พลิกโมเดล ‘AI Token’ เมื่อ Data Center หยุดไม่ได้

เมื่อพูดถึงคลื่นการลงทุนตั้ง Data Center ที่ถาโถมสู่ประเทศไทย ด้วยมูลค่ากว่า 8 แสนล้านบาท ซึ่งในระยะ 5 ปีจากนี้จะเพิ่มขึ้นอีกมาก

Data Center เป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็งของ AI Boom ในปัจจุบัน AI ยังซ้อนด้วยสิ่งที่เล็กกว่า ใน Data Center เซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง ในระดับโค้ด มีซอฟต์แวร์-โมเดลเอไอ และในภาพใหญ่มีโซลูชั่นที่นำไปใช้จริงในภาคธุรกิจ

แต่หน่วยที่เล็กที่สุดในพีระมิด AI ที่วิ่งผ่านโครงสร้างพื้นฐานไอทีทุกระดับชั้นในระดับเดียวกับสัญญาณความถี่ ที่กำลังทวีความสำคัญต่อการประเมินทางเศรษฐกิจและการลงทุน นั่นคือ “AI Token”

พลิกมุมมอง “ศุภชัย”

“ศุภชัย เจียรวนนท์” รองประธานอาวุโส เครือเจริญโภคภัณฑ์ และประธานกรรมการ บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น กล่าวว่า การเติบโตของ Data Center ในประเทศไทยนั้นเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้แน่ ๆ และประเทศไทยอยู่ในตำแหน่งที่ดีที่จะรับประโยชน์จากการเติบโตนี้ และ Data Center กำลังขยับสถานะสู่ AI Data Center ที่จะเร่งบทบาทการเป็นเครื่องยนต์หลักในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโลกจะช่วยเพิ่ม GDP โลกได้อีกราว 11-19 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2039

AI Data Center ไม่ใช้การประมวลผลทั่วไป แต่เป็นใช้หน่วยประมวลผลกราฟิก และประมวลผลเฉพาะทาง ทำให้สิ่งที่อยู่ใน Data Center ไม่ใช่เซิร์ฟเวอร์หรือคอมพิวเตอร์ธรรมดา แต่เป็น Supercomputer ที่รองรับแมชีนเลิร์นนิ่ง และ Agentic AI ปัญญาประดิษฐ์ยุคใหม่ที่สามารถตัดสินใจและลงมือทำงานแทนมนุษย์ในห่วงโซ่เศรษฐกิจและสังคมได้ทั้งกระบวนการ

ศุภชัยมองว่า Agentic AI นี่เองที่จะเป็นตัวเพิ่มผลิตภาพในระบบเศรษฐกิจ และจะทวีความสำคัญ และเมื่อทุกส่วนมี AI in All แล้ว จะสามารถเพิ่ม GDP per capita ของประเทศไทยได้แน่ โมเดลธุรกิจอาจต้องปรับตาม

เปิดโมเดล “AI Token”

“โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุค ‘AI in All’ที่ไม่ใช่แค่การเก็บรวบรวมข้อมูล แต่ทุกคนสามารถจะมี Agent AI ส่วนตัวที่เข้าใจบริบท ภาษา และวัฒนธรรมเฉพาะบุคคล แม้แต่เด็ก ๆ นักเรียน นักศึกษาก็สามารถฝึกฝนและใช้งาน Agent AI อย่างแพร่หลาย”

ศุภชัยกล่าว และว่าแนวโน้มใหม่ของโลกคือ AI in All ที่ทุกคนจะมี Agentic AI ของตัวเอง ซึ่งการใช้เอเย่นต์เหล่านี้ต้องใช้หน่วยที่เล็กที่สุดอย่าง Token จำนวนมหาศาล จะเปลี่ยนโมเดลธุรกิจโทรคมนาคม จากเดิมที่เน้นขายแพ็กเกจอินเทอร์เน็ต หรือ Data Usage (ปริมาณการใช้ข้อมูลอินเทอร์เน็ตรับ-ส่งข้อมูล ผ่านเครือข่ายมือถือ หรืออินเทอร์เน็ตบ้าน) จะเปลี่ยนสู่การขาย Token เพื่อให้ผู้ใช้บริการซื้อหน่วยการประมวลผลไปใช้งานในชีวิตประจำวัน

รวมถึงในระดับ Application ของภาคธุรกิจ ทั้งเป็นโอกาสสำคัญของสตาร์ตอัพไทยในการพัฒนาโมเดล AI หรือ Agentic AI ของตัวเองเพื่อแข่งขันในตลาดโลก

