จบดราม่า “NENE ROYAL” ในไทย ถอนคำขอชิงจดชื่อ-ตัวแทนเนเน่เข้า Fast Track ลุ้นรับสิทธิ ก.พ. 70 จับตาปมเกาหลีใต้

กลายเป็นกรณีศึกษาของการบริหาร “ทรัพย์สินทางปัญญาของคนดัง” เมื่อกระแสดรามาการนำชื่อ “NENE ROYAL” ไปยื่นจดทะเบียน

เครื่องหมายการค้าในประเทศไทยจบลงในเบื้องต้น หลังผู้ยื่นคำขอที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเจ้าของชื่อ ตัดสินใจถอนคำขอผ่านระบบออนไลน์ ทำให้คำขอดังกล่าวตกไปทันที

ขณะที่คำขอของ Black Lotus Global LLC (USA) ซึ่งเป็นผู้ดูแลผลประโยชน์ของ “น.ส.รัตติกานต์ อำลอย หรือ เนเน่” กำลังเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ภายใต้ระบบ Fast Track หากไม่ติดปัญหาเครื่องหมายเหมือนหรือคล้าย และไม่มีผู้คัดค้าน มีโอกาสได้รับการจดทะเบียนภายในประมาณเดือนกุมภาพันธ์ 2570

แต่เรื่องยังไม่จบเพียงประเทศไทย เพราะจากข้อมูลที่ตรวจสอบพบว่า “NENE ROYAL” ได้รับการจดทะเบียนเป็นเครื่องหมายการค้าในเกาหลีใต้ไปแล้วตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน 2568 ทำให้กรมทรัพย์สินทางปัญญาต้องเร่งตรวจสอบลักษณะตัวอักษรประดิษฐ์ 

พร้อมเตรียมหารือกับหน่วยงานทรัพย์สินทางปัญญาของเกาหลีใต้ หากพบว่า อาจกระทบสิทธิและการทำตลาดของเนเน่ในอนาคต จากของขวัญกลายเป็นดราม่า 

จุดเริ่มต้นของกระแสเกิดขึ้นหลังเจ้าของบริษัทจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรไทยในจังหวัดเชียงใหม่ ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า “NENE ROYAL” ต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 การยื่นคำขอดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากเนเน่แสดงรอบออดิชันในรายการ America’s Got Talent เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2569

ผู้ยื่นระบุถึงเหตุผลว่า ต้องการยื่นจดไว้เพื่อเป็น “ของขวัญ” สำหรับการเริ่มต้นเติบโตในประเทศไทยและทั่วโลกของเด็กผู้หญิงที่เดินตามความฝันในสายดนตรี และต้องการมอบใบคำขอจดเครื่องหมายการค้าให้น้องเนเน่ใช้สร้างธุรกิจของตัวเองภายใต้แบรนด์ NENE ROYAL

หลังเกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในโลกออนไลน์ ผู้ยื่นยังระบุเพิ่มเติมว่า ต้องการให้คำว่า NENE ROYAL กลายเป็นสิทธิโดยตรงของครอบครัวรัตติกานต์ อำลอย

อย่างไรก็ตาม การยื่นจดเครื่องหมายการค้าไม่ได้ทำให้ผู้ยื่นได้สิทธิโดยอัตโนมัติ เพราะคำขอยังต้องเข้าสู่การตรวจสอบของนายทะเบียนก่อน

กรมทรัพย์สินฯ เบรก-เรียกผู้ยื่นชี้แจง

น.ส.จิตติมา ศรีถาพร อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ชี้แจงในช่วงเกิดกระแสว่า แม้จะพบว่ามีการยื่นคำขอ NENE ROYAL ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของกรมจริง แต่ขณะนั้นยังเป็นเพียงขั้นตอนเริ่มต้นของการขอรับความคุ้มครอง ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับการจดทะเบียน

กรมให้ความสำคัญกับการคุ้มครองสิทธิของเจ้าของชื่อ โดยเฉพาะศิลปิน ดารา และบุคคลสาธารณะ เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนเกิดความสับสนเกี่ยวกับความเป็นเจ้าของสินค้า หรือเข้าใจว่าบุคคลดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับสินค้าและบริการนั้น

หากมีผู้หนึ่งผู้ใดนำชื่อของบุคคลมีชื่อเสียงไปยื่นจดเป็นเครื่องหมายการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต และพบพฤติการณ์แอบอ้างสิทธิหรือแสวงหาประโยชน์จากชื่อเสียงของผู้อื่นโดยไม่สุจริต ก็อาจเป็นเหตุให้นายทะเบียนปฏิเสธการรับจดทะเบียนได้

กระบวนการพิจารณาจะตรวจสอบทั้งที่มาของเครื่องหมาย ความเกี่ยวข้องระหว่างผู้ยื่นกับเจ้าของชื่อ และหลักฐานการได้รับอนุญาตให้ใช้ชื่อ โดยนายทะเบียนมีอำนาจตาม พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ให้ผู้ยื่นเข้าชี้แจงหรือส่งเอกสารเพิ่มเติมได้

