ส.อ.ท. ไม่ถอยแม้ต้นทุนพุ่งวิกฤตรอบด้าน เดินหน้าเปลี่ยนผ่านพลังงาน “เอกนัฏ” เร่ง PDP2026 ดันไฟสะอาด

“ส.อ.ท.” ชู Thailand Pragmatic Energy Transition เร่งอุตสาหกรรมไทยเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด ควบคู่ลดต้นทุน-รักษาขีดแข่งขัน เสนอปิดไฟ 5 นาทีทั่วประเทศช่วยประหยัดพลังงาน ขณะที่ “เอกนัฏ” เดินหน้า PDP2026 ดันโซลาร์ 2.8 หมื่นเมกะวัตต์ เปิดทาง Direct PPA-SMR-BESS เสริมความมั่นคงพลังงาน ลดพึ่งพานำเข้ารองรับเป้าหมาย Net Zero ปี 2050

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวภายในงานสัมมนาวิชาการประจำปี Energy Symposium 2026 ภายใต้หัวข้อ “Thailand Pragmatic Energy Transition พลังงานยุคใหม่ ยกระดับอุตสาหกรรมไทยสู่การแข่งขันโลกอย่างยั่งยืน” ว่า ภาคอุตสาหกรรมไทยกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งความผันผวนทางเศรษฐกิจ สถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ และความไม่แน่นอนของราคาพลังงาน ซึ่งล้วนส่งผลต่อต้นทุนการผลิตและความสามารถในการแข่งขัน ขณะเดียวกัน ภาคอุตสาหกรรมยังต้องเร่งปรับตัวสู่การใช้พลังงานสะอาดเพื่อรองรับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ของประเทศ ในปี 2050 

ดังนั้นโจทย์สำคัญของประเทศไทยจึงไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาดให้เร็วที่สุด แต่ต้องเป็นการเปลี่ยนผ่านที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศ โดยคำนึงถึงความมั่นคงทางพลังงาน ต้นทุนที่ภาคธุรกิจสามารถแข่งขันได้ และการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวเกิดขึ้นได้จริงและไม่เพิ่มภาระให้แก่ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SMEs ซึ่งเป็นกำลังสำคัญของห่วงโซ่อุตสาหกรรมไทย

แนวคิด Thailand Pragmatic Energy Transition จึงมุ่งขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านพลังงานอย่างเป็นรูปธรรมสอดคล้องกับความพร้อมและศักยภาพของประเทศ ควบคู่กับการส่งเสริมให้ภาคอุตสาหกรรมเข้าถึงพลังงานสะอาด เทคโนโลยี และนวัตกรรมได้อย่างทั่วถึง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ลดต้นทุน และรักษาความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว โดยสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ The New Chapter of Thai Industry และยุทธศาสตร์ 5I ของ ส.อ.ท. โดยเฉพาะการปฏิรูปโครงสร้างพื้นฐานอุตสาหกรรม (Industrial Infrastructure Reform) และการเติบโตอย่างยั่งยืนและทั่วถึง (Inclusive Sustainability)

การขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านพลังงานจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่การพัฒนาแผนพลังงานของประเทศ การพัฒนาระบบไฟฟ้าอัจฉริยะ (Smart Grid) และระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) ไปจนถึงการส่งเสริมพลังงานสะอาดและปรับปรุงกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบพลังงาน ลดข้อจำกัดในการเข้าถึงพลังงานทางเลือก และสนับสนุนให้ภาคอุตสาหกรรมสามารถปรับตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“ในฐานะภาคเอกชนทเราให้ความสำคัญในเรื่องของการประหยัดพลังงานและเตรียมตัวสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงานมาโดยตลอด ยอมรับว่าตอนนี้ราคาน้ำมันพุ่งนึ้นไม่หยุดเราก็แจ้งให้สมาชิกพยายามบริหารจัดการภายในองค์กรให้ได้ ยิ่งเขามาโดนเรื่องน้ำท่วมอีกเราจึงต้องเร่งช่วยกันเพื่อให้ทุกคนผ่านช่วงเวลานี้ไปให้ได้ อย่างเรื่องประหยัดพลังงานเรามีแผนที่จะเสนอให้ใช้การปิดไฟช่วงเวลาหนึ่ง เหมือนที่เคยทำก่อนหน้านี้ช่วงสั้น ๆ แค่ 5 นาทีทั่วประเทศแต่มันก็ช่วยประหยัดพลังงานได้มหาศาล”

นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวปาฐกถาพิเศษภายในงาน ในหัวข้อการขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านพลังงานในทางปฏิบัติ เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมไทย ว่า แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP2026) มุ่งกำหนดทิศทางการเปลี่ยนผ่านสู่การใช้พลังงานสะอาดในสัดส่วนที่สูงขึ้น เพื่อรองรับความต้องการใช้พลังงานจากทุกภาคส่วน และลดการพึ่งพาการนำเข้าพลังงาน ขณะเดียวกันสำหรับการใช้พลังงานฟอสซิล จะนำเทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture and Storage : CCS) มาใช้เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้สอดคล้องกับเป้าหมายที่กำหนด 

ท่ามกลางความผันผวนของราคาพลังงาน ภาครัฐได้ดำเนินมาตรการต่าง ๆ ควบคู่กับการส่งเสริมศักยภาพด้านพลังงานภายในประเทศ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้า อาทิ การส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ E20 และ B20 โดยอาศัยศักยภาพของภาคเกษตรกรรมไทย ทั้งอ้อยและน้ำตาล มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน มาต่อยอดสู่การผลิตพลังงานและสร้างมูลค่าเพิ่มให้ภาคอุตสาหกรรม นอกจากนี้ยังส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ในภาคขนส่ง ซึ่งมีจำนวนผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นตามเป้าหมาย อันจะช่วยสนับสนุนทั้งด้านพลังงานและการพัฒนาอุตสาหกรรมภายในประเทศในระยะยาว

สำหรับแนวทางดำเนินงานสำคัญเพื่อยกระดับระบบพลังงานไทย ประกอบด้วยการรองรับการลงทุนในอุตสาหกรรมดิจิทัล โดยเฉพาะ Data Center ซึ่งกำหนดเกณฑ์ให้ Data Center แห่งใหม่เริ่มต้นใช้พลังงานสะอาดในสัดส่วน 30% พร้อมตั้งเป้าหมายพัฒนาศักยภาพพลังงานแสงอาทิตย์ในช่วง 10 ปีแรกของแผน PDP2026 ไว้ที่ 28,000 เมกะวัตต์ (MW) ควบคู่กับการส่งเสริมกลไก Direct Power Purchase Agreement (Direct PPA) หรือการทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตและผู้ใช้ไฟฟ้า เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้าถึงพลังงานสะอาดได้มากขึ้น

ขณะเดียวกัน ภาครัฐยังให้ความสำคัญกับการนำเทคโนโลยี Small Modular Reactor (SMR) มาเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการสนับสนุนการผลิตพลังงานคาร์บอนต่ำและเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานในระยะยาว โดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) มีบทบาทสำคัญในการดูแลความมั่นคงของระบบไฟฟ้า ผ่านการพัฒนาโครงข่ายไฟฟ้า (Grid Modernization) การลงทุนในระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (Battery Energy Storage System : BESS) และการเปิดให้บุคคลที่สามสามารถใช้ระบบสายส่งไฟฟ้าได้ (Third Party Access : TPA)

นอกจากนี้ ในระยะต่อไป จะมีการส่งเสริมรูปแบบการจัดหาและซื้อขายพลังงานที่หลากหลายมากขึ้น ทั้ง Independent Power Supply, Direct PPA และ Private PPA เพื่อเพิ่มทางเลือกในการเข้าถึงพลังงานสะอาดให้แก่นิคมอุตสาหกรรมและภาคอุตสาหกรรม ตลอดจนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนในระยะยาว