ด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่ บูมสงขลาฮับโลจิสติกส์

ด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่ ต.สำนักขาม อ.สะเดา จ.สงขลา หนึ่งในโครงการพลิกโฉมจังหวัดสงขลาและภาคใต้ของประเทศไทย ให้กลายเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ การค้าและการท่องเที่ยวที่ทันสมัย

ล่าสุดเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม 2569 ได้มีการเปิดใช้งาน “ด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่” อย่างเป็นทางการ พร้อมเปิดใช้อาคารและถนนเชื่อมต่อระหว่างด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่ กับ ด่านบูกิตกายูฮิตัม ของประเทศมาเลเซีย โดยมี นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีไทย และ นายอันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย ร่วมเป็นประธานในพิธี

ทั้งนี้ มติที่ประชุมคณะกรรมการร้อยกรองงานของสภาความมั่นคงแห่งชาติ ครั้งที่ 3/2569 เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569 เห็นว่าการเปิดจุดผ่านแดนถาวรสะเดาแห่งใหม่จะมีส่วนช่วยยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการพื้นที่ชายแดนไทย-มาเลเซีย เพิ่มศักยภาพการคัดกรองบุคคลและสินค้า ลดปัญหาการลักลอบกระทำผิดกฎหมาย และสนับสนุนการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ

พร้อมมอบหมายให้ศูนย์สั่งการชายแดนไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน จังหวัดสงขลา เป็นหน่วยงานหลักในการประสานและติดตามการดำเนินงาน ขณะเดียวกันกระทรวงมหาดไทยอยู่ระหว่างจัดทำประกาศเปิดจุดผ่านแดนถาวรสะเดาแห่งใหม่ กำหนดเวลาทำการตั้งแต่05.00-23.00 น. ของทุกวัน มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 11 กรกฎาคม 2569 เป็นต้นไป

โครงสร้างและนวัตกรรมครบครัน

โครงการด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่ตั้งอยู่บนถนนกาญจนวนิช ตำบลสำนักขาม อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ภายในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจังหวัดสงขลา มีพื้นที่โครงการ 596 ไร่ 1 งาน 18 ตารางวา ใช้งบประมาณก่อสร้าง 1,532.07 ล้านบาท (เริ่มก่อสร้างปี 2559 อาคารหลักเสร็จปี 2562)

สิ่งอำนวยความสะดวกภายใน ได้แก่ อาคารสำนักงาน, อาคารผู้โดยสารและยานพาหนะ, อาคารตรวจปล่อยสินค้า และอาคารพักอาศัย

มีช่องตรวจรถยนต์ฝั่งละ 11 ช่อง และช่องตรวจคนเข้าเมืองฝั่งละ 14 ช่อง (รวมช่องทางบริการทั้งหมด 66 ช่องทาง)

อาคารตรวจสินค้า (Cargo Terminal) รองรับรถบรรทุกเข้า-ออกได้ขาละ 8 ช่อง

สำหรับเทคโนโลยีตรวจสอบ มีการติดตั้งระบบ X-ray แบบ Fast Scan จำนวน 2 ระบบ และระบบเครื่องชั่งน้ำหนักรถบรรทุกสินค้าอย่างละ 2 ระบบ ช่วยให้คนขับไม่ต้องลงจากรถ เพิ่มความรวดเร็วในการตรวจปล่อย

มาเลย์คู่ค้าชายแดนอันดับหนึ่ง

ขณะที่กรมการค้าต่างประเทศได้เปิดเผยข้อมูลการค้าชายแดนกับประเทศเพื่อนบ้าน 4 ประเทศ เดือนเมษายน 2569 มีมูลค่าการค้ารวม 74,040 ล้านบาท

แบ่งเป็นการส่งออก 42,522 ล้านบาท การนำเข้า 31,518 ล้านบาท และไทยได้ดุลการค้ารวมทั้งสิ้น 11,003 ล้านบาท

โดยเฉพาะการค้าชายแดนกับมาเลเซียมีมูลค่าสูงสุดกว่า 33,557 ล้านบาท (+33.6%) รองลงมาคือ สปป.ลาว และเมียนมา

ตัวเลขการเติบโตนี้สะท้อนถึงบทบาทของพื้นที่ชายแดนในฐานะกลไกสำคัญของเศรษฐกิจภูมิภาค รวมถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานบริเวณชายแดน เพื่อรองรับปริมาณการค้าและการเดินทางที่เพิ่มขึ้น

ด่านใหม่ยกระดับโลจิสติกส์

นายทรงพล จังศิริวัฒนธำรง ประธานหอการค้าจังหวัดสงขลา กล่าวว่า การเปิดด่านแห่งใหม่นี้เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัดสะสมบริเวณด่านเดิมในช่วงเทศกาลและวันหยุดสุดสัปดาห์ ด้วยแนวทางการบริหารจัดการจะเปลี่ยนเป็นการแยกประเภทกลุ่มผู้ใช้งานอย่างชัดเจน

ด่านสะเดา (ด่านเก่า) เน้นรองรับรถโดยสาร รถนักท่องเที่ยว และรถยนต์ส่วนบุคคล เพื่อความสะดวกและปลอดภัยในการท่องเที่ยว

ขณะที่ด่านสะเดาแห่งใหม่ ซึ่งอยู่ในพื้นที่เดียวกับด่านเก่า จะเน้นรองรับภาคขนส่งและโลจิสติกส์ ได้แก่ รถบรรทุกสินค้า 6 ล้อ 10 ล้อ และรถเทรลเลอร์

นอกจากนี้ ภาคเอกชนและศุลกากรยังเตรียมปรับเปลี่ยนระบบเอกสารผ่านแดน (อาทิ ตม.2 ตม.3) จากระบบกระดาษไปสู่ระบบออนไลน์ล่วงหน้า ซึ่งจะช่วยลดต้นทุนและระยะเวลาในการขนส่งสินค้าได้อย่างมีนัยสำคัญ

จิ๊กซอว์เชื่อมขนส่งระดับโลก

นายทรงพลกล่าวเพิ่มเติมว่า ด่านสะเดาแห่งใหม่จะทำหน้าที่เป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญในการเชื่อมต่อโครงข่ายโลจิสติกส์ของภาคใต้ โดยจะทำงานประสานร่วมกับโครงการพัฒนาท่าเรือน้ำลึกสงขลา ซึ่งอยู่ระหว่างการปรับปรุงให้รองรับตู้คอนเทนเนอร์ (กำหนดเสร็จปี 2570) เพื่อเพิ่มศักยภาพการรองรับสินค้าจาก 2 ล้านตัน เป็นมากกว่า 3 ล้านตันต่อปี

การเปิดด่านศุลกากรสะเดาแห่งใหม่นี้ไม่ใช่เพียงการขยายพื้นที่ทางกายภาพหรือการเปิดอาคารใหม่เท่านั้น แต่เป็นวางเส้นทางเชื่อมการขนส่งไปยังท่าเรือปีนัง ประเทศมาเลเซีย เพื่อส่งต่อไปยังยุโรปและสหรัฐ

ช่วยลดการพึ่งพาการขนส่งอ้อมช่องแคบมะละกา ลดระยะเวลาขนส่ง ต้นทุนโลจิสติกส์ และเพิ่มความคล่องตัวในการส่งออกสินค้า พร้อมเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยในเวทีการค้าโลกอย่างยั่งยืน