เขื่อนทั่วประเทศมีน้ำ 55% สุริยะ สั่งบริหารเชิงรุกรับเอลนีโญ

“สุริยะ” กำชับกรมชลประทานบริหารจัดการน้ำเชิงรุก รับมือฤดูฝนควบคู่เฝ้าระวังเอลนีโญ หลังพบแนวโน้มไทยเข้าสู่เอลนีโญกำลังอ่อน และอาจพัฒนาเป็นเอลนีโญกำลังแรงช่วงปลายปี 2569 สั่งเร่งกักเก็บน้ำต้นทุนไว้ใช้ในฤดูแล้งหน้า พร้อมเตรียมเครื่องจักร 5,732 หน่วย รองรับพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยทั่วประเทศ ขณะที่อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และกลางทั่วประเทศมีน้ำรวมกว่า 42,000 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 55% ของความจุ ยังรองรับน้ำได้อีกกว่า 34,600 ล้านลูกบาศก์เมตร

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้กำชับให้กรมชลประทานติดตามสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศอย่างใกล้ชิด พร้อมวางแผนบริหารจัดการน้ำเชิงรุก เพื่อรองรับความเสี่ยงจากแนวโน้มปรากฏการณ์เอลนีโญ ที่อาจส่งผลให้ประเทศไทยมีปริมาณฝนต่ำกว่าค่าปกติในช่วงปลายปี 2569 โดยให้ความสำคัญกับการเก็บกักน้ำไว้ใช้อุปโภคบริโภค การรักษาระบบนิเวศ การเกษตร และอุตสาหกรรม ควบคู่กับการเตรียมความพร้อมรับมืออุทกภัยในช่วงฤดูฝน

นายสุริยะกล่าวว่า จากการติดตามข้อมูลสภาพอากาศ พบว่าประเทศไทยมีแนวโน้มเข้าสู่สภาวะเอลนีโญกำลังอ่อน และคาดว่าจะคงสภาวะดังกล่าวต่อเนื่องจนถึงช่วงต้นปี 2570 โดยมีโอกาสพัฒนาเป็นเอลนีโญกำลังแรงในช่วงปลายปี 2569 ซึ่งอาจทำให้ปริมาณฝนของประเทศใกล้เคียงหรือต่ำกว่าค่าปกติ จึงสั่งการให้กรมชลประทานติดตามสถานการณ์ฝน น้ำท่า และปริมาณน้ำต้นทุนอย่างต่อเนื่อง พร้อมบูรณาการข้อมูลร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อประเมินแนวโน้มล่วงหน้าและปรับแผนบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับสถานการณ์

ทั้งนี้ ศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ (SWOC) กรมชลประทาน รายงานสถานการณ์ ณ วันที่ 30 มิถุนายน 2569 ว่า อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ มีปริมาณน้ำรวมกันกว่า 42,000 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 55% ของความจุอ่างรวมกัน และยังสามารถรองรับน้ำได้อีกกว่า 34,600 ล้านลูกบาศก์เมตร

ขณะที่เขื่อนหลัก 4 แห่งในลุ่มน้ำเจ้าพระยา ได้แก่ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำรวมกันประมาณ 12,663 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือ 51% ของความจุอ่างรวมกัน ยังอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถบริหารจัดการได้ และคาดว่าต้นฤดูแล้งปี 2569/2570 จะมีปริมาณน้ำต้นทุนเพียงพอต่อการสนับสนุนการใช้น้ำในทุกภาคส่วน

นายสุริยะกล่าวว่า ได้กำชับให้กรมชลประทานดำเนินมาตรการบริหารจัดการน้ำฤดูฝน ปี 2569 อย่างเข้มข้น โดยยึดหลัก “ต้นกัก กลางหน่วง ปลายระบาย” เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ ควบคู่กับการทบทวนแผนบริหารจัดการอ่างเก็บน้ำให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น เพื่อเก็บกักน้ำในช่วงฤดูฝนให้ได้มากที่สุด สำหรับใช้เป็นน้ำต้นทุนรองรับฤดูแล้งหน้า

นอกจากนี้ ยังได้สั่งการให้เตรียมความพร้อมเครื่องจักร เครื่องมือ และบุคลากรสำหรับช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่เสี่ยงอุทกภัยทั่วประเทศ โดยกรมชลประทานได้เตรียมเครื่องจักรและอุปกรณ์รวม 5,732 หน่วย ประกอบด้วย เครื่องสูบน้ำ 1,914 เครื่อง เครื่องผลักดันน้ำ 367 เครื่อง รถบรรทุกน้ำ 203 คัน และเครื่องจักรสนับสนุนอื่น ๆ อีก 3,248 หน่วย

กรมชลประทานยังได้ตรวจสอบความพร้อมของอาคารชลประทาน คันกั้นน้ำ และระบบระบายน้ำ ให้สามารถใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ตาม 9 มาตรการรับมือฤดูฝน ปี 2569 ที่คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (กนช.) เห็นชอบอย่างเคร่งครัด

นายสุริยะกล่าวเพิ่มเติมว่า กรมชลประทานจะเร่งสร้างการรับรู้สถานการณ์น้ำและแนวโน้มสภาพอากาศแก่เกษตรกร กลุ่มผู้ใช้น้ำ และหน่วยงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อร่วมกันวางแผนการใช้น้ำอย่างเหมาะสม พร้อมรณรงค์การใช้น้ำอย่างรู้คุณค่าตามหลัก 3R ได้แก่ Reduce, Reuse และ Recycle ตลอดจนส่งเสริมการปลูกพืชใช้น้ำน้อย และการปรับแผนเพาะปลูกให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำต้นทุน

“ขอให้ทุกหน่วยงานติดตามสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศอย่างใกล้ชิด บูรณาการการทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำของประเทศเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ลดผลกระทบจากอุทกภัย ภัยแล้ง และความเสี่ยงจากเอลนีโญ พร้อมสร้างความมั่นคงด้านน้ำให้แก่ประชาชนในทุกพื้นที่อย่างต่อเนื่อง” นายสุริยะกล่าว