หน่วยวัดใหม่ของภาคการเงิน

มุมมองของ “ศุภชัย” สอดคล้องกับงานวิจัยระดับโลกหลายชิ้นที่กำลังเห็นตรงกันว่า AI Token กำลังเปลี่ยนจากหน่วยวัดของโมเดล AI ในเชิงเทคนิค สู่มาตรวัดใหม่ต่อระบบเศรษฐกิจจริง เพราะเมื่อภาคธุรกิจและอุตสาหกรรมปรับใช้ Agent AI ในกระบวนการทำงานมากขึ้น Token ที่ใช้จะสัมพันธ์กับผลิตภาพ

กิจกรรมที่เกิดขึ้นจาก AI และต้นทุนขององค์กรทั้งโลกกำลังชี้วัดด้วยค่าใช้จ่ายด้าน Token

มหาวิทยาลัยเยลออกรายงานวิจัยเมื่อปลาย ก.ค.ที่ผ่านมา ในชื่อ AI Premium โดยวิเคราะห์การใช้ AI Token จำนวน 380 ล้านล้านโทเค็น ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา โดยรอบนี้เยลเข้าถึงข้อมูลดิบจาก OpenRouter โดยตรง

ผลศึกษากล่าวง่าย ๆ ว่า ตลาดเงินตลาดทุนในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาให้ค่ากับผู้สร้างเอไอและโครงสร้างพื้นฐานเอไอในสหรัฐ-ยุโรป เช่น ซอฟต์แวร์เอไอ-ชิป รวมถึงภาคธุรกิจอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้ชิดกับกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้จากการใช้ Token ที่เข้มข้น

แต่แนวโน้มดังกล่าวกำลังเปลี่ยน คือในปี 2024 การใช้ Agent AI เป็นเพียงส่วนน้อยของการใช้ AI แต่ภายในปี 2026 มากกว่าครึ่งของ Token ใช้งานในกลุ่ม Agent AI และบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการเติบโตของเศรษฐกิจ Agent AI เริ่มมีบทบาทสําคัญในการกําหนดมูลค่าตลาดหุ้นของบริษัท

ดังนั้นการใช้ Token จึงเป็นอีกหนึ่งตัวบ่งชี้ของบริษัทหนึ่ง ๆ ที่นักลงทุนควรจะนำมาพิจารณาให้มูลค่าร่วมด้วยเสมอ

รูปแบบใหม่ในตลาดเงิน-ทุน

AI Token ไม่ได้มีสถานะเป็นตัวชี้วัดของภาคการเงินต่อมูลค่าของบริษัทที่ใช้เอไอเข้มข้นเท่านั้น แต่ตัวของ Token ในฐานะพลังการประมวลผลกำลังถูกพิจารณาใหม่ในฐานะ “สินค้าโภคภัณฑ์” อย่างหนึ่งในตลาดเงินตลาดทุน 

บริษัทที่ปรึกษาอย่าง บอสตัน คอนซัลติ้ง กรุ๊ป (BCG) ออกรายงานเรื่อง พลังการประมวลผล AI Token หรือ AI Compute กำลังกลายเป็นสินค้าโภคภัณฑ์? ระบุว่าตลาดสำหรับพลังการประมวลผล AI กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว เมื่อตลาดมีความคล่องตัวและโปร่งใสมากขึ้น อาจปลดล็อก “มูลค่าที่ซ่อนอยู่” มูลค่าสูงถึง 1.4 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี

รายงานระบุด้วยว่า โมเดลคิดค่าใช้จ่ายด้าน AI แบบเหมาจ่ายสำหรับลูกค้าองค์กรกำลังสิ้นสุดลง ต่อไปจะเป็นการคิดราคาตามการใช้งานจริง จึงจำเป็นต้องมีตลาดการประมวลผล AI สำหรับบริษัทต่าง ๆ ในโลกที่ต้องการกำลังประมวลผลเฉพาะทางมากขึ้น 

ปัจจุบันเริ่มมีเกณฑ์มาตรฐานและสัญญาซื้อขายล่วงหน้าสำหรับพลังการประมวลผลปรากฏให้เห็นแล้ว โดยมูลค่าของเศรษฐกิจการประมวลผล AI กระจายไป 3 ส่วนของตลาดคือ

1.ชิป AI ส่วนนี้เป็นโครงสร้างพื้นฐาน มูลค่าราว 1.2-1.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลจะได้รับส่วนแบ่งส่วนใหญ่จากตลาดนี้

2.การเช่าทรัพยากรประมวลผล AI วัดเป็นชั่วโมงการใช้งาน GPU มูลค่าสุทธิโดยรวมต่อปีจะอยู่ที่ 2.2-3.4 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ AI Labs และผู้ใช้งานประมวลผล AI รายใหญ่จะเป็นผู้ได้รับประโยชน์หลักจากมูลค่านี้

3.Token ผู้ใช้ปลายทางของแอปพลิเคชั่น AI ซึ่งมีมูลค่าระหว่าง 3.2-4.6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี

หากพิจารณาตามรายงานของ BCG จะเห็นว่า AI Token ในฐานะ “โภคภัณฑ์” จะจัดอยู่ในส่วนที่ 2 และ 3 คือการเช่าใช้การประมวลผล GPU ซึ่งแนวโน้มการเช่าหรือซื้อล่วงหน้านี้จะเริ่มปรากฏชัดขึ้น เมื่อการใช้งาน Agentic AI แพร่กระจายจนโมเดล “เหมาจ่าย” ค่าประมวลผลไม่สมเหตุผลอีก การคิดค่าใช้จ่ายจริงจะทำให้ AI Token เป็นหนึ่งในทรัพยากรที่ต้องซื้อขายในตลาด

แนะต้องจับเทรนด์ให้อยู่ 

เมื่อมองที่แนวโน้มการเติบโตของ Agent AI และการขยับสถานะของ AI Token ในระดับโลกแล้ว หวนให้นึกถึงมุมมองของ “ศุภชัย” อีกครั้ง ว่าการจะแคปเจอร์แนวโน้มเศรษฐกิจ AI นี้จำเป็นต้องกลับมาทบทวนที่ “รากฐาน” ของ AI หรืออีโคซิสเต็มที่เกี่ยวข้อง ด้วยการใช้งานประมวล Agent AI จำนวนมหาศาล ยังคงต้องการใช้ AI Data Center อยู่ดี ซึ่งโครงสร้างนี้ยังมีคอขวดสำคัญคือ “เซมิคอนดักเตอร์” ไม่ว่าชิปประมวลผล หรือชิปหน่วยความจำ รวมถึงกลุ่มสตาร์ตอัพที่สร้างซอฟต์แวร์ AI ที่ยังขาดแคลน

“ไทยมีเป้าหมายในการขยายกำลังการผลิตของ Data Center ให้ได้ถึง 5-10 GW ภายในระยะเวลา 5 ปีข้างหน้า ซึ่งจะต้องใช้เงินลงทุนในระดับ 3 ล้านล้านบาทสำหรับระบบโครงสร้างพื้นฐานและ Data Center ดังนั้น Data Center ยังต้องโตได้อีก และจังหวะดีที่ประเทศไทยกำลังกลายเป็นผู้ประกอบการสำคัญของโลกในเศรษฐกิจ AI” 

ประธานกรรมการ บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น กล่าวอีกว่า แม้งานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานจะใช้ซัพพลายเชนในประเทศอยู่ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าส่วนที่อยู่ข้างในห้อง Data Center คือชิปประมวลผลขั้นสูง ทั้ง GPU และ Memory ที่ยัง “ขาดตลาด” เป็นโอกาสที่รัฐหรือเอกชนจะสนับสนุนและดึงผู้ผลิตชิปเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงเข้ามา เพื่อตรึงซัพลายเชนไว้ภายในประเทศ 

“ในอีก 5 ปีความต้องการชิปเหล่านี้ก็ยังสูงอยู่ และชิปเหล่านี้มีวงจรชีวิตที่ต้องเปลี่ยนใหม่เรื่อย ๆ หากมีซัพพลายเชนในประเทศจะแก้ปัญหาคอขวดใน Data Center ยุคใหม่ได้” 

อีโคซิสเต็มในเศรษฐกิจ AI Tokenไม่ใช่แค่เซมิคอนดักเตอร์ แต่รวมถึงซอฟต์แวร์เอไอ 

“ศุภชัย” เสนอด้วยว่า ควรส่งเสริมสตาร์ตอัพซอฟต์แวร์ AI ซึ่งคอร์ปอเรตขนาดใหญ่เอง ต้องช่วยส่งเสริม โดยเสนอให้รัฐนำมาตรการ Match Fund มาใช้ร่วมกับภาคเอกชน

ขณะที่บริษัทใหญ่ช่วยกันจัดตั้งกองทุน Corporate Venture จะช่วยดึงดูดเม็ดเงินลงทุนระดับโลกให้ไหลเข้าสู่ประเทศ