สรุปอินไซต์ ‘thAI Consumer AI Adoption 2026’ จาก SCBX ชี้ทางพัฒนา AI ให้ตอบโจทย์ผู้บริโภคไทย

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เรามักพูดถึงความสามารถและความฉลาดของ AI แต่คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ คนไทยมองเห็นอนาคตของตัวเองร่วมกับเทคโนโลยีนี้อย่างไร มองว่าเป็นโอกาสหรือความเสี่ยง และท้ายที่สุดแล้ว คนไทยอยากให้ AI เข้ามาช่วยยกระดับชีวิตในด้านไหนมากที่สุด

คำถามเหล่านี้กลายเป็นจุดตั้งต้นของรายงาน ‘thAI Consumer AI Adoption 2026’ ซึ่ง บริษัท เอสซีบี เอกซ์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCBX ร่วมกับ Ipsos ผู้เชี่ยวชาญด้านการวิจัยระดับสากล และ Vitamins Consulting & Research บริษัทที่ปรึกษาชั้นนำของไทย จัดทำขึ้นในฐานะงานวิจัยเชิงลึกชุดแรกของไทย เพื่อทำความเข้าใจพฤติกรรม มุมมอง และความคาดหวังของผู้บริโภคต่อ AI โดยเฉพาะการนำมาใช้กับบริการทางการเงิน ผ่านการสำรวจความคิดเห็นของผู้บริโภคไทยจำนวน 1,004 คนจากทั่วประเทศ ครอบคลุมหลากหลายช่วงวัย อาชีพ และระดับทักษะดิจิทัล

ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้ช่วยสะท้อนภาพการใช้งาน AI ในชีวิตจริง หรือที่เรียกว่า ‘Thai AI Reality’ ซึ่งแตกต่างจากงานวิจัยในต่างประเทศ และกลายเป็นข้อมูลสำคัญให้องค์กรไทยนำไปใช้พัฒนานวัตกรรมและบริการที่ตอบโจทย์ผู้ใช้งานจริง

SCBX กับภารกิจถอดรหัส AI ในชีวิตประจำวันคนไทย

สุธีรพันธุ์ สักรวัตร Chief Customer Officer SCBX

สุธีรพันธุ์ สักรวัตร Chief Customer Officer SCBX เผยถึงที่มาของการจัดทำรายงานฉบับนี้ว่า จุดตั้งต้นมาจากคำถามที่เรียบง่ายแต่สำคัญอย่างยิ่ง คือ “ลูกค้ามองเห็นเราเป็นองค์กร AI-first แบบเดียวกับที่เรามองตัวเองหรือไม่” เพราะแม้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา องค์กรจะเร่งนำ AI เข้ามาปรับใช้ในหลายด้านจนเกิดความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนภายใน แต่คำถามสำคัญคือ ความเปลี่ยนแปลงนั้นเกิดขึ้นในมุมมองของผู้บริโภคด้วยหรือไม่

จึงเป็นเหตุผลที่ SCBX ต้องกลับมาศึกษาอย่างจริงจังว่า ผู้บริโภคไทยต้องการอะไรจาก AI ในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่ในมุมที่องค์กรคาดคิด แต่เป็นสิ่งที่ลูกค้าต้องการจริงๆ

พร้อมย้ำว่า การก้าวสู่การเป็น AI-first Organization ไม่ได้เริ่มจากการมีเทคโนโลยีที่ล้ำที่สุด แต่เริ่มจากความเข้าใจ ความเชื่อใจ และความคาดหวังของผู้ใช้งาน เพราะหาก AI ยังไม่สามารถตอบโจทย์พื้นฐานเหล่านี้ได้ ก็ยากที่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตผู้คนได้อย่างแท้จริง

“ที่ SCBX เราเชื่อใน AI ที่มีความหมาย เป็น AI ที่ช่วยลดความกังวล ทำให้เรื่องการเงินเป็นเรื่องง่ายขึ้น และทำงานร่วมกับมนุษย์อย่างสมดุล เพื่อให้ทุกคนก้าวสู่โลกการเงินยุคใหม่ได้อย่างมั่นใจจริงๆ” สุธีรพันธุ์ กล่าว

เปิดสถิติคนไทยกว่า 80% ใช้งาน AI เป็นประจำ แต่ใช้เต็มศักยภาพเพียง 16%

นอกจากนี้ งานวิจัยยังสะท้อนพฤติกรรมการใช้งาน AI จากฝั่งผู้บริโภค ซึ่งในประเด็นการใช้งาน AI นี้ ญาดา เสรีเศวตรัตน์ Senior Consumer Insights and Market Research Management Expert SCBX ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า ข้อมูลจากการสำรวจที่เราได้มานั้นสะท้อนอย่างชัดเจนว่าผู้บริโภคไทยคุ้นเคยกับ AI และใช้งานอยู่แล้วในชีวิตประจำวัน แต่การนำ AI มาใช้ในด้านการบริหารการเงินเชิงลึกยังต่ำกว่าศักยภาพที่ควรจะเป็น เนื่องจากผู้ใช้งานจำนวนมากยังมีความกังวลเรื่องความปลอดภัย ความแม่นยำ และความโปร่งใส

ดังนั้น การออกแบบบริการ AI สำหรับตลาดไทยจึงต้องเริ่มจากการสร้างความเชื่อใจและทำให้การใช้งานเป็นเรื่องเรียบง่าย ขณะเดียวกันการมีมนุษย์ร่วมตรวจสอบ หรือแนวคิด Human-in-the-Loop ยังคงมีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะในบริการทางการเงินที่มีความเสี่ยงสูง และหากต้องการให้ผู้ใช้ก้าวไปสู่การใช้ AI ในระดับที่ซับซ้อนขึ้น เช่น การวิเคราะห์การเงิน การจัดพอร์ตลงทุน หรือระบบแนะนำอัตโนมัติ AI ก็จำเป็นต้องอธิบายได้ ตรวจสอบได้ และสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้ใช้ได้ก่อน

ญาดา เสรีเศวตรัตน์ Senior Consumer Insights and Market Research Management Expert SCBX

พร้อมกันนี้ ญาดายังได้นำเสนอผลการสำรวจผู้บริโภคไทยจำนวน 1,004 คนทั่วประเทศ ครอบคลุมกลุ่มอายุ 20–60 ปี ซึ่งเป็นผู้ใช้บริการธนาคารและผลิตภัณฑ์ทางการเงินส่วนบุคคล ในช่วงเดือนสิงหาคม 2025 โดยพบว่า ผู้บริโภคไทยมากกว่า 90% รู้จัก AI และกว่า 80% ใช้งานเป็นประจำผ่านแอปพลิเคชันต่างๆ ที่คุ้นเคย ไม่ว่าจะเป็นระบบแนะนำคอนเทนต์ การค้นหาข้อมูล การแปลภาษา หรือระบบอัตโนมัติในแอปธนาคาร

อย่างไรก็ตาม แม้ AI จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันแล้ว แต่มีเพียง 16% เท่านั้นที่จัดอยู่ในกลุ่ม ‘ผู้ใช้ AI แบบเต็มศักยภาพ’ ขณะที่ผู้บริโภคส่วนใหญ่ยังอยู่ในกลุ่มที่ใช้ AI เพื่อความสะดวกในบางโอกาส หรือมองเห็นประโยชน์แต่ยังไม่เชื่อมั่นเต็มที่ ซึ่งสะท้อนช่องว่างสำคัญของตลาดไทยระหว่าง ‘การใช้งานจริง’ กับ ‘ความเข้าใจและความไว้วางใจในเทคโนโลยี’ ที่ยังต้องได้รับการพัฒนา

ถอดรหัส 9 ไลฟ์สไตล์คนไทยกับการรับมือความล้ำของ AI

จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก รายงานฉบับนี้ยังจำแนกผู้บริโภคไทยออกเป็น 9 โปรไฟล์ผู้บริโภคยุค AI ซึ่งสะท้อนระดับการใช้งานและทัศนคติต่อ AI ที่แตกต่างกัน โดยเรียงตามความซับซ้อนของลักษณะการใช้งานและมุมมองต่อ AI ตั้งแต่กลุ่มที่ใช้ AI อย่างจริงจัง ไปจนถึงกลุ่มที่ยังไม่เปิดรับเทคโนโลยีนี้

