น้ำท่วม-ดีเซลทะลุ 40 บาท ฉุดความเชื่อมั่นผู้บริโภค ก.ย. ลดครั้งแรกรอบ 4 เดือน

มหาวิทยาลัยหอการค้าไทยเผยดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคเดือนกันยายน 2569 ลดลงเหลือ 52.1 จาก 53.2 ในเดือนก่อน ลดลงครั้งแรกในรอบ 4 เดือน หลังน้ำท่วมและราคาน้ำมัน โดยเฉพาะดีเซลทะลุ 40 บาทต่อลิตร กดบรรยากาศกำลังซื้อ “ธนวรรธน์” เชื่อเป็นผลกระทบชั่วคราว ลุ้นการใช้จ่ายกลับมาฟื้นตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายน หากไม่มีน้ำท่วมซ้ำและน้ำมันคลี่คลาย พร้อมคงมุมมอง GDP ปีนี้โต 2.2-2.5% ขณะที่ดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทยลดลงเหลือ 41.2 ครั้งแรกในรอบ 3 เดือน

นายธนวรรธน์ พลวิชัย ประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ และอธิการบดีมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย เปิดเผยว่า ดัชนีความเชื่อมั่นของผู้บริโภคเดือนกันยายน 2569 อยู่ที่ระดับ 52.1 ลดลงจาก 53.2 ในเดือนสิงหาคม และเป็นการปรับตัวลดลงครั้งแรกในรอบ 4 เดือน

ปัจจัยสำคัญมาจากความกังวลต่อสถานการณ์น้ำท่วม ราคาน้ำมันในตลาดโลกและในประเทศ โดยเฉพาะราคาน้ำมันดีเซลที่เพิ่มขึ้นเกินระดับ 40 บาทต่อลิตร ซึ่งส่งผลทางจิตวิทยาในเชิงลบต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจไทย แม้ว่ารัฐบาลจะเริ่มกระตุ้นเศรษฐกิจผ่านโครงการ “ไทยช่วยไทย พลัส” ต่อเนื่องอีก 2 เดือน

นอกจากนี้ ผู้บริโภคยังเริ่มกังวลต่อเสถียรภาพทางการเมืองในอนาคต และค่าครองชีพที่มีโอกาสปรับเพิ่มขึ้นตามราคาน้ำมัน

ดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับเศรษฐกิจโดยรวมอยู่ที่ 45.1 ดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับโอกาสหางานทำอยู่ที่ 50.1 และดัชนีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับรายได้ในอนาคตอยู่ที่ 61.2 โดยดัชนีทุกรายการลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 4 เดือนเช่นกัน

นายธนวรรธน์กล่าวว่า ผู้บริโภคยังมีแนวโน้มระมัดระวังการจับจ่ายในระยะนี้ จากผลกระทบน้ำท่วมและราคาน้ำมันที่ทรงตัวสูง แต่คาดว่าการใช้จ่ายจะเริ่มกลับมามากขึ้นตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายนเป็นต้นไป จากแรงกระตุ้นของการต่ออายุโครงการ “ไทยช่วยไทย พลัส” อีก 2 เดือน ประกอบกับการเข้าสู่ช่วงไฮซีซั่นของการท่องเที่ยว และราคาพืชผลทางการเกษตรหลักที่อยู่ในระดับสูงกว่าปีก่อน

หากสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่านคลี่คลาย ราคาน้ำมันลดลงต่ำกว่า 40 บาทต่อลิตร และไม่มีน้ำท่วมเพิ่มเติม คาดว่าความเชื่อมั่นผู้บริโภคจะกลับมาฟื้นตัวต่อเนื่อง และการบริโภคจะดีขึ้นอย่างชัดเจนในช่วงปลายปี หรือตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายนเป็นต้นไป

“ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคที่ปรับตัวลดลงครั้งนี้ เราเชื่อว่าเป็นสถานการณ์ชั่วคราวจากภาวะน้ำท่วมช่วงปลายเดือนกันยายน แต่ต้องจับตา 2 ปัจจัย คือ เดือนตุลาคมจะมีน้ำท่วมซ้ำหรือไม่ และราคาน้ำมันจะเริ่มคลี่คลายลงได้หรือไม่” นายธนวรรธน์กล่าว

นายธนวรรธน์ระบุว่า ต้องติดตามว่าความเชื่อมั่นที่ลดลงเกิดจากปัญหาเชิงโครงสร้างมากน้อยเพียงใด ทั้งราคาน้ำมันแพง ค่าครองชีพสูง และเศรษฐกิจที่ยังฟื้นตัวแบบ K-shape ขณะที่ก่อนหน้านี้ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคปรับดีขึ้นต่อเนื่องมา 3 เดือน

“การหักล้างในเดือนกันยายนที่สำคัญมาก คือ ราคาน้ำมันดีเซลไปอยู่ในจุดที่มีผลทางจิตวิทยา คือ 40 บาทต่อลิตร และสถานการณ์น้ำท่วม” นายธนวรรธน์กล่าว

สำหรับผลกระทบจากน้ำท่วม นายธนวรรธน์ประเมินว่า ปัจจุบันความเสียหายทางเศรษฐกิจอยู่ที่ประมาณ 22,000 ล้านบาท หากสถานการณ์ยังต่อเนื่องไปถึงสัปดาห์หน้าและค่อย ๆ คลี่คลายลง ความเสียหายโดยรวมน่าจะยังอยู่ในกรอบเดิมไม่เกิน 30,000 ล้านบาท

“โอกาสความเสียหายน่าจะยังอยู่ในกรอบที่เราเคยประเมินไว้ที่ 22,000-29,000 ล้านบาท ถ้าสถานการณ์สัปดาห์หน้าเริ่มคลี่คลาย ความเสียหายทางเศรษฐกิจก็จะอยู่ประมาณนี้ แต่ต้องติดตามกรณีน้ำท่วมขังในพื้นที่เกษตรว่าจะมีความเสียหายเพิ่มเติมหรือไม่ โดยเฉพาะนาข้าว ส่วนด้านปศุสัตว์คงจะไม่เพิ่มไปมากกว่านี้”

ทั้งนี้ ศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจยังเชื่อว่า เศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัวได้ในระดับ 2.2-2.5%

สำหรับการที่ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพการประชุม IMF–World Bank Annual Meetings 2026 ระหว่างวันที่ 12-18 ตุลาคม 2569 นายธนวรรธน์มองว่าจะต้องติดตาม 3 ประเด็นสำคัญ

ประเด็นแรก คือ การสื่อสารและการส่งสัญญาณจากนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และนายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ว่าจะสื่อสารข้อมูลใดต่อนานาชาติ และสื่อหลักของโลกจะนำไปเผยแพร่ในทิศทางใด

ประเด็นที่สอง คือ IMF และ World Bank Group จะให้น้ำหนักประเทศไทยบนเวทีประชุมนี้มากน้อยเพียงใด และในมิติใด ขณะที่ประเด็นที่สาม คือ กระแสตอบรับจากสื่อและผู้เข้าร่วมประชุมทั่วโลกว่าจะพูดถึงประเทศไทยในทิศทางใด ซึ่งจะมีผลต่อภาพลักษณ์และความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติ

หากประเทศไทยสามารถดำเนินการได้ดีและสร้างความพึงพอใจแก่ผู้เข้าร่วมประชุม จะส่งผลต่อเศรษฐกิจไทยในไตรมาสสุดท้าย ทั้งภาคการท่องเที่ยว การลงทุน และอาจช่วยให้ดัชนีความเชื่อมั่นผู้บริโภคกลับมาฟื้นตัวได้ในเดือนพฤศจิกายน

ด้านนายวชิร คูณทวีเทพ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย กล่าวว่า ดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทย หรือ TCC INDEX เดือนกันยายน 2569 อยู่ที่ระดับ 41.2 ลดลงจาก 41.8 ในเดือนสิงหาคม และเป็นการลดลงครั้งแรกในรอบ 3 เดือน

การสำรวจดังกล่าวมาจากความคิดเห็นของภาคธุรกิจและหอการค้าทั่วประเทศจำนวน 369 ตัวอย่าง ระหว่างวันที่ 22-30 กันยายน 2569 ซึ่งครอบคลุมผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่แล้ว

นายวชิรกล่าวว่า ผู้ประกอบการเกือบทุกจังหวัดมองว่าสถานการณ์เดือนกันยายนแย่ลงจากเดือนก่อน เศรษฐกิจโดยรวมอ่อนแอลง และยังไม่เห็นสัญญาณที่ชัดเจนของการลงทุนภาคเอกชน จากความกังวลต่อสถานการณ์ในปัจจุบัน

เมื่อมองไปอีก 6 เดือนข้างหน้า ผู้ประกอบการคาดว่าสถานการณ์อาจดีขึ้นเล็กน้อย แต่ยังไม่มีความมั่นใจว่าการบริโภคจะกลับมาได้มากน้อยเพียงใด เนื่องจากโครงการ “ไทยช่วยไทย พลัส” รอบใหม่จะสิ้นสุดในเดือนพฤศจิกายน 2569

“จึงเป็นโจทย์ของรัฐบาลว่าจะมีมาตรการกระตุ้นการบริโภคหรือไม่ อย่างไร และทำให้เศรษฐกิจกลับมาคึกคักได้มากน้อยแค่ไหน รวมถึงสถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ รัฐบาลจะมีมาตรการเยียวยาให้ประชาชนกลับมาใช้ชีวิตตามปกติได้เร็วเพียงใด” นายวชิรกล่าว

สำหรับดัชนีความเชื่อมั่นหอการค้าไทยรายภูมิภาคลดลงทั้งหมด โดยกรุงเทพฯและปริมณฑลอยู่ที่ 42.8 จาก 43.4 ภาคกลาง 41.4 จาก 42.0 ภาคตะวันออก 46.0 จาก 46.5 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 37.7 จาก 38.2 ภาคเหนือ 42.7 จาก 43.1 และภาคใต้ 41.4 จาก 41.9

ปัจจัยลบหลักมาจากสถานการณ์น้ำท่วม เศรษฐกิจที่ฟื้นตัวช้า ค่าครองชีพสูง ต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น ราคาน้ำมัน ค่าขนส่งและปุ๋ย รวมถึงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และปัญหาการค้าชายแดนไทย-กัมพูชา

ทั้งนี้ ราคาน้ำมันดีเซลขายปลีก ณ สิ้นเดือนกันยายนอยู่ที่ 41.44 บาทต่อลิตร เพิ่มขึ้น 3.05 บาทต่อลิตรจากเดือนก่อน ขณะที่แก๊สโซฮอล 91 และ 95 อยู่ที่ 39.57 และ 39.94 บาทต่อลิตร ตามลำดับ

ภาคเอกชนเสนอให้รัฐบาลเร่งบริหารจัดการน้ำและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ พัฒนาระบบเตือนภัยล่วงหน้า ดูแลต้นทุนการผลิตและราคาสินค้าเกษตร กระตุ้นการท่องเที่ยวช่วงปลายปี เสริมสภาพคล่องและแก้หนี้ครัวเรือนกับ SME ดูแลเสถียรภาพค่าเงินบาท ตลอดจนเร่งผลักดันงบลงทุนภาครัฐและพัฒนาทักษะแรงงานรองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต