สวนกล้วยไม้มึนลาวปิดด่านเร่งเจรจาส่งจีน

ธุรกิจกล้วยไม้กระอักหลายเด้ง หลังโควิดระบาดลดลง มีออร์เดอร์ค่าขนส่งทางอากาศพุ่ง 5 เท่า ขณะที่ขนส่งทางบกไปจีน ด่านการค้าชายแดนระหว่างประเทศถูกปิด โดยเฉพาะ สปป.ลาว ตั้งเงื่อนไขไม่ให้คนขับรถไทยผ่าน หันมาทำตลาดในประเทศ ถูกสั่งปิดร้านอีก เผยล่าสุดเร่งบริษัทขนส่งประสานเจรจา สปป.ลาว ขอผ่านไปจีน แนะรัฐบาลเยียวยาปล่อยเงินกู้ซอฟต์โลน 2%

นายพันธพัฒน์ คุ้มวิเชียร ผู้จัดการฝ่ายการตลาดในนามของประชาสัมพันธ์สมาคมผู้ปลูกกล้วยไม้ไทย เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ขณะนี้ผู้ส่งออกกล้วยไม้พยายามปรับกลยุทธ์การส่งออก หลังจากได้รับผลกระทบการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโควิด-19 แต่เผชิญปัญหาอุปสรรคมาโดยตลอด ตั้งแต่เดือนมีนาคมได้มีการขนส่งไปจีนออกไปทางรถยนต์ แทนที่จะขนส่งทางเครื่องบิน เนื่องจากมีสายบินบางแห่งที่ยังดำเนินการอยู่มีการปรับราคาขึ้น 5 เท่า จากเดิม 20 บาทต่อกิโลกรัม ปัจจุบันปรับเป็น 100 บาทต่อกิโลกรัม พอมาถึงเดือนเมษายน ด่านการค้าชายแดนถูกปิด เส้นทางการขนส่งต้องผ่าน สปป.ลาว ตอนนี้กำลังประสานงานกันว่าจะทำอย่างไรต่อไปในการเดินทางผ่านแต่ละประเทศ ยกตัวอย่างปัจจุบันทาง สปป.ลาว ไม่ยอมให้คนขับรถจากไทยเข้าไป สปป.ลาว และไปจีน สามารถขนส่งได้เฉพาะขนย้ายข้ามชายแดน ซึ่งบริษัทขนส่งต้องเป็นปรับตัว

ตอนนี้ทางร้านได้มีการปรับตัวมาทำตลาดในประเทศ โดยพยายามทำให้ลูกค้าใช้กล้วยไม้ในประเทศไทยมากยิ่งขึ้น แต่พอมีการสั่งปิดร้านเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อระบาดของไวรัสโควิด-19 ทางร้านจึงปรับตัวมารุกตลาดออนไลน์มากขึ้น เพื่อที่ให้ลูกค้าอยู่บ้านแต่ได้รับสิ่งของ และให้ความปลอดภัยทั้งลูกค้าและร้าน ซึ่งได้เริ่มทำตั้งแต่ต้นเดือนเมษายน จากเดิมยอดขายออนไลน์ 0% ก็ขยับขึ้นมาประมาณ 20% ถือว่าดีขึ้นกว่าต้นเดือนเมษายน แต่การทำตลาดออนไลน์ของกล้วยไม้ มีปัญหาเรื่องการขนส่งสินค้า เพราะสินค้าถูกตีคืนกลับบ่อยครั้ง

“ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์จนถึงปัจจุบัน กระทบยอดส่งออกกล้วยไม้กว่า 5,000 ล้านบาท ปกติมีการส่งออก 1,000,000-1,500,000 ช่อต่อวัน การส่งออกกล้วยไม้กลายเป็นศูนย์ ตลาดหลักจีนประมาณ 70% อีก 30% คือ โซนเอเชีย สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น อินเดีย เป็นต้น ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกอันดับ 1 กล้วยไม้หวายตัดดอกของโลก จากเดิมที่เคยขนส่งทางเครื่องบิน ปัจจุบันมีการปิดสนามบิน ส่งผลให้สินค้าที่ส่งออกไปยังต่างประเทศถูกระงับ เพราะไม่มีสายการบินที่ส่งออกสินค้าเกษตร ผู้โดยสารไม่มีสายการบินก็หยุด แม้จะมีบางสายการบินทำการบินอยู่ แต่มีการปรับขึ้นราคาค่าน้ำหนักแพงกว่าปกติถึง 5 เท่า ทำให้เราไม่สามารถส่งไปได้”

นายพันธพัฒน์กล่าวต่อไปว่า สำหรับมาตรการที่รัฐบาลออกมาเยียวยา อยากเสนอให้มีนโยบายพักชำระทั้งเงินต้น และดอกเบี้ย รวมถึงเรื่องการปล่อยสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำอัตรา 2% ระยะเวลา 2 ปี ซึ่งทางร้านพยายามประสานงานกับธนาคารหลัก ๆ คือ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และธนาคารออมสิน

นายสุวิทชัย แสงเทียน ประธานกลุ่มผู้เลี้ยงกล้วยไม้ จ.ราชบุรี เปิดเผยว่า จังหวัดราชบุรีมีการปลูกกล้วยไม้อยู่ประมาณ 1,600 ไร่ ส่วนใหญ่เป็นกล้วยไม้สกุลหวายและกล้วยไม้แวนดา ปัจจุบันการส่งออกเหลือ 0% ที่ผ่านมาทางร้านส่งออกไปยังตลาดสหรัฐอเมริกา ประมาณ 80% เป็นกล้วยไม้ที่มีการผสมพันธุ์ขึ้นมาเอง มีคุณภาพดีกว่าและราคาดีกว่าส่งออกไปตลาดจีน ตอนนี้ได้รับผลกระทบทุกตลาด โดยตลาดสหรัฐเริ่มไม่นำเข้าสินค้าเมื่อช่วงกลางเดือนมีนาคม เนื่องจากมีการแพร่เชื้อไวรัสโควิด-19 อย่างหนัก ตอนนี้ก็รอเวลา

สำหรับการทำตลาดออนไลน์ของกล้วยไม้ ต้องขึ้นอยู่กับระบบการขนส่งโลจิสติกส์ ซึ่งมาตรฐานของสดจะไม่เหมือนสินค้าประเภทอื่น ถ้าเป็นสินค้าสด อาทิ กล้วยไม้ ผัก ผลไม้ ในการทำออนไลน์สินค้าเกษตรต้องทำสินค้าให้ได้มาตรฐาน เพราะปัญหาของสดเวลามีการขนส่งมีเรื่องอุณหภูมิเข้ามาเกี่ยวข้อง ถ้าสินค้าไม่ได้ตามรูปภาพที่โฆษณาไว้ คุณภาพกล้วยไม้ด้อยลง ส่งผลให้ลูกค้าไม่พอใจไม่ซื้อซ้ำ เพราะฉะนั้น กลไกนี้สามารถพัฒนาได้ แต่ต้องมีการร่วมมือทั้งสถาบัน มหาวิทยาลัย เกษตรกร และบริษัทขนส่ง ที่มีความรู้เกี่ยวกับวิธีการการดูแลหลังการเก็บเกี่ยว ซึ่งต้องทำการทดสอบร่วมกับเกษตรกร ในขณะเดียวกันต้องทดลองระบบขนส่งโลจิสติกส์ เมื่อทำสำเร็จเกษตรกรเริ่มขายออนไลน์ได้ เพราะว่าของไปถึงมือลูกค้าอย่างมีคุณภาพ และทำให้เกิดความประทับใจ

อย่างไรก็ตาม เกษตรกรต้องใช้เวลาในการปรับเปลี่ยนตัวเอง เพราะต้นทุนค่อนข้างสูง เนื่องจากมีการทำโรงเรือน ระบบชลประทานในสวน ซึ่งการปลูกต้องใช้ระยะเวลา 1 ปี กว่าจะสามารถเก็บเกี่ยวได้อีก 3-4 ปี ปัจจุบันถ้าเปลี่ยนก็ต้องศึกษาตลาดอื่นให้ดี ๆ สิ่งที่สามารถทำได้ตอนนี้ คือ ลดพื้นที่ในการปลูกหรือตัดต้นทิ้ง ถ้ามีตลาดค่อยกลับมาปลูกใหม่ ปัจจุบันต้นกล้วยไม้ที่ทำการตัดต้นทิ้งสามารถนำไปขายให้กับโรงงานอบแห้งได้ 2-3 บาทต่อกิโลกรัม ทั้งประเทศมีการปลูกกล้วยไม้ประมาณ 20,000 ไร่ มีผู้ประกอบการประมาณ 3,000-4,000 ราย และคาดว่าจะมีผู้ประกอบการลดพื้นที่การปลูกลงไปเรื่อย ๆ