‘ท่องเที่ยว’ โอด Cash Rebate ช้า กระทบฮับถ่ายหนัง ตปท.

คอลัมน์ : สัมภาษณ์

“เอเลี่ยน” (Alien : Earth) ซีรีส์ฮอลลีวูดถ่ายทำในไทย 100% ซึ่งออกฉายผ่าน Disney+ ได้รับเสียงตอบรับดีจากผู้ชมทั่วโลก และสร้างแรงกระเพื่อมให้ Soft Power ของไทยได้กลายเป็นอีกหนึ่งผลงานที่สร้างปรากฏการณ์ครั้งสำคัญในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ รวมถึงช่วยผลักดันประเทศไทยให้ขึ้นแท่น “ฮับ” กองถ่ายระดับนานาชาติ

เอเลี่ยนถ่ายในไทย 100%

“ประชาชาติธุรกิจ” ได้ร่วมสัมภาษณ์ “รัชชพร พูลสวัสดิ์” รองประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สทท.) ถึงซีรีส์เรื่องดังกล่าวว่า Alien : Earth เป็นซีรีส์ฮอลลีวูดต่างประเทศเรื่องแรกที่ถ่ายทำในประเทศไทย 100% โดยครอบคลุม 7 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯ สมุทรปราการ นครปฐม พังงา กระบี่ สุราษฎร์ธานี และประจวบคีรีขันธ์

และมีการใช้ทีมงานไทยในกระบวนการผลิตกว่า 14,000 คน และสร้างแรงกระเพื่อมทางเศรษฐกิจและซัพพลายเชนอีกนับหมื่นรายทั่วประเทศ

“รัชชพร” บอกว่า โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากมาตรการ “Film Incentive” ของกรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ภายใต้ระบบ “เงินรีเบต” (Cash Rebate) ที่รัฐจะจ่ายคืนให้กองถ่ายต่างประเทศที่มาถ่ายทำในไทยตามเงื่อนไขการลงทุน

โดยซีรีส์ “เอเลี่ยน” ได้รับสิทธิประโยชน์สูงสุดตามเพดานใหม่ที่รัฐเพิ่งขยายจาก 20% เป็น 30% ของยอดใช้จ่ายในประเทศ เพื่อแข่งขันกับประเทศคู่แข่งในภูมิภาค เช่น เวียดนาม อินโดนีเซีย และแอฟริกาใต้

รีเบตค้างจ่ายกว่า 1.5 พันล้าน

พร้อมบอกด้วยว่า ความสำเร็จของซีรีส์ฟอร์มยักษ์อย่าง “เอเลี่ยน” กำลังเผชิญปัญหาเชิงระบบ เมื่อกรมการท่องเที่ยวบอกว่าปีงบประมาณ 2569 ได้รับการจัดสรรงบฯรีเบตเพียง 306 ล้านบาท ขณะที่ยอดค้างจ่ายจากปี 2568 รวม 3 เรื่อง ได้แก่ Alien : Earth, White Lotus และ Jurassic World ยังไม่สามารถเบิกจ่ายได้เต็มจำนวน รวมยอดค้างชำระสูงถึง 845 ล้านบาท

และยังมีอีก 15 เรื่องที่เข้าคิวรอรับเงินคืนในปี 2569 คิดเป็นวงเงินรวมกว่า 717 ล้านบาท เกินงบประมาณที่มีอยู่หลายเท่า รวมแล้วรัฐต้องใช้เงินไม่น้อยกว่า 1,500 ล้านบาทในการเคลียร์หนี้รีเบตภายในปี 2569 ซึ่งยังไม่รวมงบฯใหม่สำหรับรองรับโครงการใหม่ที่ทยอยเข้ามาอย่างต่อเนื่อง

ไทยขึ้น “ฮับ” กองถ่ายโลก

โดยข้อมูลจากกรมการท่องเที่ยวระบุว่า ในช่วงเดือนตุลาคม 2567-กันยายน 2568 มีโครงการถ่ายทำต่างประเทศเข้ามาแล้วมากถึง 522 เรื่อง ใช้เงินลงทุนรวมกว่า 6,236 ล้านบาท โดยประเทศหลักที่เข้ามาถ่ายทำ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา เยอรมนี จีน ฝรั่งเศส และฮ่องกง

โดยมีปัจจัยจากหลายด้าน ได้แก่ 1.โลเกชั่นที่หลากหลายและยืดหยุ่นที่ไม่จำเป็นต้องเป็นฉากประเทศไทยเสมอไป แต่สามารถ จำลองเป็นประเทศอื่น เช่น เวียดนาม, ลาว หรือแม้แต่ฉากไซไฟโลกอนาคต 2.ทีมงานมืออาชีพระดับสากล โดยในกรณีเอเลี่ยนมีการใช้สตูดิโอในไทยถึง 13 แห่ง ทีมเทคนิคและเครดิตท้ายเรื่องส่วนใหญ่เป็นคนไทย และ 3.แรงจูงใจภาษีและรีเบตที่เริ่มต้นตั้งแต่ยอดใช้จ่ายในประเทศไทย 50 ล้านบาท สามารถได้รับคืนตั้งแต่ 15% สูงสุดถึง 30% หากใช้ทีมไทยและถ่ายทำในเมืองรองตามเกณฑ์

“การเปิดโอกาสให้ทีมงานต่างชาติมาทำงานในไทย ยังช่วยให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี ความรู้ และการจ้างงานที่มีคุณภาพ ทั้งยังเกิดการใช้จ่ายจริงในประเทศ เช่น ค่ารถ โรงแรม ร้านอาหาร ขนส่ง ฯลฯ ซึ่งในกรณีของเอเลี่ยนมีเม็ดเงินกระจายสู่ธุรกิจท้องถิ่นนับหมื่นราย”

พลังมากกว่าการโฆษณา

ไม่เพียงเท่านี้ หนึ่งในผลลัพธ์ที่เห็นชัดจากซีรีส์ White Lotus ที่ถ่ายทำในเกาะสมุยและภูเก็ต คือการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวจากอเมริกา โดยเฉพาะที่สมุย ซึ่งกลายเป็นกลุ่มลูกค้าท็อป 5 ของหลายโรงแรม ทั้งที่ในอดีตแทบไม่มีนักท่องเที่ยวอเมริกันมาเยือนเลย

กระแสดาราฮอลลีวูดที่ร่วมถ่ายทำและให้สัมภาษณ์ยกย่องเมืองไทย ทั้งด้านโลเกชั่น อาหาร วัฒนธรรม และความมืออาชีพของทีมงานไทย กลายเป็น “กระบอกเสียง” ที่ทรงพลังยิ่งกว่าการโฆษณาแบบเดิม

หวั่นรีเบตช้ากระทบภาพลักษณ์

“รัชชพร” บอกอีกว่า แม้ประเทศไทยจะกลายเป็นจุดหมายยอดนิยมของกองถ่ายระดับโลก แต่อุปสรรคสำคัญคือ งบประมาณที่ไม่เพียงพอและการเบิกจ่ายที่ล่าช้า ซึ่งอาจกระทบต่อการตัดสินใจเลือกประเทศถ่ายทำในอนาคต

“ต่างชาติพึงพอใจอย่างยิ่งกับการทำงานในไทย ทั้งทีมงานและสถานที่ แต่หากเงินรีเบตไม่จ่ายตรงเวลา ก็จะมีผลต่อการพิจารณาในอนาคต เพราะทุกประเทศต่างใช้เรื่องแรงจูงใจทางการเงินมาแข่งขันกัน”

ไทยพร้อมเป็น “ฮับ” ระดับโลก

ขณะที่กรมการท่องเที่ยวเตรียมแผนโรดโชว์ใน 8 ประเทศหลัก ได้แก่ สเปน เยอรมนี อังกฤษ ฝรั่งเศส ฮ่องกง ฯลฯ โดยจะเน้นเวที Film Market และ Location Market ที่มีโปรดิวเซอร์ ผู้กำกับ และทีมโลเกชั่นจากทั่วโลกมาเลือกสถานที่ถ่ายทำ เพื่อเร่งผลักดันไทยให้กลายเป็นฮับกองถ่ายระดับโลกอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ ยังมีแผนผลักดันโครงการฝึกอบรมบุคลากรในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ พร้อมส่งเสริมให้สตูดิโอเอกชนไทยยกระดับมาตรฐานรองรับงานระดับโลกมากขึ้น

พร้อมย้ำว่า ซีรีส์ “เอเลี่ยน” ไม่เพียงเป็นผลงานบันเทิงระดับโลก แต่ยังเป็นบทพิสูจน์ว่าประเทศไทยพร้อมแล้วสำหรับการเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมบันเทิงระดับนานาชาติ

แต่รัฐบาลก็ต้องมีความพร้อมในด้านนโยบาย โดยเฉพาะการจัดสรรงบประมาณรีเบตที่ต้องเร่งแก้ไขอย่างเร่งด่วน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถก้าวสู่ความเป็น “ฮับ” ของกองถ่ายต่างประเทศได้อย่างแท้จริงด้วย