ทำไมพนักงานถึงลาออก ?

คอลัมน์ เอชอาร์คอร์เนอร์

โดย ธำรงศักดิ์ คงคาสวัสดิ์ http://tamrongsakk.blogspot.com

ปัญหายอดนิยมเรื่องหนึ่งในการบริหารงานบุคคล คงไม่แคล้วเรื่องของการหาคนได้ยาก ซึ่งผมว่าทุกองค์กรล้วนแต่อยากได้คนดีคนเก่งเข้ามาทำงานทั้งนั้นแหละ แต่การหาคนที่เหมาะสมได้ยากนี้ ผมหมายความตั้งแต่คนที่เพิ่งจบการศึกษาใหม่ ๆ ตั้งแต่ระดับ ปวช.ขึ้นไป หรือคนที่มีทักษะฝีมือเฉพาะด้าน หรือจะเป็นคนที่มีประสบการณ์ทำงานตรงกับที่ตำแหน่งงานต้องการก็ตาม

ผมเลยรวบรวมสาเหตุการลาออกของพนักงานมาเพื่อให้ข้อคิดสำหรับท่านที่เกี่ยวข้องได้อ่าน เพื่อเป็นไอเดียในการนำมาหาทางแก้ปัญหาการลาออกต่อไปนะครับ

สาเหตุการลาออกที่สำคัญ ๆ ของพนักงานมีดังนี้

1.ต้องการความก้าวหน้า, ไปศึกษาต่อ, ได้งานใหม่ สาเหตุทำนองนี้มักจะเขียนเอาไว้ในใบลาออกแบบบัวไม่ให้ช้ำน้ำไม่ให้ขุ่น รักษาความรู้สึกดี ๆ กันเอาไว้ แต่มักไม่ใช่สาเหตุที่แท้จริงในใจของพนักงานที่ลาออกนักหรอกครับ

2.องค์กรใหญ่มากเกินไป ทำให้ได้เรียนรู้งานเพียงด้านเดียวมาหลายปี โดยไม่มีการสับเปลี่ยนหมุนเวียนไปทำงานด้านอื่น (job rotation) บ้างเลย ทำให้รู้สึกจำเจ เบื่อการทำงานซ้ำซากแบบเดิม ๆ

3.ขาดการประสานงานที่ดีระหว่างตัวบุคคล และหน่วยงาน แต่ละคนจะรักษาผลประโยชน์แค่หน้าตักตัวเอง ไม่ประสานงานช่วยเหลือกัน อยู่คนละหน่วยงานก็เหมือนอยู่กันคนละอาณาจักร

4.มีการเมืองภายในองค์กรเยอะ ยึดหลัก “ค่าของคนอยู่ที่คนของใคร” มีการใช้อิทธิพลเส้นสาย มีลูกรักลูกชัง ใครเป็นลูกรักก็ก้าวหน้าเร็วขึ้นเงินเดือนดี ใครเป็นลูกชังก็แป๊กสนิท

5.เงินเดือนน้อยกว่าตลาดแข่งขัน กดเงินเดือนพนักงานต่ำกว่าตลาด แต่ผู้บริหารมักคิดเข้าข้างตัวเองว่าเราจ่ายสูงกว่าตลาด ไม่เคยสำรวจค่าตอบแทนในตลาด ไม่มีโครงสร้างเงินเดือน (หรือมีแต่ไม่เคย update)

6.ผู้บริหารใช้อำนาจโดยไม่รับฟังความคิดเห็น ผู้บริหารมักบอกพนักงานว่าอยากให้พนักงานมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ รู้จักเสนอสิ่งแปลก ๆ ใหม่ ๆ ที่จะปรับปรุงการทำงานให้ดีขึ้น ฯลฯ แต่พอพนักงานเสนอมาก็ไม่รับฟัง หรือไม่เคยนำมาใช้จริง และชอบใช้วิธีสั่งให้ทำตามสั่งมากกว่า หรือทำงานแบบไม่มีระบบ ไม่มีหลักการ และขาดความเป็นมืออาชีพ ซึ่งถึงแม้จะมีการโต้แย้งให้เหตุผลแล้วก็ยังไม่ยอมรับฟัง

7.สภาพแวดล้อมในการทำงานไม่ดี เช่น มีข้าวของวางระเกะระกะ ไม่เป็นระเบียบ หรือมีสภาพแวดล้อมที่แออัด จนทำให้คนทำงานรู้สึกว่าเหมือนอยู่ในแหล่งเสื่อมโทรม บางแห่งบางโรงงานก็มีกลิ่นจากกระบวนการผลิต เช่น กลิ่นไอน้ำมันที่แรงมาก ๆ, มีฝุ่นละอองเยอะมาก, มีความร้อนสูง หรือลักษณะของงานที่เสี่ยงอันตรายสูง ฯลฯ

8.ขาดโอกาสก้าวหน้า ไม่มีหลักเกณฑ์การเลื่อนตำแหน่ง, ไม่เคยวางแผน career path สำหรับตำแหน่งงาน ไม่เคยมีแผนพัฒนาพนักงาน ความก้าวหน้าของพนักงานขึ้นอยู่กับใจของผู้บริหารแบบเลื่อนลอย

9.ไม่มีระบบการประเมินผลงานที่ชัดเจน ใช้ความรู้สึกในการประเมินผลงาน ใช้วิธีประเมินผลงานแบบ “จิตสัมผัส” ขาดตัวชี้วัดผลงานที่ชัดเจนก็เลยมีผลโยงไปถึงการขึ้นเงินเดือนประจำปี และการจ่ายโบนัสที่คลุมเครือตามใจผู้ประเมินเป็นหลัก ทำให้เกิดความรู้สึกไม่ยุติธรรมสำหรับพนักงาน อันนี้รวมถึงแม้แต่มี KPI ก็ใช้ KPI แบบผิด ๆ ด้วยนะครับ

10.เอารัดเอาเปรียบพนักงานแม้เป็นเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่ก็บ่อย ๆ จนพนักงานรู้สึกไม่ยุติธรรม เช่น ทำงานล่วงเวลาก็ไม่ให้ค่าโอที หรือใช้ให้พนักงานเดินทางไปปฏิบัติงานนอกสถานที่ แต่ไม่จ่ายค่าแท็กซี่ให้

ทั้งหมดที่ผมบอกมานี้ล้วนแต่เป็นสาเหตุที่ทำให้พนักงานต้องตัดสินใจลาออกไปในที่สุดครับ

บอกมาถึงตรงนี้แล้วคงขึ้นอยู่กับผู้บริหารแล้วล่ะครับว่าจะเปิดใจยอมรับว่าเรามีปัญหาอะไรอย่างที่ผมบอกมาบ้างหรือไม่ และจะหาทางปรับปรุงต่อไปอย่างไรเพื่อรักษาคนดีมีฝีมือเอาไว้แล้วล่ะครับ