ดร.สืบสกุลชง 5 ข้อเสนอ จี้ ‘สุชาติ’ แก้สารปนเปื้อนแม่น้ำ ‘กก-สาย-รวก-โขง’ 

ดร.สืบสกุล กิจนุกร จี้ ‘สุชาติ ชมกลิ่น’ แก้สารปนเปื้อนในแม่น้ำ ‘กก-สาย-รวก-โขง’ 

สถานการณ์สารพิษปนเปื้อนใน “แม่น้ำกก-สาย-รวก-โขง” ยังคงเป็นวิกฤตสิ่งแวดล้อมและสาธารณสุขในพื้นที่ภาคเหนือมาตลอด 1 ปี ทำลายวิถีชีวิตและที่ทำกินของชาวบ้านริมสายน้ำ จ.เชียงราย และเชียงใหม่ ทั้งภาคการท่องเที่ยวแพริมน้ำ ที่ผู้ประกอบการต่างสูญเสียรายได้หลักแสน จนต้องหันมาหาเลี้ยงชีพด้วยรายได้เพียงร้อยต่อวันเท่านั้น

ส่วนภาคประมงพื้นบ้านพบว่าปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำไม่ได้ทำลายแค่อาชีพ แต่รวมถึงวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น ขณะที่ภาคเกษตรกรรมยังต้องอาศัยการใช้น้ำแม่น้ำกกเพื่อการเกษตร เนื่องจากไม่มีแหล่งน้ำสำรอง ภายใต้ความกังวลว่าสารพิษจะเกิดการสะสมในดิน และสะสมในร่างกาย

ทางด้าน ดร.สืบสกุล กิจนุกร อาจารย์ประจำสำนักวิชานวัตกรรมสังคม สาขาวิชาการพัฒนาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้มีโพสต์เฟซบุ๊กถึงนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำหรับข้อเสนอแนะ กรณีปัญหาแม่น้ำ ‘กก-สาย-รวก-โขง’ ปนเปื้อนสารโลหะหนักจากเหมืองแร่จีนในเมียนมา 5 ข้อ ดังนี้

1. สั่งการให้กรมควบคุมมลพิษ กลับไปตรวจสารโลหะหนักในน้ำและตะกอนดินในจุดชายแดนไทย – เมียนมา (บ้านแก่งตุ๋ม) ที่เคยเป็นจุดตรวจแม่น้ำกกหมายเลข 1 ตามเดิม เนื่องจากเป็นการพิสูจน์ยืนยันว่าสารโลหะหนักมาจากประเทศเมียนมา

ทั้งนี้ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568 เป็นต้นมา กรมควบคุมมลพิษตัดจุดตรวจออกไป โดยให้เหตุผลว่ามีความยากลำบากในการเข้าถึงพื้นที่ ทั้งที่มันคือแผ่นดินไทย และเจ้าหน้าที่ทหารพร้อมอำนวยความสะดวกนำเจ้าหน้าที่เดินทางไปเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินอยู่แล้ว

2. สั่งการให้กรมควบคุมมลพิษขยายจุดตรวจสารโลหะหนักในน้ำและตะกอนดินแม่น้ำโขง ที่อำเภอเชียงของและเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เพื่อให้มีข้อมูลครอบคลุมแม่น้ำโขงตลอดช่วงที่ไหลผ่านประเทศไทย

3. สั่งการให้กรมทรัพยากรน้ำบาดาล เร่งรัดจัดหาน้ำให้ประชาชนจำนวน 11 หมู่บ้านในอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ เนื่องจาก รมว.ได้รับปากประชาชนไว้เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2568 แต่จนถึงวันนี้ประชาชนยังไม่มีบ่อบาดาลตามที่ท่านสัญญาไว้แม้แต่บ่อเดียว

4. สั่งการให้กรมทรัพยากรน้ำ และกรมทรัพยากรน้ำบาดาลสำรวจและจัดหาแหล่งน้ำใหม่ให้กับพื้นที่เกษตรกรรมอย่างน้อย 130,000 ไร่ ในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย เพื่อทดแทนการใช้แม่น้ำกก-สาย-รวก-โขงปนเปื้อนสารโลหะหนักในการเพาะปลูกข้าว กระเทียม ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ข้าวโพดหวาน ถั่วแระ ถั่วแขก กระเจี๊ยบเขียว มันฝรั่ง พืชผักสวนครัว ซึ่งผลผลิตทั้งหมดถูกจำหน่ายทั้งในประเทศและส่งออกต่างประเทศ

5. สั่งการให้กรมทรัพยากรน้ำทบทวนโครงการศึกษาพื้นที่พรุหญ้าท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ งบประมาณ 40 ล้านบาท เนื่องจากพรุหญ้าที่ว่าเป็นที่ตั้งชุมชนและพื้นที่เกษตรกรรมไปหมดแล้ว และปรับใช้งบประมาณนั้นจัดหาแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และการเกษตร

ทั้งนี้ยังหวังว่า รมว.สุชาติ ชมกลิ่น จะสร้างผลงานให้เป็นรูปธรรมมากที่สุด