะวันออกกลางก็อย่างเช่น “อิสราเอล” สำหรับทวีปอเมริกาเหนือที่น่าสนใจ เช่น “แคนาดา” และอาร์เจนตินาจากทวีปอเมริกาใต้ และแถบแอฟริกา เช่น ไนจีเรีย โมซัมบิก นามิเบีย และเซาท์แอฟริกา

ปีนี้ถือว่าเป็น “ปีแห่งการเลือกตั้ง” ที่จะมีประชากรทั่วโลกราว 2,000 ล้านคน มีสิทธิในการลงคะแนน เพราะเป็นปีที่ประเทศที่มีประชากรจำนวนมากจัดการเลือกตั้งในปีนี้ โดยเฉพาะอินเดีย, อินโดนีเซีย และไนจีเรีย

5 ชาติไฮไลต์เลือกตั้ง 2019

ขณะที่นักวิเคราะห์และผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองโลกส่วนใหญ่ให้ความสนใจกับการเลือกตั้ง 5 ประเทศหลัก ๆ ได้แก่ “ไนจีเรีย” ประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่สุดในแอฟริกา ซึ่งมีประชากรมากถึง 190 ล้านคน เลือกตั้งไปแล้วเมื่อ 23 ก.พ. โดย “มูฮัมมาดู บูฮารี” คว้าชัยเป็นประธานาธิบดี สมัยที่ 2 แม้ว่าจะโดนพรรคฝ่ายค้านโจมตีหนักเรื่องนโยบายเปิดรับลงทุนจากต่างประเทศเสรี โดยเฉพาะนักธุรกิจจีน

และเดือน เม.ย.นี้ จะมีการเลือกตั้งทั่วไปของ “อินเดีย” รวมถึง “อินโดนีเซีย” ประเทศที่มีประชากรชาวมุสลิมมากที่สุดในโลก ทั้งยังเป็นประเทศเป้าหมายเบอร์ต้น ๆ ของการลงทุนจากต่างชาติในอาเซียน รวมถึงการเลือกตั้ง “สมาชิกรัฐสภายุโรป” เดือน พ.ค.นี้ ที่จะมีผลเกี่ยวเนื่องถึงกระบวนการ “เบร็กซิต” และการเลือกตั้งใน “แคนาดา” ที่พุ่งเป้าไปที่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของนายจัสติน ทรูโด หลังมีกรณีอื้อฉาวเรื่องทุจริต

“อินเดีย” เลือกตั้งใหญ่ที่สุดในโลก

ปีนี้การเลือกตั้งทั่วไปของ “อินเดีย” ถือว่าเป็นการเลือกตั้งที่ใหญ่ที่สุดในโลก จากจำนวนประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งกว่า 900 ล้านคน วันที่ 11 เม.ย.-19 พ.ค. และคาดว่าจะรู้ผลนับคะแนนวันที่ 24 พ.ค. “นเรนทรา โมดี” นายกรัฐมนตรีอินเดีย คนปัจจุบัน ประกาศลงชิงตำแหน่งเป็นสมัยที่ 2 ในนามพรรคภารติยะ ชนตะ หรือ BJP ซึ่งชนะเลือกตั้งอย่างถล่มทลายในปี 2014 โดยมีคู่แข่งสำคัญ “ราหุล คานธี” จากพรรคคองเกรส ซึ่งเป็นพรรคที่บริหารประเทศมาตั้งแต่ได้รับเอกราช

เลือกตั้งครั้งนี้เรียกว่ามีความเสี่ยงต่อสถานะผู้นำของนายโมดี หลังจากที่รัฐบาลล้มเหลวเรื่องการแก้ปัญหาความยากจน การว่างงาน และความเหลื่อมล้ำ ซึ่งการเสื่อมความนิยมเหล่านี้ ทำให้พรรคบีเจพีพ่ายแพ้การเลือกตั้งระดับรัฐถึง 3 ครั้ง ในช่วงที่ผ่านมา แต่แม้ว่าคะแนนเสียงความนิยมในตัวของนายโมดีจะลดทอนลง นักวิเคราะห์ส่วนใหญ่ยังมองว่า อินเดียจะยังได้นายกรัฐมนตรีคนเดิม แต่อาจมีชัยชนะแบบเฉียดฉิว

“โจโกวี” ยังมีลุ้นสมัย 2

“อินโดนีเซีย” ประเทศที่มีประชากรมากถึง 264 ล้านคน จัดเลือกตั้งวันที่ 17 เม.ย.นี้ ประธานาธิบดี “โจโก วิโดโด” หรือ “โจโกวี” จากพรรคประชาธิปไตยอินโดนีเซียแห่งการต่อสู้ หรือ PDIP ลงสนามเป็นสมัยที่ 2 เผชิญหน้ากับคู่แข่งเดิม คือ พลโท ปราโบโว ซูเบียนโต จากพรรคขบวนการอินโดนีเซียยิ่งใหญ่ (เกอรินทรา)ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองของอินโดนีเซียมองว่า รัฐบาลโจโกวีจะถูกโจมตีอย่างหนักเรื่องความล้มเหลวด้านเศรษฐกิจ จนทำให้อินโดนีเซียขาดดุลการค้าสูงสุดในรอบ 4 ปี เงินรูเปียห์อ่อนค่าลงต่อเนื่อง ทว่าฐานคะแนนความนิยมของประธานาธิบดีโจโกวี ยังมีมากพอที่จะลุ้นชิงชัยสมัยที่ 2 อีกทั้งโจโกวีได้เสนอชื่อ “มารุฟ อามิน” ประธานองค์กรนักการศาสนาขนาดใหญ่ ที่มีอิทธิพลที่สุดในอินโดนีเซีย มาสมัครรองประธานาธิบดี เพื่อสร้างสมดุลจากกลุ่มมุสลิมอนุรักษนิยมสุดโต่ง ซึ่งเป็นกลุ่มผู้มีสิทธิออกเสียงกลุ่มใหญ่ของประเทศ

“ขวาจัด” ป่วนการเมือง EU

ขณะที่การเลือกตั้ง “สมาชิกรัฐสภายุโรป” (อีพี) 23-26 พ.ค.นี้ เป็นอีกหนึ่งการเลือกตั้งที่ต้องจับตา โดยชาวยุโรปจากประเทศสมาชิกอียูจะเลือกสมาชิกสภานิติบัญญัติเข้าเป็นตัวแทนในรัฐสภายุโรป หนึ่งในบทบาทสำคัญ คือ การเสนอกฎหมายและลงมติอนุมัติในประเด็นต่าง ๆ นั่นหมายถึงแผนเบร็กซิตของอังกฤษจะมีความไม่แน่นอนสูงขึ้น เนื่องจากสมาชิกรัฐสภาเปลี่ยนไป

หลายฝ่ายประเมินว่า จะเกิดความเปลี่ยนแปลงในหลายตำแหน่งที่อังกฤษเคยมีส่วนร่วม ขณะเดียวกัน พรรคการเมืองกลุ่มขวาจัดของยุโรป ซึ่งมีนโยบายต่อต้านการรับผู้อพยพ อาจมีเสียงในรัฐสภามากขึ้นเป็นครั้งแรกในรอบ 40 ปี จากปรากฏการณ์ต่อต้านผู้อพยพที่เกิดขึ้นในหลายประเทศยุโรป ที่ต้องการควบคุมจำนวนคนเข้าเมือง

นักวิเคราะห์ระบุว่า เพราะพรรคการเมืองฝ่ายซ้าย หรือแนวคิดแบบสังคมเสรีนิยม ไม่สามารถลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมได้ นอกจากนี้ ประเทศสมาชิกอียูก็เผชิญกับปัญหาหลาย ๆ ด้าน ทั้งการขาดดุลการค้ากับสหรัฐ ความแตกต่างของการเติบโตทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศสมาชิก และปัญหาผู้อพยพและการก่อการร้าย

“โลกเอียงขวา” ซ้ำรอยเดิม ?

ขณะที่การเลือกตั้งของ “แคนาดา” วันที่ 21 ต.ค. 2019 มีความเป็นไปได้ที่จะเห็นฝ่ายการเมืองเปลี่ยนขั้ว เนื่องจากความนิยมพรรคเสรีนิยมของรัฐบาล “จัสติน ทรูโด” ลดลงต่อเนื่อง จากคดีอื้อฉาวการทุจริตของบริษัท SNC-Lavalin บริษัทวิศวกรรมรายใหญ่ จนพรรคฝ่ายค้านออกมาเรียกร้องให้ทรูโดลาออกจากตำแหน่ง จึงเป็นไปได้สูงที่พรรคสายอนุรักษนิยมอาจขึ้นมามีบทบาทในการเมืองของแคนาดาแทน

บทวิเคราะห์หลายสำนัก รวมทั้ง “บลูมเบิร์ก” กล่าวถึงปรากฏการณ์ “ประชานิยมปีกขวา” ซึ่งเกิดขึ้นในหลายประเทศช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา เช่น สหรัฐ จากชัยชนะของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แม้แต่เสียงประชามติของชาวสหราชอาณาจักร (ยูเค) ที่ต้องการออกจากอียู และชัยชนะของ “จาอีร์ โบลโซนาโร” ผู้นำฝ่ายขวาจากพรรคสังคมนิยม (PSL) แห่งบราซิล ในปี 2018 ซึ่งทั่วโลกขนานนามว่า “ทรัมป์แห่งบราซิล”

แต่ขณะเดียวกัน ปัญหาต่าง ๆ โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกา ก็เริ่มสะท้อนว่า “แนวคิดฝ่ายขวากำลังเสื่อมความนิยม” จากที่คะแนนนิยมของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ที่ลดลงมาก เห็นชัดจากผลเลือกตั้งกลางเทอมที่ผ่านมา หลังเข้ารับตำแหน่งได้ 2 ปี พรรคเดโมแครตสามารถกลับมามีที่นั่งในสภา มากกว่าพรรครีพับลิกันของนายทรัมป์ ทั้งยังเกิดปัญหามากมายตามมา จากนโยบาย “อเมริกามาก่อน”

ดังนั้นอาจจะเร็วไปที่จะประเมินว่า ขั้วอำนาจทางการเมืองโลกจะเปลี่ยนไปอย่างไร และทิศทางการเมืองโลกหันขวาจะเกิดขึ้นมากน้อยแค่ไหน ตอนนี้คงไม่มีใครตอบได้ แต่จากการวิเคราะห์ของผู้เชี่ยวชาญ 2 ขั้วอำนาจการเมืองปีกซ้ายและขวา ก็น่ามีพลังพอ ๆ กัน