การเมืองในศึกไทย-กัมพูชา

คอลัมน์ : สามัญสำนึก
ผู้เขียน : วรศักดิ์ ประยูรศุข

หลังปะทะต่อเนื่อง 5 วัน จาก 24 ก.ค. ถึงเที่ยงคืน 28 ก.ค. ไทย-กัมพูชา เข้ากระบวนการเจรจา 2 ฝ่าย หรือทวิภาคี ซึ่งเป็นวิธีการเหมาะสม สำหรับการถกปัญหาระหว่างเพื่อนบ้าน 2 ประเทศ

ในข้อสรุปหยุดยิงเมื่อ 28 ก.ค. ให้ 2 ประเทศนำปัญหาต่าง ๆ เข้าที่ประชุมที่เรียกว่า GBC หรือคณะกรรมการชายแดนทั่วไป (General Border Committee) อันเป็นเวทีทวิภาคีฝ่ายทหาร มี รมว.กลาโหมไทยและกัมพูชาเป็นประธาน

การประชุมมีขึ้นเมื่อ 7 สิงหาคม ย้ายจากพนมเปญไปกัวลาลัมเปอร์

“บิ๊กเล็ก” พล.อ.ณัฐพล นาคพาณิชย์ รักษาการ รมว.กลาโหม หัวหน้าคณะเจรจา แถลงข่าวภายหลังการประชุมว่า

แม้มีข้อตกลงหยุดยิง แต่กัมพูชายังละเมิด ซึ่งไทยอดทนอดกลั้น และตอบโต้เพื่อป้องกันตัวเอง ชายแดนขณะนี้สงบ แต่กัมพูชายังเสริมกำลัง ใช้โดรนออกบินเป็นการยั่วยุ และทำให้เข้าใจผิด รวมถึงเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน ไม่สร้างสรรค์ ไม่สร้างบรรยากาศการฟื้นฟูความไว้วางใจ

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ 2 ฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน ได้แก่

1.ทั้ง 2 ฝ่ายยึดมั่นในการหยุดยิงอย่างเคร่งครัด ครอบคลุมอาวุธทุกประเภท 2 ฝ่ายคงกำลังที่เดิม นับแต่วันหยุดยิง ไม่มีการเสริมกำลังเข้าไปเพิ่มเติม

2.ให้มีคณะผู้สังเกตการณ์ชั่วคราว ประกอบด้วย ผู้ช่วยทูตทหารประเทศอาเซียนประจำไทยและกัมพูชา นำโดยมาเลเซียเข้าไปสังเกตการณ์พื้นที่สม่ำเสมอ โดยไม่มีการข้ามแดน ประสานงานใกล้ชิดกับ RBC และ GBC ในแต่ละประเทศ ให้มั่นใจว่าไม่ละเมิดหยุดยิงโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

3.ทั้ง 2 ฝ่ายหลีกเลี่ยงการยั่วยุทั้งทางทหาร และข่าวเท็จ เพื่อเสริมสร้างบรรยากาศเอื้ออำนวยการพูดคุย หาทางออกโดยสันติ

4.ทั้ง 2 ฝ่ายจะปฏิบัติตามข้อตกลงระหว่างประเทศอย่างเคร่งครัด เฉพาะหน้า เร่งเก็บและส่งร่างผู้เสียชีวิตกลับ ส่งกลับเชลยศึก ทันทีที่มีการยุติใช้กำลังโดยสมบูรณ์

5.รักษาช่องทางการพูดคุย และกลไกทวิภาคีที่มี แก้ปัญหาไม่ให้ลุกลาม บานปลาย จะประชุม RBC ใน 2 สัปดาห์ และประชุม GBC อีกครั้งใน 1 เดือนข้างหน้า ติดตามผลการประชุม

บิ๊กเล็กเผยด้วยว่า มี 2 ประเด็นที่กัมพูชาไม่ตอบรับ ให้ยกไปในการประชุม GBC ครั้งหน้า ได้แก่

1.ความร่วมมือเก็บกู้ทุ่นระเบิด ซึ่งนำไปสู่ความตึงเครียด ไทยพร้อมให้ความร่วมมือในการเก็บกู้พื้นที่ปะทะ

2.การปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ โดยเฉพาะออนไลน์สแกม ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนในภูมิภาค

หลังการหารือ ทางสหรัฐได้แถลงการณ์ผ่านเฟซบุ๊ก สถานทูตสหรัฐในไทยระบุว่า สหรัฐอเมริกา โดย นายมาร์โค รูบิโอ รมว.ต่างประเทศ ยินดีต่อการประชุม GBC และย้ำว่า ประธานาธิบดีทรัมป์และนายรูบิโอ คาดหวังว่ารัฐบาลกัมพูชาและรัฐบาลไทยจะปฏิบัติตามคำมั่นของตนอย่างเต็มที่ในการยุติความขัดแย้งนี้

การพูดคุยแทนที่จะสาดกระสุนใส่กัน เป็นเรื่องดีอยู่แล้ว ไม่สร้างความยากลำบากให้ประชาชน แต่ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ

เห็นได้จาก 2 ข้อ เรื่องเก็บทุ่นระเบิดและปราบคอลเซ็นเตอร์ ที่ยกยอดไปคุยกันครั้งหน้า

ขณะที่บรรยากาศ 2 ประเทศยังตึงเครียด และกลายเป็นอุปสรรคในการค้าขายที่ภาคเอกชนกำลังปวดหัวกันอยู่

การแก้ปัญหานี้ต้องทำในระยะยาว ด้วยการสร้างความเข้าใจ สร้างมุมมองที่ดี จากการศึกษาร่วมกันในความสัมพันธ์ระหว่างเชื้อชาติที่ยาวนานเป็นพันปี

ระยะหลังการใช้สื่อออนไลน์ มีผลอย่างมากต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

อีกเรื่องที่เกี่ยวเนื่องจะรู้ผลเร็ว ๆ นี้ คือกรณีคลิปเสียง นายกฯไทยกับบิดานายกฯกัมพูชา ที่ สว.ร้องว่าเป็นการฝ่าฝืนจริยธรรมอย่างร้ายแรง

คดีได้ผ่านขั้นตอนต่าง ๆ โดยเฉพาะการยื่นคำชี้แจงของ “นายกฯอิ๊งค์ แพทองธาร ชินวัตร” เมื่อ 4 ส.ค.ที่ผ่านมา

จากนี้ไปประมาณ 15 วัน หากไม่มีคำสั่งจากศาลให้ไต่สวน ก็จะมีการวินิจฉัย ประมาณวันที่ 28-29 ส.ค.นี้ หรือยืดอีกนิดคือ ต้นเดือน ก.ย.

เป็นคดีที่หลายฝ่ายติดตามและสอบถาม วิพากษ์วิจารณ์กันมาก ด้วยความคิดความรู้สึกต่าง ๆ กัน

ผ่านคดีนี้ไป ภาพของการเมืองน่าจะชัดเจนมากขึ้น