เสียงสะท้อนจากชุมชนบางหญ้าแพรก จ.สมุทรสาคร

เสียงสะท้อนจากชุมชนบางหญ้าแพรก จ.สมุทรสาคร ซีพีเอฟ …ฟื้นฟูป่าชายเลน สร้างความมั่นคงทางอาหาร

ผืนป่าชายเลน ในพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรก จังหวัดสมุทรสาคร บริเวณอ่าวไทย รูปตัว ก. เป็นพื้นที่ที่เคยมีปัญหาการกัดเซาะชายฝั่ง แต่ในวันนี้… ต้นแสมขาว แสมทะเล ขึ้นเป็นแนวหนาแน่นช่วยป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง กลายเป็นทั้งแหล่งอนุบาลสัตว์ทะเลวัยอ่อน เป็นแหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์ และแหล่งรายได้ของชุมชนที่ทำอาชีพประมงพื้นบ้าน แปรรูปอาหารจากทะเล ซึ่งเป็นอาชีพดั้งเดิมของคนในพื้นที่

กุ้ง หอย ปู ปลา สัตว์น้ำหลากหลายชนิดที่มีปริมาณเพิ่มขึ้น หลังจากป่าชายเลนที่นี่กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง จากความร่วมมือ 3 ประสาน คือ ชุมชนในพื้นที่ ภาครัฐ โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) และ ภาคเอกชน คือ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ ในโครงการ “ซีพีเอฟ ปลูก ปัน ป้อง ป่าชายเลน” ระยะที่หนึ่ง (ปี 2557-2561) อนุรักษ์และฟื้นฟูป่าที่ ต.บางหญ้าแพรก จ.สมุทรสาคร 604 ไร่ ปลูกป่าใหม่ 104 ไร่
จากผลสำเร็จของโครงการในระยะที่หนึ่ง ซึ่งมีผลเชิงบวก ต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม บริษัท ฯ สานต่อความร่วมมือสู่ระยะที่สอง (ปี 2562-2566 ) อนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชายเลนในพื้นที่จ.สมุทรสาคร 14,000 ไร่ และปลูกป่าใหม่ 266 ไร่

“ธนัชพร บุญเจ๊ก” ชุมชนในพื้นที่บางหญ้าแพรก ที่มีอาชีพประมงชายฝั่งและรับจ้าง เล่าถึงการเปลี่ยนแปลงของป่าชายเลนในวันนี้ว่า สภาพแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมาก ถ้าไม่มีป่า พื้นที่แถวชายฝั่งทะเลตรงนี้ จะร่นเข้ามาเรื่อย ๆ ถ้าเราเสริมต้นไม้หรือปลูกป่าขึ้นมาทดแทน จะได้ช่วยป้องกันคลื่นที่ซัดเข้ามา และเมื่อต้นไม้เติบโตขึ้น สัตว์น้ำก็จะเข้ามาอยู่ได้ ไม่มีป่าก็ไม่มีสัตว์น้ำอาศัยอยู่ ชาวบ้านก็ไม่รู้จะหากินยังไง มีป่าชายเลน มีสัตว์น้ำ ชาวบ้านที่มีรายได้น้อย จะได้หากินได้บ้าง ต้องขอขอบคุณซีพีเอฟที่มาช่วยให้ป่าชายเลนในพื้นที่ของเรากลับมาอุดมสมบูรณ์ ทำให้คนในชุมชน ได้มีที่ทำมาหากิน ตอนนี้ป่าสมบูรณ์ สิ่งแวดล้อมก็ดีขึ้นด้วย
“สัมพันธ์ ไม้เกตุ” อายุ 65 ปี อาชีพประมง กล่าวว่า ทุก ๆ วัน มีความสุขกับการออกทะเลหาปลา เพราะได้เงิน มีงานทำ ไม่อยากอยู่บ้านเฉย ๆ ยิ่งตอนนี้ต้นไม้ขึ้นเยอะแยะไปหมด อากาศดี สัตว์น้ำต่าง ๆ หอย ปลา เข้ามาในพื้นที่เยอะ ออกจับปลากระบอกมีรายได้วันละ 300-500 บาท อยากให้ทุกคนช่วยกันดูแลสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

“มัทนา สุดสิ้น” วัย 40 ปี อาชีพงมหอย กล่าวว่า เธอและเพื่อน ๆ มางมหอยทุกวัน มีทั้งหอยแครง หอยกะปุก หอยเสียบ ขายได้วันละ 300 กว่าบาท ที่นี่มีป่าชายเลนสมบูรณ์ ธรรมชาติก็ดี ตอนนี้มีป่าชายเลนคลุมแวดล้อมทะเล พูดง่าย ๆ คือ ธรรมชาติกลับคืนมา จากการปลูกต้นไม้ อยากให้มาช่วยการปลูกเยอะ ๆ กุ้ง หอย ปู ปลา จะได้กลับเข้ามาในพื้นที่ ชาวประมงจะได้มีแหล่งทำมาหากินและมีรายได้
“ลุงเสียง แซ่เล้า” วัย 82 ปี พื้นเพเป็นคนบางหญ้าแพรก ซึ่งทุกวันนี้ยังใช้ชีวิตประจำวัน ด้วยการออกจับปลาและงมหอย เพื่อเป็นรายได้เลี้ยงตัวเอง วันนี้ ลุงเสียงจับปลากระบอกได้ถุงใหญ่และแมงดาทะเลที่เตรียมเอาไปขาย ลุงเสียงเล่าว่า ก่อนที่จะมีโครงการปลูกป่า ป่าที่นี่รกรุงรัง ไม่ดีเลย ตอนนี้มีป่า สดชื่นดี ต้นไม้งอกงาม ได้ประโยชน์ ปลาก็เยอะ ถ้าไม่ซ่อมแซม ก็คงไม่ได้เป็นอย่างนี้ ขอให้มาช่วยปลูกต้นไม้กันเยอะ ๆ

นอกจากเป้าหมายอนุรักษ์และฟื้นฟูผืนป่าชายเลน ซีพีเอฟต่อยอดโครงการให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวิถีชุมชน ต.บางหญ้าแพรก จ.สมุทรสาคร และสนับสนุนการตั้งกองทุนหมุนเวียนโดยมีคณะกรรมการของชุมชนบริหาร เพื่อให้สมาชิกชุมชนมีอาชีพและรายได้ และปันเงินสำหรับการดูแลพื้นที่ป่าชายเลน
ซีพีเอฟ ดำเนินธุรกิจภายใต้กลยุทธ์ความยั่งยืน 3 เสาหลัก “อาหารมั่นคง สังคมพึ่งตน ดิน น้ำ ป่าคงอยู่” ซึ่งโครงการซีพีเอฟ ปลูก ปัน ป้อง ป่าชายเลน เป็นอีกหนึ่งโครงการที่ตอบโจทย์ได้ทั้ง 3 ด้าน คือ การสร้างความมั่นคงทางอาหาร ส่งเสริมชุมชนพึ่งพาตนเอง และร่วมดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ที่สำคัญ สร้างความตระหนักให้ชุมชนในพื้นที่มีส่วนร่วมดูแลผืนป่าและปกป้องความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน