ไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหน ดูเหมือนว่า “วัฒนธรรม” ของประเทศเกาหลีใต้ ยังสามารถดึงดูดผู้คนทั่วโลกได้เป็นอย่างดี ด้วยกลยุทธ์การแทรกซึมผ่านกระแส K-Pop, ซีรีส์เกาหลี, ภาพยนตร์, อาหาร, สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ และหมู่บ้านโบราณ เป็นการเหนี่ยวนำวัฒนธรรมผสมผสานระหว่างอดีตและปัจจุบันได้อย่างลงตัว เป็นประเทศที่น่าเดินทางไปค้นหาและสัมผัสประสบการณ์ทางวัฒนธรรม สักครั้งในชีวิต
การเดินทางจากเชียงใหม่ไปเที่ยวประเทศเกาหลีใต้ไม่ใช่เรื่องยาก หากมีการวางแผนที่ดีและเตรียมตัวให้พร้อม ยิ่งการเชื่อมเส้นทางบินเมืองต่อเมือง (Point-to-Point) ระหว่างเชียงใหม่-เกาหลีใต้ ด้วย 5 สายการบินที่บินตรงสู่เชียงใหม่ คือ โคเรียนแอร์ เอเชียนาแอร์ไลน์ จินแอร์ เจจูแอร์ และอีสตาร์เจ็ท ซึ่งมีทั้งการเชื่อมสนามบินอินชอนและสนามบินปูซาน กับระยะเวลาบินราว 5-6 ชั่วโมง งีบหลับไปเพียงหนึ่งตื่น เครื่องก็แลนดิ้งสู่สนามบินอินชอนแล้ว
ท่าอากาศยานเชียงใหม่ (ทชม.) บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) พาคณะสื่อมวลชนจังหวัดเชียงใหม่ศึกษาดูงานเส้นทางการบิน ณ สาธารณรัฐเกาหลีใต้ ระหว่างวันที่ 12-16 สิงหาคม 2568 ที่ผ่านมา
“ประชาชาติธุรกิจ” เปิดมุมมองและประสบการณ์ในการศึกษาดูงานครั้งนี้ ซึ่งสิ่งที่ได้เห็นชัดเจนคือ ประเทศเกาหลีใต้ให้ความสำคัญในการใช้เทคโนโลยีและแพลตฟอร์มออนไลน์เชื่อมโยงการท่องเที่ยว โดยมีการผสมผสานรูปแบบต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เช่น การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและอาหาร, การท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและบันเทิง, การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และหมู่บ้านโบราณ เป็นต้น
เริ่มตั้งแต่ก่อนเดินทางเข้าประเทศ ที่ใช้มาตรการคัดกรองนักท่องเที่ยวแบบเข้มข้น ด้วยระบบ K-ETA หรือ Korea Electronic Travel Authorization คือระบบอนุมัติการเดินทางเข้าประเทศเกาหลีใต้แบบออนไลน์ ข้อดีของระบบนี้ก็คือ ช่วยให้การเดินทางเข้าประเทศสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น โดยผู้ที่ได้รับอนุมัติ K-ETA ไม่ต้องกรอกใบ ตม. (ใบตรวจคนเข้าเมือง) เมื่อเดินทางถึงประเทศเกาหลีใต้ และยังช่วยลดปัญหาการถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศได้ ถือเป็นระบบที่ช่วยให้การเดินทางเข้าประเทศเกาหลีใต้สะดวกและรวดเร็วขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่ได้รับยกเว้นวีซ่า ซึ่งรวมถึงคนไทยด้วย
คัดกรองคนไทยเข้าเกาหลีเข้ม
ไม่ผิด หากจะบอกว่า กรุงโซลเป็นเมืองหลวงที่มีชีวิตชีวา ที่มากด้วยความทันสมัย-เทคโนโลยีล้ำสมัย และระบบโครงสร้างพื้นฐานของเมืองที่มีประสิทธิภาพที่สุดแห่งหนึ่งของโลก แต่กลับหลอมรวมความทันสมัยในปัจจุบันเข้ากับวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ดั้งเดิมเป็นเนื้อเดียวได้อย่างลงตัว