เริ่มจาก Pro-formance นักสร้างผลงานด้วย AI (5%) กลุ่มที่ใช้ AI เป็นเครื่องมือหลักในการสร้างผลลัพธ์และความสำเร็จ ถัดมาคือ Life Optimizer คนใช้ AI ให้ชีวิตง่ายขึ้น (8%) ที่นำ AI มาช่วยยกระดับชีวิตประจำวันให้รวดเร็วและฉลาดขึ้น ตามด้วยกลุ่มใหญ่ที่สุดอย่าง Smart Minimalist ฉลาดแบบพอดี ใช้เท่าที่จำเป็น (36%) ซึ่งไม่คลั่งไคล้ AI แต่เลือกใช้เฉพาะในส่วนที่เห็นประโยชน์จริง

ขณะเดียวกัน ยังมีกลุ่ม Skeptical Practitioner เชื่อแต่ไม่วางใจ (34%) ที่เปิดรับ AI แต่ยังมีความระแวงในบางแง่มุม ส่วน Silent Doubter สงสัยแต่ไม่พูดออกมา (10%) ใช้ AI อยู่แต่ยังไม่มั่นใจหรือไม่กล้ายอมรับการใช้งานอย่างเต็มที่ ถัดมาคือ Accidental Adopter ใช้แบบไม่ได้ตั้งใจ (4%) ซึ่งใช้งาน AI โดยไม่รู้ตัว และ Unaware Trialist ใช้โดยไม่รู้ตัวแต่เริ่มค้นหา (3%) ที่เริ่มสนใจทำความเข้าใจว่า AI ทำงานอย่างไร

ในขณะที่กลุ่มขนาดเล็กอย่าง Curious Speculator กลุ่มที่จับตาแต่ยังไม่ลอง (0.2%) เลือกเฝ้าดูทิศทางก่อนตัดสินใจใช้งาน และ Digital Rejector สายไม่เอา AI (0.1%) ที่ปฏิเสธเทคโนโลยีใหม่และไม่ต้องการให้ AI เข้ามาแทนมนุษย์

ทั้งนี้ ผู้บริโภคไทยมากกว่า 70% อยู่ในสองกลุ่มหลัก คือ Smart Minimalist และ Skeptical Practitioner ซึ่งเป็นกลุ่มที่องค์กรจำเป็นต้องออกแบบ AI ให้สอดคล้องกับความคาดหวัง พร้อมตอบโจทย์ความกังวลด้านความปลอดภัย ความง่ายในการใช้งาน และความโปร่งใส โดยกลุ่มผู้ใช้ที่มีบทบาทสำคัญต่อการผลักดันและขับเคลื่อนการใช้งาน AI ในประเทศไทย คือ Smart Minimalist, Life Optimizer และ Pro-formance ซึ่งเป็นแรงสำคัญในการกำหนดทิศทางการเติบโตของ AI ในอนาคต

โจทย์หิน 5 ข้อ ที่ขัดขวางการใช้ AI ทางการเงินของคนไทย

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่รายงานฉบับนี้สะท้อน คือ อุปสรรคในการนำ AI มาใช้ในบริบททางการเงิน ซึ่งพบว่า ‘ความปลอดภัย’ และ ‘ความยุ่งยากในการใช้งาน’ ยังคงเป็นความกังวลหลักของผู้บริโภคไทย

รายงานระบุว่า ผู้บริโภคไทยยังมีความกังวลเกี่ยวกับการใช้ AI ด้านการเงินอยู่ 5 เรื่องสำคัญ ได้แก่ ความเสี่ยงในการทำธุรกรรม เช่น การโอนเงินผิดหรือโอนไปยังบัญชีต้องสงสัย (60%) ความกลัวว่าจะถูกหลอกลวงจนเงินออมหายไป (59%) ความยุ่งยากในการต้องเปรียบเทียบสินเชื่อหรือรีไฟแนนซ์ด้วยตนเอง (57%) การต้องคอยตรวจสอบโปรโมชันหรือสิทธิประโยชน์ของบัตรเครดิตเอง (55%) รวมถึงความซับซ้อนของตัวเลือกการลงทุนและความไม่เข้าใจศัพท์เฉพาะด้านการลงทุน (52%)

ผลการศึกษาจึงสะท้อนชัดว่า ผู้บริโภคคาดหวังให้ AI เข้ามาช่วยลดขั้นตอนที่ซับซ้อน ลดภาระงานซ้ำๆ และช่วยให้การจัดการเรื่องการเงินมีความปลอดภัยมากขึ้น มากกว่าการเป็นเพียงฟีเจอร์ล้ำสมัยที่ใช้งานยากหรือซับซ้อนเกินความจำเป็น

