กรมประมง เฝ้าระวังสารปนเปื้อนในแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก เสี่ยงอันตราย

กรมประมง ตั้งแผนเฉพาะกิจตรวจติดตามและเฝ้าระวังสารปนเปื้อนสัตว์น้ำในแม่น้ำสายและแม่น้ำกกข้ามพรมแดนอย่างเข้มข้น ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงทั้ง จ.เชียงใหม่ และ จ.เชียงราย ใน 4 จุดสำคัญ ทุก 2 สัปดาห์ เพื่อประเมินผลกระทบที่อาจส่งผลต่อสุขภาพและการดำเนินชีวิตประจำวันของพี่น้องประชาชนในพื้นที่

นางฐิติพร หลาวประเสริฐ รองอธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า จากวิกฤตปัญหามลพิษในแม่น้ำกกและแม่น้ำสายในขณะนี้ กรมประมงได้กำชับให้หน่วยงานในสังกัดที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กองวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กองวิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ กองตรวจสอบคุณภาพสินค้าประมง รวมถึงหน่วยงานในระดับพื้นที่ ได้แก่ สำนักงานประมงจังหวัดเชียงใหม่ และสำนักงานประมงจังหวัดเชียงราย ร่วมติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างใกล้ชิด

ทั้งนี้  นับตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 ที่ผ่านมา พบลำน้ำทั้ง 2 สาย คือ แม่น้ำสายและแม่น้ำกก มีความขุ่นมากกว่าปกติ ทั้งในด้านสุขภาพของสัตว์น้ำ และสารปนเปื้อนในสัตว์น้ำพร้อมรายงานผลการตรวจวิเคราะห์เป็นระยะ โดยจากการเก็บตัวอย่างปลาแค้ที่มีตุ่มแดงมาตรวจวินิจฉัยโรค พบมีปรสิตกลุ่มไดจีน และพบเชื้อแบคทีเรียที่ตุ่มเนื้องอก แต่ไม่พบในอวัยวะภายใน และยังไม่พบเชื้อไวรัส

นอกจากนี้ยังได้มีการตรวจวิเคราะห์สารปนเปื้อนจากการเก็บตัวอย่างทั้งปลากินพืช เช่น ปลาสร้อย ปลาซ่า และปลากินเนื้อ เช่น ปลาค้าว ปลากด จำนวน 3 ครั้ง พบว่าโลหะหนักซึ่งเป็นสารปนเปื้อนยังอยู่ในระดับที่ไม่เกินค่ามาตรฐาน

อย่างไรก็ตาม กรมประมง ได้เพิ่มความเข้มข้นในการตรวจติดตามและเฝ้าระวังสารปนเปื้อนสัตว์น้ำในแม่น้ำสายและแม่น้ำกกข้ามพรมแดน ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงทั้งในจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย ดังนี้

จุดสำรวจบริเวณจังหวัดเชียงราย ได้แก่ จุดสำรวจที่ 1 บ้านโป่งนาคำขึ้นไปถึงแคววัวดำ ตำบลดอยฮาง อำเภอเมือง (CR1) จุดสำรวจที่ 2 สะพานแม่ฟ้าหลวงบริเวณหน้าศาลากลางถึงฝายเชียงราย (CR2) จุดสำรวจที่ 3 หลังวัดสันธาตุถึงสบกก ตำบลโยนก อำเภอเชียงแสน (CR3)

จุดสำรวจบริเวณจังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ จุดสำรวจที่ 1 ชายแดนไทย-พม่า หย่อมบ้านแก่งตุ๋ม ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย (CM1) ในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน 2568 เดือนละ 2 ครั้ง ทุกสัปดาห์ที่ 1 และสัปดาห์ที่ 3 ต่อเนื่องทุกเดือน

โดยจะดำเนินการรวบรวมเก็บตัวอย่างสัตว์น้ำที่ได้จากชาวประมง แพปลา และเจ้าหน้าที่กรมประมงทำการสุ่มเก็บด้วยตนเอง พร้อมจัดแบ่งประเภทสัตว์น้ำที่เก็บตัวอย่าง ทั้งชนิดที่เป็นปลากินพืช และปลากินเนื้ออย่างน้อยชนิดละ 1 กิโลกรัม ในแต่ละจุดสำรวจ พร้อมทำการบันทึกภาพ บันทึกความยาวและน้ำหนักเป็นรายตัว ทั้งนี้ สัตว์น้ำที่เก็บตัวอย่างมาจะถูกตรวจหาการปนเปื้อนของสารพิษที่สำคัญ4 ชนิด ได้แก่ สารหนู (As), ปรอท (Hg), ตะกั่ว (Pb) และแคดเมียม (Cd) ผ่านบริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย)

นอกจากนี้ ยังมีการตรวจหาเชื้อแบคทีเรียวิทยา ไวรัสวิทยา และพยาธิวิทยา เพื่อวินิจฉัยโรคเบื้องต้นในห้องปฏิบัติการของกองวิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ กรมประมง อีกด้วย

แม้ว่าผลการตรวจวิเคราะห์สัตว์น้ำตัวอย่างในขณะนี้ จะยังอยู่ในระดับที่ไม่เป็นอันตรายต่อการบริโภค แต่ขอแนะนำให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำที่จับได้จากแม่น้ำสายและแม่น้ำกกในระยะนี้ไปก่อน โดยกรมประมงจะยังคงดำเนินการตรวจสอบและเฝ้าระวังสารปนเปื้อนในสัตว์น้ำตามแผนปฏิบัติการเฉพาะกิจที่วางไว้เพื่อประเมินสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม สัตว์น้ำที่จำหน่ายเพื่อบริโภคส่วนใหญ่มาจากระบบการเพาะเลี้ยง ซึ่งไม่ได้ใช้น้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ดังนั้น พี่น้องประชาชนจึงสามารถมั่นใจในการบริโภคสัตว์น้ำได้อย่างปลอดภัย