เร่งตั้ง 3 พันองค์กรผู้ใช้น้ำ จ่อเก็บค่าน้ำพาณิชย์-อุตฯ

สทนช.อนุมัติคำขอจดทะเบียนผู้ใช้น้ำ 3,271 องค์กร จากผู้ยื่นทั้งหมด 3,271 องค์กร คาดได้ข้อสรุป เม.ย. 65 แง้มแผนจัดเก็บค่าน้ำ “อุตสาหกรรม-พาณิชยกรรมขนาดใหญ่” ก่อนย้ำยกเว้นค่าน้ำภาคเกษตร-ครัวเรือน

นายสุรสีห์ กิตติมณฑล เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เปิดเผยความคืบหน้าการจดทะเบียนเพื่อจัดตั้งองค์กรผู้ใช้น้ำให้แก่ภาคประชาชนใน 3 ภาค ได้แก่ ภาคเกษตรกรรม ภาคอุตสาหกรรม และภาคพาณิชยกรรม ว่า ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2564 เป็นต้นมา ปัจจุบันมีองค์กรผู้ใช้น้ำที่ยื่นคำขอจดทะเบียนทั้งสิ้น 3,271 องค์กร พิจารณาอนุมัติแล้ว 3,238 องค์กร ส่วนใหญ่เป็นภาคเกษตรกรรม 2,702 องค์กร ภาคอุตสาหกรรม 271 องค์กร ภาคพาณิชยกรรม 265 องค์กร

สำหรับการคัดเลือกกรรมการลุ่มน้ำผู้แทนองค์กรผู้ใช้น้ำแล้วเสร็จเมื่อเดือนกันยายน 2564 ขณะนี้อยู่ระหว่างการรอประกาศแต่งตั้ง สำหรับกรรมการลุ่มน้ำผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และกรรมการลุ่มน้ำผู้ทรงคุณวุฒิ อยู่ระหว่างการคัดเลือก/สรรหา คาดว่าจะได้ครบทุกองค์ประกอบทั้ง 22 ลุ่มน้ำภายในเดือนมีนาคมนี้ และประกาศแต่งตั้งอย่างเป็นทางการภายในเดือนเมษายนนี้ จากนั้นคณะกรรมการจะไปกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจัดเก็บค่าน้ำ ซึ่งจะมีอัตราแตกต่างกันตามประเภทและพื้นที่

“เบื้องต้นจะพิจารณาจัดเก็บอัตราค่าน้ำประเภทที่ 2 และ 3 แน่นอน ส่วนอัตราที่ต้องจ่ายจะเป็นเท่าใดนั้น จะต้องมีคณะกรรมการลุ่มน้ำขึ้นมากำหนดในแต่ละพื้นที่ที่ไม่เท่ากัน ส่วนการใช้น้ำเพื่อทำเกษตรประเภทที่ 1 ยังไม่มีการพิจารณา ดังนั้น ภายในเดือนเมษายนนี้น่าจะต้องเกิดคณะกรรมการลุ่มน้ำก่อน ซึ่งจะมีผู้แทนรายภาค องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องเข้ามามีส่วนร่วมมิติใหม่ครั้งนี้”

ทั้งนี้ ตาม พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ พ.ศ. 2561 กำหนดให้คณะกรรมการลุ่มน้ำ ซึ่งจะมีส่วนร่วมจัดการน้ำ สำหรับกรรมการลุ่มน้ำ ประจำลุ่มน้ำประกอบด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัดในเขตลุ่มน้ำนั้น ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หากแต่งตั้งแล้วเสร็จกรรมการลุ่มน้ำจะสามารถมีส่วนร่วมพิจารณากฎหมายอัตราการจัดเก็บค่าน้ำยึดตามกฎหมายของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

เบื้องต้นจะเก็บค่าน้ำเฉพาะการใช้น้ำประเภทที่ 2 เพื่อการอุตสาหกรรม ท่องเที่ยว ผลิตไฟฟ้า การประปา และอื่น ๆ ประเภทที่ 3 การใช้น้ำเพื่อกิจการขนาดใหญ่ ส่วนการใช้น้ำภาคเกษตรและอุปโภคบริโภคในครัวเรือนเพื่อการยังชีพ ประเภทที่ 1 ยังได้รับการยกเว้นค่าน้ำ

สำหรับ 22 ลุ่มน้ำ ได้แก่ ลุ่มน้ำสาละวิน ลุ่มน้ำโขงเหนือ ลุ่มน้ำโขงตะวันออกเฉียงเหนือ ลุ่มน้ำชี ลุ่มน้ำมูล ลุ่มน้ำปิง ลุ่มน้ำยม ลุ่มน้ำวัง ลุ่มน้ำน่าน ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ลุ่มน้ำสะแกกรัง ลุ่มน้ำป่าสัก ลุ่มน้ำท่าจีน ลุ่มน้ำแม่กลอง ลุ่มน้ำบางปะกง ลุ่มน้ำโตนเลสาบ

ลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลตะวันออก ลุ่มน้ำเพชรบุรี-ประจวบคีรีขันธ์ ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนล่าง ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันตก ทั้งหมดเพื่อร่วมกันกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนสร้างความเข้มแข็งให้กับองค์กรผู้ใช้น้ำ

โดยจุดประสงค์หลักคือ คณะกรรมการลุ่มน้ำสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ตามหน้าที่และอำนาจที่กำหนดไว้ใน พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ และเกิดการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมขององค์กรผู้ใช้น้ำได้อย่างเป็นรูปธรรม และเพื่อรับผิดชอบดำเนินการตามแนวทางที่กำหนด เช่น ส่งเสริม สนับสนุน ประชาสัมพันธ์ และสร้างการมีส่วนร่วมในรูปแบบขององค์กรผู้ใช้น้ำ