รายได้ต่าง–อาชีพต่าง ความคาดหวังต่อ AI ก็ไม่เหมือนกัน

อีกทั้งรายงานยังพบอีกว่า ความกังวลด้านการเงินของผู้บริโภคไทยมีความแตกต่างกันไปตามระดับรายได้และลักษณะอาชีพ ซึ่งสะท้อนว่าความต้องการใช้ AI ของแต่ละกลุ่มก็ไม่เหมือนกัน

ในกลุ่มผู้มีรายได้ตั้งแต่ 50,000 บาทขึ้นไป มักเผชิญปัญหาการเสียเวลาในการจัดการค่าใช้จ่ายและเรื่องการกู้ยืมที่ยังต้องดำเนินการด้วยตนเองเป็นส่วนใหญ่ รวมถึงความกังวลด้านความปลอดภัยและข้อมูลจำนวนมากเกินไปในหมวดการใช้จ่ายและการลงทุน

ขณะที่ กลุ่มรายได้ปานกลาง ระหว่าง 15,000-49,999 บาท ให้ความสำคัญกับประเด็นความปลอดภัยเป็นหลัก โดยเฉพาะเรื่องเงินออม เช่น ความกลัวถูกแฮ็กหรือสูญเสียเงินออม ซึ่งจะยิ่งสูงขึ้นในกลุ่มพนักงานชั่วคราวหรือผู้ที่กำลังว่างงาน ส่วนผู้ประกอบการ SME หรือผู้ขายสินค้าออนไลน์ มักต้องเผชิญความยุ่งยากในการเปรียบเทียบสินเชื่อ รวมถึงความกังวลเรื่องความปลอดภัยของธุรกรรมบ่อยครั้งกว่ากลุ่มอื่น

ขณะเดียวกัน กลุ่มผู้ใช้งาน AI ระดับสูงอย่าง Pro-formance และ Life Optimizer กลับเผชิญความกังวลในอีกมิติหนึ่ง คือคุณภาพของคำแนะนำ เนื่องจากยังไม่มีเครื่องมือที่ฉลาดพอจะช่วยเลือกแนวทางการลงทุนที่เหมาะสมได้อย่างแม่นยำ

ส่วนผู้ใช้งานกว่า 60% ยังคงติดอยู่กับข้อกังวลเรื่องความปลอดภัยและอีกกว่า 50% ยังมีความซับซ้อนของข้อมูล สะท้อนว่า ก่อนจะก้าวไปสู่บริการคำแนะนำทางการเงินขั้นสูง ผู้ใช้งานส่วนใหญ่ยังต้องการความมั่นใจด้านความปลอดภัยจากผู้ให้บริการทางการเงินเป็นลำดับแรก

นอกจากนี้ รายงานยังชี้ว่า แม้ผู้บริโภคไทยจะให้ความสนใจ AI ในระดับสูง แต่การนำมาใช้กับการเงินยังต่ำกว่าศักยภาพที่ควรจะเป็น หากสามารถแก้โจทย์เรื่องความปลอดภัย ความยุ่งยาก และการทำให้ข้อมูลเข้าใจง่ายได้สำเร็จ AI ก็มีแนวโน้มจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันอย่างเป็นธรรมชาติ ตั้งแต่การช่วยเตือนความเสี่ยง ไปจนถึงการแนะนำทางการเงินที่ปรับให้เหมาะกับบริบทของผู้ใช้แต่ละคนได้ในอนาคต

ท้ายที่สุด รายงานของ SCBX ชิ้นนี้เปรียบเสมือนแผนที่ที่ช่วยให้เห็นภาพความต้องการและความคาดหวังของผู้บริโภคไทยในยุค AI ได้ชัดขึ้น พร้อมสะท้อนว่า องค์กรที่พัฒนา AI โดยให้ความสำคัญกับความเชื่อมั่น การใช้งานที่ง่าย และมีความโปร่งใส จะมีโอกาสสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับผู้บริโภคในโลกการเงินยุคใหม่ได้จริง

ผู้ที่สนใจสามารถดาวน์โหลดรายงานฉบับเต็ม ‘SCBX Report: thAI Consumer AI Adoption 2026’ ได้ที่ https://www.scbx.com/th/scbx-exclusive/thai-consumer-ai-adoption/