ตึกสูงเสียดฟ้าอย่าง Lotte World Tower ซึ่งมีความสูง 555 เมตร สูงเป็นอันดับ 6 ของโลก และกลุ่มอาคารสูงอีกนับร้อยนับพันแท่งในกรุงโซล กระจุกตัวอยู่ในพื้นที่สำคัญศูนย์กลางเมืองที่มีประวัติศาสตร์ดั้งเดิม อย่างพระราชวังเคียงบกกุง รวมถึงหมู่บ้านดั้งเดิม อย่างหมู่บ้านบุกชอนฮันอก เป็นต้น เป็น 2 สิ่งที่ทำให้เห็นว่า ความเจริญและวิถีดั้งเดิมสามารถพัฒนาควบคู่ไปพร้อม ๆ กันได้ ซึ่งทำให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสประสบการณ์ที่หลากหลาย
คิม ไกด์ท้องถิ่นชาวเกาหลีใต้ บอกว่า กรุงโซลยังคงเป็นเมืองท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมอย่างมาก เนื่องจากมีสถานที่ท่องเที่ยวหลากหลาย ทั้งทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และความทันสมัย สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในกรุงโซล อาทิ พระราชวังเคียงบกกุง, หมู่บ้านบุกชอนฮันอก, หอคอยโซลทาวเวอร์-Namsan Park, ย่านเมียงดง ถนนสายแฟชั่น, ย่านฮงอิก ฮงแด ถนนสายช็อปปิ้ง ใกล้มหาวิทยาลัยฮงอิก, หมู่บ้านอึนพยองฮันอก และแหล่งท่องเที่ยวยอดฮิตอย่าง Starfield Library เป็นต้น
“ปัจจุบันคนไทยยังคงนิยมมาเที่ยวเกาหลีใต้ แต่จำนวนน้อยลงจากในอดีต อาจเป็นเพราะขั้นตอนการเข้าประเทศที่ตรวจสอบข้อมูลมากขึ้น เข้าประเทศยากขึ้น ซึ่งการคัดกรองเป็นเรื่องที่ดี เพราะป้องกันคนที่แฝงตัวเป็นนักท่องเที่ยว แต่จริง ๆ แอบมาทำงานแบบไม่ถูกกฎหมาย ซึ่งไม่ใช่เฉพาะคนไทยเท่านั้น หลาย ๆ ประเทศก็มีมากเหมือนกัน”
คิมบอกต่อว่า ปีนี้ (2568) เศรษฐกิจของเกาหลีใต้ไม่ค่อยดีนัก ความต้องการซื้อสินค้าและบริการโดยรวมภายในประเทศลดลง คนจับจ่ายและซื้อสินค้าน้อยลงกว่าเดิม แต่อุตสาหกรรมส่งออกยังดีอยู่ ซึ่งเกาหลีใต้มีบริษัทชั้นนำระดับโลกอย่าง Samsung, Hyundai, LG ซึ่งการส่งออกเป็นเศรษฐกิจหลักของเกาหลีใต้ ส่วนการท่องเที่ยว ทางรัฐบาลก็พยายามกระตุ้นให้มีคนมาเที่ยวเพิ่มขึ้น ซึ่งการท่องเที่ยวถือเป็นสัดส่วนที่ยังน้อยมาก แค่ 10-20% ของเศรษฐกิจโดยรวมทั้งหมดของเกาหลีใต้
จัดระเบียบหมู่บ้านดึง นทท.
หมู่บ้าน “บุกชอนฮันอก” (Bukchon Hanok Village) ตั้งอยู่บนเนินเขา เล่นระดับตามเนินสูงต่ำสลับกันไปตามลักษณะภูมิประเทศ โดยมีฉากหลังเป็นตึกสูงระฟ้า อาจกล่าวได้ว่า ที่นี่เป็นตัวแทนความงดงามของกรุงโซล การดำรงอยู่กว่า 100 ปีของหมู่บ้านแห่งนี้ กลายเป็นเสน่ห์ เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวให้ผู้คนจากทั่วโลกได้มาชื่นชม เป็นแรงดึงดูดให้นักท่องเที่ยวที่มาเกาหลีใต้ต้องมาสัมผัสและเช็กอิน
บ้านราว 100 หลังคาเรือน เป็นบ้านที่มีคนอาศัยอยู่จริง นักท่องเที่ยวจึงต้องเที่ยวอย่างสงบ ใช้เสียงเบา บ้านทุกหลังได้รับการอนุรักษ์ ปรับปรุง จัดระเบียบ บางหลังดัดแปลงเป็นเกสต์เฮาส์ ร้านกาแฟ แกลเลอรี่ ถูกวางผังออกแบบเชื่อมโยงด้วยถนนสายเล็ก ๆ โครงสร้างหลักของบ้านใช้วัสดุธรรมชาติ ได้แก่ ไม้ หิน และดิน หลังคาบ้านมุงด้วยกระเบื้องดินเผาคือสถาปัตยกรรมที่งดงาม สะท้อนชัดถึงประวัติศาสตร์อันยาวนานที่อุดมไปด้วยวัฒนธรรมของประเทศ
เช่นเดียวกับหมู่บ้าน “อึนพยองฮันอก” (Eunpyeong Hanok Village) ตั้งอยู่เชิงเขาบุกฮันซาน (Bukhansan) เขตอึนพยอง ในกรุงโซล แม้จะเป็นหมู่บ้านที่เพิ่งสร้างขึ้นมาใหม่เมื่อปี 2014 มีจำนวนราว 150-160 หลังคาเรือน แต่ทุกหลังคงสไตล์ความดั้งเดิม 100% โดยมีการออกแบบที่คำนึงถึงสภาพแวดล้อมและภูมิอากาศของเกาหลีใต้ ทั้งยังกำหนดผังของหมู่บ้านให้เป็นพื้นที่วัฒนธรรมที่ผสมผสานการอยู่อาศัยจริงของชาวเกาหลีและการท่องเที่ยว
ในเชิงของการท่องเที่ยว หมู่บ้านโบราณสไตล์เกาหลีแบบดั้งเดิม หรือ “ฮันอก” คือ เสน่ห์และ Magnet ของเกาหลีใต้ ที่ดึงการอนุรักษ์วัฒนธรรมมาเป็นจุดขายโดยไม่ต้องออกแรงอะไรมากนัก
อาหาร “ซอฟต์พาวเวอร์”
การชู “อาหาร” ให้เป็น “Soft Power” ของประเทศเกาหลีใต้ ถือเป็นนโยบายที่ทรงพลังและมีอิทธิพลอย่างมาก อาหารเกาหลีได้รับความนิยมและมีอิทธิพลต่อวงการอาหารทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก
การเดินทางมาศึกษาดูงานที่ประเทศเกาหลีใต้ครั้งนี้ ได้ชิมอาหารเกาหลีหลากหลายเมนู ซึ่งล้วนเป็นรสชาติที่ถูกปากคนไทย และความเด่นชัดของเมนูอาหารของเกาหลีก็คือ อาหารต้องดีต่อสุขภาพ
เปิดเมนูแรกด้วย “ข้าวยำเกาหลี” หรือที่เรียกว่า “บิบิมบับ” (Bibimbap) ประกอบด้วยข้าวสวย เสิร์ฟพร้อมผักต่าง ๆ ที่ปรุงรสแล้ว เนื้อสัตว์ (เช่น เนื้อหมู) ไข่ และซอสโคชูจัง (ซอสพริกเกาหลี) “บิบิม” ในภาษาเกาหลี หมายถึง “ยำ” หรือ “คลุกเคล้า” และ “บับ” หมายถึง “ข้าว” ทุกอย่างจะถูกคลุกเคล้าเข้าด้วยกันก่อนรับประทาน เป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง พร้อมเครื่องเคียงอย่างกิมจิ เป็นความออริจินอลที่อร่อย
อีกเมนูคือ “ไก่ตุ๋นโสมเกาหลี” หรือที่เรียกว่า “ซัมกเยทัง” เป็นอีกหนึ่งเมนูอาหารโบราณที่สืบทอดกันมาหลายร้อยปี แม้จะเป็นอาหารร้อน แต่คนเกาหลีนิยมรับประทานเมนูนี้ในฤดูร้อน เพราะเชื่อว่าการรับประทานไก่ตุ๋นโสมในฤดูร้อนจะช่วยปรับสมดุลร่างกายและเพิ่มพลังงาน เสิร์ฟในหม้อหินหรือหม้อดินร้อน ๆ 1 ตัวต่อ 1 คน มาพร้อมกับกิมจิ
คิมบอกว่า ไก่ตุ๋นโสมจะใช้เวลาในการตุ๋นราว 3 ชั่วโมง เป็นระยะที่ไก่นุ่มกำลังดี และได้เนื้อสัมผัส (Texture) ของเนื้อไก่ที่ไม่เปื่อยยุ่ยจนเกินไป กับน้ำซุปรสชาติละมุน ไก่ทั้งตัวยัดไส้ด้วยโสม, ข้าว, เกาลัด, พุทราจีน และกระเทียม ซึ่งมีสรรพคุณทางยา เป็นส่วนผสมที่คนเกาหลีเชื่อว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพ เมนูนี้มีคุณค่ามากกว่าแค่เป็นอาหาร แต่เป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงการดูแลสุขภาพ
อีกหนึ่งเมนูที่ไม่พลาดคือ หมูย่างเกาหลี เป็นเมนูที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมการกินและการสังสรรค์ของคนเกาหลี การพบปะ สังสรรค์ สร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้คน การย่างเนื้อหมูและหมูสามชั้นชิ้นใหญ่บนเตาถ่าน ใช้กรรไกรหั่นหมูเป็นชิ้นพอคำ ห่อด้วยผักกาดหอมหรือผักใบเขียว กระเทียม หรือพริก พร้อมเครื่องเคียงหลากหลาย รวมถึงกิมจิที่จะมีอยู่บนโต๊ะอาหารทุกมื้อ
Starfield หนังสือมีชีวิต
Starfield Library ในห้างสรรพสินค้า Coex Mall ย่านกังนัม (Gangnam) ซึ่งเป็นย่านธุรกิจและทันสมัยใจกลางกรุงโซล เป็นอีกหนึ่งหมุดหมายที่ไม่เพียงแต่นักท่องเที่ยวที่ต้องแวะมาเท่านั้น แต่ที่นี่ยังเป็นพื้นที่แห่งการพักผ่อน และจุดแฮงเอาต์ยอดนิยมของชาวเกาหลีอีกด้วย
การใช้หนังสือเป็นจุดศูนย์รวมเชื่อมโยงผู้คนของ Starfield Library คือเสน่ห์ทางการท่องเที่ยวอีกจุดหนึ่งของเกาหลีใต้ นอกจากการออกแบบที่โดดเด่น สวยทุกมุมมอง ที่นี่ยังเป็นห้องสมุดที่ใหญ่เป็นอันดับต้น ๆ ของประเทศเกาหลีใต้ด้วย ด้วยชั้นหนังสือสูง 13 เมตร มีหนังสือให้เลือกอ่านครบแทบทุกหมวด รวม ๆ แล้วกว่า 70,000 เล่ม
ทุกการเคลื่อนไหวของผู้คนในห้องสมุดแห่งนี้ ทำให้ “หนังสือมีชีวิต” Living Books ที่รอให้ใครสักคนมาเปิดอ่าน
ชูวัฒนธรรมผ่านสื่อบันเทิง
ปฏิเสธไม่ได้จริง ๆ ว่า เกาหลีใต้ใช้พลังทางวัฒนธรรม (Soft Power) ผ่านสื่อบันเทิงหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใส่ชุดฮันบกยังเป็นที่นิยมในหมู่นักท่องเที่ยวที่มาเยือนเกาหลี ทั้งการใส่เพื่อถ่ายรูปเป็นที่ระลึก และใส่ชุดฮันบกเข้าชมพระราชวังต่าง ๆ เช่น พระราชวังเคียงบกกุง หรือแม้แต่การแสดงวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ถูกหยิบออกมาอวดสายตาชาวโลกบนภูเขานัมซาน (Namsan Park) ใจกลางกรุงโซล สถานที่ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติตัวท็อปของเกาหลีใต้
พื้นที่สีเขียวขนาดใหญ่ที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้สัมผัสธรรมชาติและพักผ่อนหย่อนใจ
มีทิวทัศน์ที่สวยงามชมวิวกรุงโซลแบบพาโนรามา โดยเฉพาะจาก Seoul Tower ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กสำคัญ ความพิเศษเมื่อขึ้นมาถึงยอดภูเขานัมซาน ไม่ใช่มีเพียงการล็อกกุญแจคู่รัก (Love Lock) รอบหอคอยเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของความรักเท่านั้น แต่ยังมีการแสดงวัฒนธรรมดั้งเดิมที่เป็นการแสดงศิลปะการต่อสู้และการแสดงพื้นบ้านแบบดั้งเดิม ให้นักท่องเที่ยวได้ชมและสัมผัสอย่างใกล้ชิดด้วย
ณ วันนี้ น่าจับตาในด้านการพัฒนาทั้งผู้คน การพัฒนาเมือง และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ก้าวกระโดดของ “เกาหลีใต้” ที่มีการพัฒนาเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว วัฒนธรรม เติบโตไปด้วยกันแบบคู่ขนาน ด้านหนึ่งของการพัฒนาที่ไม่เพียงให้น้ำหนักอัตราการเติบโตเศรษฐกิจเท่านั้น
ทว่าการอนุรักษ์ความเป็นเนื้อเมืองเดิมที่มีรากประวัติศาสตร์ล้ำค่า โดยเฉพาะ “วัฒนธรรม” ถือเป็นแง่งามของการพัฒนาเมืองที่น่าสนใจยิ่ง ที่ประเทศพัฒนาแล้ว เช่น “เกาหลีใต้” ได้เหนี่ยวนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ที่สามารถทำให้การพัฒนาประเทศมีความยั่งยืนได้ อดีตและปัจจุบัน คลื่นความนิยม “วัฒนธรรม” ของเกาหลีจึงไม่เคยจาง