กรณี NENE ROYAL นายทะเบียนได้สั่งให้ผู้ยื่นชี้แจงข้อมูลดังกล่าวแล้ว ล่าสุดผู้ยื่น “ถอนคำขอ”

ความคืบหน้าล่าสุด น.ส.จิตติมาระบุว่า ผู้ยื่นคำขอรายดังกล่าวได้ยื่นถอนคำขอผ่านระบบออนไลน์แล้ว ซึ่งเป็นสิทธิของผู้ยื่น และเมื่อนายทะเบียนได้รับคำขอถอนก็ได้ดำเนินการทันที ทำให้กรณีการนำชื่อของเนเน่มายื่นจดทะเบียนเครื่องหมายการค้ารายนี้ยุติลง

“เมื่อเขาขอถอน นายทะเบียนก็ดำเนินการทันที และในที่สุดก็จบไปในเคสที่มีการเอาชื่อน้องเนเน่มาจดเครื่องหมายการค้า เพราะกรมถือว่ามีการถอนคำขอเรียบร้อยแล้ว”

กรณีดังกล่าวจึงไม่ได้เดินไปถึงขั้นที่นายทะเบียนต้องมีคำสั่งว่าจะรับหรือปฏิเสธการจดทะเบียน เพราะผู้ยื่นเลือกถอนคำขอออกมาก่อน

ตัวแทนเนเน่ยื่น “NENE-NENE ROYAL”

อีกด้านหนึ่ง Black Lotus Global LLC (USA) ซึ่งเป็นผู้ดูแลผลประโยชน์ของเนเน่ ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญา 2 คำขอ ได้แก่ “NENE” และ “NENE ROYAL”

ข้อมูลล่าสุดที่อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุคือ มีการยื่นคำขอเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 ครอบคลุมสินค้าและบริการ 3 ประเภท ได้แก่ ไฟล์เสียงดนตรี เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกาย และบริการด้านดนตรีและความบันเทิง

ขั้นตอนจากนี้ กรมจะตรวจสอบว่าคำขอมีความเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าที่ได้รับการจด หรือมีผู้ยื่นไว้ก่อนหรือไม่

หากผ่านการตรวจสอบจะเข้าสู่ขั้นตอนประกาศโฆษณา และหากไม่มีผู้คัดค้าน คำขอซึ่งได้รับสิทธิอยู่ในระบบ Fast Track จะสามารถดำเนินการจดทะเบียนภายใน 6 เดือน หรือประมาณเดือนกุมภาพันธ์ 2570

น.ส.จิตติมาระบุว่า บริษัทตัวแทนของเนเน่ใช้เครื่องหมายดังกล่าวอยู่แล้วและเป็นที่รู้จัก โดยกรณีนี้ถือเป็นตัวอย่างว่า หากนำชื่อบุคคลอื่นหรือบุคคลที่มีชื่อเสียงไปยื่นจดโดยไม่มีความเกี่ยวข้อง ไม่ได้รับสิทธิจากเจ้าของชื่อ และไม่สามารถชี้แจงความเกี่ยวข้องต่อนายทะเบียนได้ คำขอก็อาจไม่สามารถเดินหน้าต่อไปได้

พบ “NENE ROYAL” โผล่ 4 รายการ

ก่อนหน้านี้ จากการตรวจสอบฐานข้อมูลขององค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก หรือ WIPO พบการยื่นหรือจดทะเบียนคำว่า “NENE ROYAL” รวม 4 รายการ

รายการแรก ได้รับการจดทะเบียนในเกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2568 อยู่ในกลุ่ม Category 25 ครอบคลุมสินค้า เช่น เสื้อเชิ้ต เสื้อยืด เสื้อสเวตเตอร์ ฮู้ดดี้ และรองเท้า

รายการที่สอง มีการยื่นในสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2569 โดย Black Lotus Global LLC (USA)

รายการที่สาม คือคำขอในประเทศไทยเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2569 โดย น.ส.กัญญ์ภัสสร์ พลชัยศรี ซึ่งเป็นคำขอที่เกิดกระแสดรามาและล่าสุดได้ถอนออกแล้ว

ส่วนรายการที่สี่ จากข้อมูลชุดแรกที่ตรวจสอบ WIPO ระบุว่า มีการยื่นในประเทศไทยโดย Black Lotus Global LLC (USA)

อย่างไรก็ตาม ในข้อมูลล่าสุดจากอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่า Black Lotus Global LLC ยื่นคำขอ “NENE” และ “NENE ROYAL” ในประเทศไทยเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 ดังนั้น หากนำไปใช้ในต้นฉบับหนังสือพิมพ์ ควรยึดข้อมูลล่าสุดจากกรมทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลัก และแยกข้อมูลจากฐาน WIPO ไว้เป็นส่วนประกอบ ไม่ควรเขียนให้เป็นวันยื่นเดียวกันโดยไม่ชี้แจง เพราะข้อมูล 2 ชุดระบุวันที่ต่างกัน

ปมใหญ่ย้ายไป “เกาหลีใต้”

แม้ข้อพิพาทในประเทศไทยจะคลี่คลาย แต่ประเด็นที่ต้องติดตามต่อคือเครื่องหมาย NENE ROYAL ในเกาหลีใต้ ซึ่งได้รับการจดทะเบียนไปแล้วตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน 2568

น.ส.จิตติมาระบุว่า กรมอยู่ระหว่างตรวจสอบว่า เครื่องหมายที่ได้รับการจดทะเบียนในเกาหลีใต้มีรูปแบบ “ตัวอักษรประดิษฐ์” อย่างไร และมีความเหมือนกับเครื่องหมายที่เนเน่ใช้อยู่หรือไม่

หากพบว่าเป็นคำและรูปแบบตัวอักษรประดิษฐ์เดียวกัน ก็มีช่องทางที่จะยื่นเรื่องต่อสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาของเกาหลีใต้เพื่อขอเพิกถอน โดยต้องแสดงหลักฐานให้เห็นว่าเนเน่ใช้คำ NENE ROYAL และเครื่องหมายลักษณะดังกล่าวมาก่อน

กรมทรัพย์สินทางปัญญายังเตรียมหารือกับสำนักงานที่รับผิดชอบด้านทรัพย์สินทางปัญญาของเกาหลีใต้ เพื่อดูว่าสามารถให้ความช่วยเหลือในส่วนใดได้บ้าง เนื่องจากทั้งสองฝ่ายมีความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างกันอยู่แล้ว

ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อการบริหารแบรนด์ในอนาคต เพราะหากเจ้าของสิทธิ NENE ROYAL ในเกาหลีใต้และเครื่องหมายของเนเน่มีความเหมือนหรือใกล้เคียงกัน ก็อาจกลายเป็นข้อจำกัดหากมีการนำแบรนด์ไปทำตลาดในประเทศดังกล่าว

ใช้ Trademark Monitor ไล่เช็กทั่วโลก

หลังเกิดกรณีดังกล่าว กรมทรัพย์สินทางปัญญายังนำระบบ “Trademark Monitor” มาใช้ติดตามคำว่า NENE ROYAL เพื่อดูว่ามีการนำคำดังกล่าวไปยื่นจดทะเบียนในประเทศอื่นอีกหรือไม่

แนวทางนี้มีเป้าหมายตรวจจับปัญหาตั้งแต่ต้น ก่อนที่จะต้องตามแก้ไขเมื่อมีบุคคลอื่นได้รับสิทธิไปแล้ว

กรมจะหารือกับบริษัทที่เป็นตัวแทนของเนเน่ เพื่อให้คำแนะนำเรื่องการบริหารสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาในรูปแบบต่าง ๆ และแนะนำให้นำเครื่องหมายที่เกี่ยวข้องมายื่นจดทะเบียนให้ครอบคลุม เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต

บทเรียน “ชื่อเสียง” ไม่เท่ากับ “สิทธิจดทะเบียน”

กรณี NENE ROYAL จึงสะท้อนอีกด้านหนึ่งของการสร้างแบรนด์ในยุคที่ศิลปินสามารถมีฐานแฟนและทำตลาดได้หลายประเทศพร้อมกัน เพราะชื่อเสียงของบุคคลกับสิทธิตามระบบเครื่องหมายการค้าไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

การมีชื่อเป็นที่รู้จักไม่ได้ทำให้สิทธิในเครื่องหมายการค้าเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติในทุกประเทศ ขณะเดียวกัน การ “ยื่นคำขอ” ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้ยื่นจะได้รับสิทธิทันที เพราะยังต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบตามกฎหมาย

ในประเทศไทย ดรามารอบนี้อาจจบลงด้วยการถอนคำขอ แต่สิ่งที่ตามมาคือการเร่งจัดระเบียบสิทธิของเจ้าของแบรนด์ตัวจริง ทั้งการยื่นจด NENE และ NENE ROYAL ผ่านตัวแทน การนำคำขอเข้าสู่ Fast Track รวมถึงการใช้ Trademark Monitor เฝ้าระวังการยื่นจดในต่างประเทศ

ส่วนโจทย์ที่ยังไม่ปิดคือ “เกาหลีใต้” ซึ่งมีผู้ถือสิทธิ NENE ROYAL อยู่ก่อนแล้ว และจะเป็นบททดสอบว่า หลักฐานการใช้ชื่อและเครื่องหมายก่อนหน้า รวมถึงกลไกความร่วมมือด้านทรัพย์สินทางปัญญาระหว่างสองประเทศ จะสามารถนำมาใช้จัดการสิทธิของแบรนด์ในตลาดต่างประเทศได้อย่างไร