60 ปี BOI สร้างรากฐานการลงทุน สู่การขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน

หากการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศเปรียบเสมือนการเดินทาง “การลงทุน” ก็เป็นจุดตั้งต้นสำคัญที่กำหนดทิศทางและวางรากฐานการเติบโตของเศรษฐกิจไทย ตลอดระยะเวลา 60 ปีที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI เป็นหนึ่งในกลไกหลักของรัฐในการวางรากฐานและปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ยุคสร้างฐานอุตสาหกรรม ไปจนถึงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจใหม่ที่เติบโตด้วยเทคโนโลยี นวัตกรรม และความยั่งยืน บทบาทของ BOI จึงไม่ใช่เพียงการดึงดูดเม็ดเงินลงทุน แต่เป็นการร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาวให้สอดรับกับบริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

BOI จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2509 ภายใต้พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน มีภารกิจสำคัญในการใช้สิทธิประโยชน์เป็นเครื่องมือจูงใจให้ภาคเอกชนตัดสินใจลงทุนในอุตสาหกรรมและกิจกรรมที่เป็นประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ แนวทางดังกล่าวมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานการพัฒนาเศรษฐกิจไทยมาจนถึงปัจจุบัน โดยการลงทุนที่ได้รับการส่งเสริมได้ก่อให้เกิดอุตสาหกรรมใหม่ การขยายภาคการผลิต การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเชื่อมโยงเศรษฐกิจไทยเข้ากับเศรษฐกิจโลกอย่างเป็นรูปธรรม

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา บทบาทของ BOI ได้ปรับเปลี่ยนไปตามบริบทเศรษฐกิจโลกและศักยภาพของประเทศ จากการมุ่งสร้างฐานอุตสาหกรรมเพื่อทดแทนการนำเข้า สู่การสนับสนุนการผลิตเพื่อการส่งออก การกระจายความเจริญสู่ภูมิภาคเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และการฟื้นฟูความเชื่อมั่นการลงทุนหลังวิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 และ 2551

ในปัจจุบัน เมื่อเศรษฐกิจโลกมุ่งสู่การแข่งขันที่เน้นด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ประเทศไทยจำเป็นต้องปรับตัวเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และมุ่งสู่การลงทุนในธุรกิจที่มีมูลค่าเพิ่มสูง BOI จึงมุ่งเน้นการดึงดูดการลงทุนที่สร้างคุณค่า โดยยึดกรอบการพัฒนา 3 ประการ ได้แก่ Innovative เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี นวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ Competitive เศรษฐกิจที่สามารถแข่งขันและปรับตัวได้ในระยะยาว และ Inclusive เศรษฐกิจที่เติบโตอย่างทั่วถึง โดยคำนึงถึงมิติสิ่งแวดล้อมและสังคมควบคู่กัน เพื่อให้การออกแบบโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศตอบโจทย์การเติบโตในระยะยาว และสามารถเชื่อมโยงการลงทุน อุตสาหกรรม เศรษฐกิจ และประชาชนเข้าด้วยกัน เพื่อยกระดับภาคอุตสาหกรรม พัฒนาทักษะแรงงาน สร้างโอกาสทางธุรกิจ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในวงกว้าง

ปัจจุบัน BOI ส่งเสริมการลงทุนครอบคลุมหลากหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่ภาคการเกษตร ภาคการผลิต และภาคบริการ อีกทั้งได้กำหนดอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ 5 สาขา เพื่อให้เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในอนาคต ได้แก่ 1) อุตสาหกรรมกลุ่ม BCG ซึ่งครอบคลุมอุตสาหกรรมชีวภาพ อุตสาหกรรมเกษตรสมัยใหม่และอาหารแห่งอนาคต ซึ่งสร้างมูลค่าเพิ่มจากจุดแข็งและทรัพยากรของไทย รวมถึงอุตสาหกรรมพลังงานสะอาดที่สนับสนุนการเติบโตควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อม 2) อุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่ โดยเฉพาะยานยนต์ไฟฟ้าและชิ้นส่วน เพื่อต่อยอดอุตสาหกรรมยานยนต์ที่ไทยมีความเข้มแข็ง 3) อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง เป็นหัวใจสำคัญที่เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมหลักอื่นๆ ในประเทศ 4) อุตสาหกรรมดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจยุคใหม่ 5) การส่งเสริมให้ไทยเป็นศูนย์กลางธุรกิจระหว่างประเทศ เพื่อสร้างงานที่มีคุณค่าสูง ส่งเสริมการถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี และผลักดันให้ไทยเป็นศูนย์กลางการค้าและการลงทุนในภูมิภาค โดยอุตสาหกรรมเหล่านี้เป็นอุตสาหกรรมที่ประเทศไทยมีศักยภาพที่จะต่อยอดให้เป็นกำลังหลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันบนเวทีโลกได้

นอกจากการพัฒนาอุตสาหกรรมแล้ว BOI ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนผู้ประกอบการในประเทศ อาทิ การเพิ่มการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนภายในประเทศ (Local Content) ผ่านการเชื่อมโยงนักลงทุนต่างชาติกับผู้ประกอบการไทย เพื่อส่งเสริมการซื้อขายชิ้นส่วน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการยกระดับศักยภาพของผู้ผลิตไทย โดย BOI มีหลายมาตรการเพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการไทย เช่น มาตรการส่งเสริมการร่วมทุนระหว่างบริษัทไทยและต่างชาติในกิจการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ มาตรการส่งเสริมการใช้ชิ้นส่วนในประเทศไทยสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้า รวมถึงการจัดงานเชื่อมโยงระหว่างผู้ประกอบการระดับโลกในอุตสาหกรรมยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และเครื่องจักรกับผู้ประกอบการไทย แนวทางนี้ช่วยเสริมความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทาน ลดการพึ่งพาการนำเข้า และก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ ซึ่งจะส่งผลให้การลงทุนเป็นแรงขับเคลื่อนการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยให้เติบโตไปด้วยกันตลอดทั้งระบบ

การพัฒนาบุคลากรไทยและการดึงดูดบุคลากรทักษะสูง (Talent) เป็นอีกเสาหลักที่ BOI ให้ความสำคัญ โดยในด้านการพัฒนาบุคลากร BOI ส่งเสริมให้ผู้ประกอบการฝึกอบรมด้านเทคโนโลยีขั้นสูงแก่แรงงาน และสนับสนุนการฝึกงานของนักศึกษาในสาขา STEM ผ่านรูปแบบต่าง ๆ เช่น สหกิจศึกษา ทวิภาคี หรือ Work-Integrated Learning รวมทั้งส่งเสริมให้บริษัทเอกชนจัดตั้งสถาบันพัฒนาบุคลากรเฉพาะทาง ขณะเดียวกัน ในด้านการดึงดูดกลุ่ม Talent จากต่างประเทศ BOI มีเครื่องมือดึงดูดบุคลากรคุณภาพจากทั่วโลก ทั้ง BOI Visa สำหรับผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญในโครงการที่ได้รับการส่งเสริม รวมถึง LTR Visa และ Smart Visa ควบคู่การให้บริการแบบเบ็ดเสร็จ One Stop Service for Visa and Work Permit ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง BOI สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และกรมการจัดหางาน เพื่อให้การดำเนินการด้านวีซ่าและใบอนุญาตทำงานสะดวก รวดเร็ว และลดภาระเอกสาร ช่วยให้ประเทศไทยดึง Talent มาถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยี และยกระดับขีดความสามารถของภาคอุตสาหกรรมได้อย่างเป็นรูปธรรม

ขณะเดียวกัน BOI ยังมีบทบาทในการอำนวยความสะดวกด้านการลงทุน (Ease of Investment) เพื่อให้การลงทุนเกิดขึ้นได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ อาทิ การบูรณาการหน่วยงานพันธมิตรเพื่อลดเวลาและขั้นตอนอนุมัติ/อนุญาต ผ่านกลไก Thailand FastPass และการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อขับเคลื่อนกลไกการจัดหาไฟฟ้าจากพลังงานสะอาด ทั้ง UGT และ Third-Party Access รวมทั้งการแก้ไขอุปสรรคด้านที่ดิน แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่า BOI ไม่เพียง “ให้สิทธิประโยชน์” แต่ยัง “ทำให้การลงทุนเดินหน้าได้อย่างสะดวกและรวดเร็ว” ผ่านการช่วยแก้ปัญหาและการเชื่อมต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ตลอด 60 ปี BOI ได้มีส่วนสำคัญในการวางรากฐานและยกระดับโครงสร้างเศรษฐกิจไทย เพื่อมุ่งสู่เศรษฐกิจใหม่บนฐานเทคโนโลยี นวัตกรรม และความยั่งยืน และท่ามกลางโลกที่เปลี่ยนไป BOI จะยังคงทำหน้าที่ออกแบบนโยบายการลงทุนเชิงกลยุทธ์ ผลักดันอุตสาหกรรมแห่งอนาคต เสริมความร่วมมือกับภาครัฐ เอกชน และพันธมิตรต่างประเทศ เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี พัฒนาบุคลากร และสร้างห่วงโซ่อุปทานที่เข้มแข็ง สะท้อนว่า “การลงทุนที่มีคุณภาพ” คือรากฐานสำคัญให้เศรษฐกิจไทยเติบโตอย่างมั่นคง ยั่งยืน และสามารถยืนหยัดได้ในเวทีโลก