ส่องธุรกิจผับ-บาร์ไทย รายได้โต ท่ามกลางโจทย์ท่องเที่ยวและกำลังซื้อ

เหตุเพลิงไหม้สถานบันเทิงย่านลาดพร้าว ทำให้ธุรกิจผับ บาร์ และสถานบันเทิง กลับมาเป็นที่จับตาของสังคมอีกครั้ง ทั้งในมิติของความปลอดภัย การกำกับดูแลธุรกิจ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และผลกระทบต่อผู้ประกอบการ

ขณะเดียวกัน หากมองในมุมเศรษฐกิจ ธุรกิจดังกล่าวกำลังฟื้นตัวอย่างมีนัยสำคัญ หลังการเปิดประเทศและการคลี่คลายของสถานการณ์โควิด-19

“ประชาชาติธุรกิจ” ชวนสำรวจขนาดตลาด ตัวเลขรายได้ และแนวโน้มของธุรกิจผับ บาร์ และสถานบันเทิง ผ่านรายงานของวิจัยกรุงศรี เพื่อดูว่าธุรกิจนี้มีขนาดเท่าไร กำลังเติบโตอย่างไร และยังต้องเผชิญความท้าทายอะไรบ้าง

ภาพรวมตลาดร้านอาหาร

ธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่ม (Food and beverage service business) หมายถึง ธุรกิจที่ให้บริการอาหาร เครื่องดื่ม ไอศกรีม และเค้กที่พร้อมบริโภค โดยมีทั้งการให้บริการเต็มรูปแบบ (Full service) การให้บริการบางส่วน (Limited service) และการให้บริการแบบนำกลับ (Take away)

โดยข้อมูลปี 2567 จำนวนธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่มของไทยที่อยู่ในฐานข้อมูลจดทะเบียนมีทั้งสิ้น 388,219 ร้าน (เพิ่มขึ้น 0.84% จาก 384,974 ร้านในปี 2566)

ทั้งนี้ กลุ่มธุรกิจร้านอาหาร เมื่อแบ่งธุรกิจตามการจัดประเภทมาตรฐานอุตสาหกรรม (Thailand Standard Industrial Classification; TSIC) จะมีอยู่ 7 ประเภท คือ

• ภัตตาคาร/ร้านอาหาร (Restaurants)
• การบริการเครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ในร้าน (non-alcoholic beverage store)
• การบริการเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในร้าน (Alcoholic beverage store)
• การบริการอาหารบนแผงลอยและตลาด (Foods stalls and market)
• ร้านอาหารแบบเคลื่อนที่ (Mobile food)
• การบริการเครื่องดื่มบนแผงลอยและตลาด (Beverages stalls and market)
• ร้านเครื่องดื่มแบบเคลื่อนที่ (Mobile beverage)

โดยบาร์ ร้านขายเหล้า ตามรายงานของวิจัยกรุงศรี จะจัดอยู่ในกลุ่ม “การบริการเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในร้าน”

ธุรกิจผับ-บาร์ สัดส่วนร้านค้าน้อย

ข้อมูลของวิจัยกรุงศรี ระบุว่า ผู้ประกอบการประเภท “การบริการเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในร้าน” ที่อยู่ในฐานข้อมูลจดทะเบียนมีจำนวน 4,133 ร้าน (สัดส่วน 1.1% จากทั้งหมดกว่า 3.88 แสนร้าน) เพิ่มขึ้นจากข้อมูลปี 2565 ซึ่งมีอยู่ 3,885 ร้าน แต่ยังถือเป็นสัดส่วนที่น้อย เมื่อเทียบกับภาพรวม

ทั้งนี้ ธุรกิจร้านอาหาร ประเภท “การบริการเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในร้าน” (TSIC 56301) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ให้คำนิยามประเภทธุรกิจดังกล่าวว่า “การบริการเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นหลักในร้านแบบพร้อมบริโภค ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีความบันเทิง มีที่นั่งหรือไม่มีที่นั่งก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นแบบให้บริการที่โต๊ะ บริการตนเอง นำออกไปดื่มข้างนอก เช่น บาร์ ร้านขายเหล้า ค็อกเทลเลาจ์ ดิสโก้เธค (ที่ให้บริการ
เครื่องดื่มเป็นหลัก) แต่ไม่รวมถึง การดำเนินงานเกี่ยวกับดิสโก้เธคและฟลอร์เต้นรำที่ไม่บริการเครื่องดื่ม”

รายได้และการเติบโต

ข้อมูลระบุว่า ในด้านรายได้ ธุรกิจกลุ่มดังกล่าว กลับมีการเติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยข้อมูลล่าสุดในปี 2567 มีรายได้รวมสูงถึง 5.4 พันล้านบาท เติบโตอย่างแข็งแกร่งในระดับ 46.4% ซึ่งถือเป็นการขยายตัวอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องจากฐานข้อมูลปี 2565 ที่เคยทำรายได้ไว้ 2.3 พันล้านบาท (มีอัตราเติบโตสูงถึง 94.8% ในช่วงเริ่มเปิดประเทศ)

และจากเม็ดเงินรายได้ที่เพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัวภายในเวลาเพียง 2 ปีนี้เอง ได้ส่งผลให้ผับและบาร์มีบทบาทสำคัญมากขึ้นในตลาด โดยสามารถขยับสัดส่วนรายได้ขึ้นมาอยู่ที่ 18.9% ของกลุ่มธุรกิจร้านอาหารและเครื่องดื่มหมวดอื่นๆ ในปี 2567 ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับสัดส่วน 12.9% ในปี 2565

แนวโน้มอนาคต

รายงานของวิจัยกรุงศรี ประเมินทิศทางในระยะข้างหน้าว่า แม้ภาครัฐจะมีความพยายามกระตุ้นการใช้จ่ายผ่านการผ่อนคลายมาตรการจำกัดเวลาจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่อนุญาตให้ร้านค้าสามารถจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เพิ่มเติมเป็นการชั่วคราวในช่วงเวลา 14.00–17.00 น. ได้ก็ตาม แต่มาตรการดังกล่าวอาจจะช่วยสนับสนุนยอดขายได้ค่อนข้างจำกัด

สาเหตุสำคัญเป็นเพราะตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติซึ่งเป็นฐานลูกค้าหลักยังคงฟื้นตัวได้ช้า โดยเฉพาะกลุ่มนักท่องเที่ยวระยะไกลจากยุโรปและตะวันออกกลางที่มีแนวโน้มชะลอการเดินทาง อันเป็นผลสืบเนื่องจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ทำให้ต้นทุนการเดินทางสูงขึ้น จำนวนเที่ยวบินมีจำกัด และมีความกังวลด้านความปลอดภัย

ดังนั้น ภายใต้สถานการณ์ตลาดท่องเที่ยวที่ยังไม่เอื้ออำนวยอย่างเต็มที่ ธุรกิจผับ บาร์ และร้านอาหารที่พึ่งพารายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาติจึงอาจยังฟื้นตัวได้ช้ากว่าที่คาดหวังไว้

ทั้งนี้ การผ่อนคลายมาตรการจำกัดเวลาจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เริ่มต้นจากการเป็นมาตรการทดลอง ระยะเวลา 180 วัน เริ่มใช้ตั้งแต่ต้นเดือนธันวาคม 2568 ก่อนจะมีการปลดล็อกอย่างเป็นทางการเมื่อปลายเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา