ส.ปลาป่นค้าน “พาณิชย์” แก้กฎหมาย-ให้เปิดเสรีนำเข้า

โรงงานปลาป่น-ประมงเต้น หลังกรมการค้าต่างประเทศจะยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับที่ 72 ว่าด้วยการห้ามนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีน หลังบังคับใช้มา 30 กว่าปี เตรียมโบ้ยให้กระทรวงเกษตรฯดูแล เสมือนหนึ่งให้เปิดเสรีนำเข้าปลาป่นเกรดต่ำได้ ส่งผลกระทบไปยังผู้ผลิตปลาป่น-ชาวประมง-โรงงานปลากระป๋อง/ซูริมิ หวั่นราคาปลาเป็ดตกต่ำ ชาวประมงเดือดร้อนถูกปลาป่นเกรดต่ำเข้ามาตีตลาด

การนำเข้าปลาป่นชนิดคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีน (พิกัด 2301.20) ถูกควบคุมด้วยประกาศกระทรวงพาณิชย์ว่าด้วยการนำสินค้าเข้ามาในราชอาณาจักร (ฉบับที่ 72) พ.ศ. 2533 โดยประกาศฉบับนี้มีขึ้นเพื่อบริหารจัดการสินค้าปลาป่นระหว่างอุตสาหกรรมปลาป่น กับอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ไม่ให้มีการนำเข้าปลาป่น ซึ่งเป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์สำคัญเข้ามามากจนส่งผลกระทบกับโรงงานปลาป่นและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กลุ่มชาวประมงที่ขาย “ปลาเป็ด” ให้กับโรงงานปลาป่น

เวลาผ่านมา 30 กว่าปีหลังการออกประกาศปรากฏ กองบริหารการค้าสินค้าทั่วไป กรมการค้าต่างประเทศ ได้ทำหนังสือถึงผู้เกี่ยวข้องขอ “ความเห็น” ในการพิจารณาทบทวนเพื่อ “ยกเลิก” ประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับที่ 72 โดยให้เหตุผลว่า เพื่อลดความซ้ำซ้อนในการบังคับใช้กฎหมาย เนื่องจากปัจจุบันกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีกฎหมายกำกับดูแลสินค้าปลาป่น (พ.ร.บ.ควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558) เป็นการเฉพาะอยู่แล้ว

ในขณะที่อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นโรงงานปลาป่น และกลุ่มชาวประมง ไม่เห็นด้วยกับการยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับที่ 72 ด้วยเกรงว่าการยกเลิกจะเปิดทางไปสู่การนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีน โดยเสรีจนทำลายอุตสาหกรรมปลาป่นในประเทศ หรือถูกใช้เป็นเครื่อง “ต่อรอง” ราคาปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีนในประเทศได้

นายอำนวย เอื้ออารีมิตร นายกสมาคมผู้ผลิตปลาป่นไทย กล่าวว่า จะมีการประชุมร่วมกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยสมาคมปลาป่นไม่เห็นด้วยกับการ “ยกเลิก” ประกาศกระทรวงพาณิชย์ว่าด้วยการนำสินค้าเข้ามาในราชอาณาจักร (ฉบับที่ 72) เพราะเท่ากับเป็นการเปิดช่องให้มีการนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีนโดยเสรีจากเดิมที่ผู้นำเข้าจะต้อง “ขออนุญาต” นำเข้ามาในราชอาณาจักรกับกรมการค้าต่างประเทศเสียก่อน

“ปัจจุบันโรงงานปลาป่นมีการส่งออกปลาป่นไปต่างประเทศในปีที่ผ่านมา ประมาณ 150,000 ตัน ในจำนวนนี้กว่าครึ่งส่งออกไปจีน ซึ่งครึ่งหนึ่งเป็นการส่งออกปลาป่นเกรดต่ำกว่า 60% ปลาป่นเกรดต่ำเหล่านี้มาจากไหนก็มาจากโรงงานปลาป่นส่วนใหญ่ในประเทศที่รับซื้อเศษปลาจากทั้งเรือประมง (ปลาเป็ด) ส่วนหนึ่ง และอีกส่วนหนึ่งรับซื้อเศษปลามาจากโรงงานผลิตปลากระป๋องเป็น by product แต่ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา โรงงานปลากระป๋องต้องลดการผลิตจากผลกระทบของ COVID-19 ทำให้เศษซากปลาซาร์ดีน-ทูน่าที่จะขายให้กับโรงงานปลาป่นลดลง แต่การส่งออกปลาป่นยังเป็นปกติ ส่งผลให้ราคาปลาป่นโปรตีนต่ำกว่า 60 ปรับราคาสูงขึ้น ดังนั้นอาจเป็นไปได้ว่า มีผู้ได้รับผลกระทบจากราคาปลาป่นเกรดต่ำในประเทศขึ้นราคา จึงต้องการให้ยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับที่ 72 เพื่อหาทางนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำเข้ามาในประเทศ” นายอำนวยกล่าว

ล่าสุดราคาปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีน ปรับขึ้นมาอยู่ที่ กก.ละ 28 บาท+พรีเมี่ยมจากราคาเฉลี่ยปกติ (ก่อน COVID-19) อยู่ที่ประมาณ 25 บาท/กก. ประกอบกับกากถั่วเหลือง-เนื้อป่น-ไก่ป่นที่ใช้เป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ก็ปรับราคาขึ้นด้วย อย่างไรก็ตาม นายอำนวยยืนยันว่าการปรับขึ้นของราคาปลาป่นเกรดต่ำในประเทศนั้น “เป็นภาวะชั่วคราวช่วงโควิด” เมื่อโรงงานปลากระป๋องหันกลับมาผลิตเต็มกำลังการผลิตก็จะมีเศษซากปลาเหลือขายให้กับโรงงานปลาป่นอย่างพอเพียง ราคาปลาป่นในประเทศก็จะปรับลดลงเป็นไปตามกลไกตลาด

โดยราคารับซื้อเศษซากปลาน้ำจืดจากตลาดสดอยู่ที่ กก.ละ 2-3 บาท เศษซากปลาซาร์ดีน กก.ละ 5-6 บาท และเศษซากปลาทูน่าอยู่ที่ กก.ละ 7-8 บาท

มีรายงานข่าวเข้ามาว่า สมาคมการประมงแห่งประเทศไทยได้แสดงความกังวลต่อกรณีการยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ฉบับที่ 72 เนื่องจากการเปิดเสรีนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีน จะส่งผลให้ราคาปลาป่นในประเทศตกลงและกระทบไปถึงการรับซื้อปลาเป็ดจากชาวประมง ตลอดจนถึงผู้ที่ขายเศษซากปลาด้วย (โรงงานปลากระป๋องและโรงงานผลิตซูริมิ)

ทั้งนี้ มีการตั้งข้อสังเกตจากผู้เกี่ยวข้องว่า ตามที่กรมการค้าต่างประเทศแจ้งว่า กระทรวงเกษตรฯมีกฎหมายกำกับดูแลสินค้าปลาป่นนั้น “น่าจะเป็นความเข้าใจผิด” เนื่องจาก พ.ร.บ.ควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ที่ใช้บังคับอยู่นั้น เป็นการ “ควบคุม” คุณภาพของอาหารสัตว์ผ่านทางการขออนุญาตและออกใบอนุญาต

ส่วนประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เรื่องกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐานของอาหารสัตว์ควบคุมเฉพาะประเภทวัตถุดิบ พ.ศ. 2558 เป็นเพียงการกำหนดชั้นคุณภาพของปลาป่น (1-2-3) และกำหนดอัตราส่วนคิดเป็นร้อยละของน้ำหนักวัตถุดิบปลาป่น (กาก-ความชื้น-เถ้า-เกลือ) ซึ่งไม่มีข้อบังคับเรื่องการต้องขออนุญาตนำเข้าปลาป่นคุณภาพต่ำกว่า 60 โปรตีนแต่อย่างใด