คลังเปิด บัตรคนจน รอบใหม่ สกรีนคุณสมบัติรายคน-ปักธงช่วงครึ่งปีแรก
เดิมทีเดียวกระทรวงการคลังตั้งเป้าหมายจะเปิดลงทะเบียน “บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ” อีกครั้ง ในช่วงเดือน ม.ค.นี้ แต่เนื่องจากรัฐบาลมีการยุบสภาลงไปเสียก่อน จึงต้องรอให้มีการเลือกตั้งและจัดตั้งคณะรัฐมนตรี (ครม.) ชุดใหม่ขึ้นมาก่อน
โดย “ลวรณ แสงสนิท” ปลัดกระทรวงการคลัง ยืนยันว่า เมื่อการจัดตั้ง ครม.ชุดใหม่เรียบร้อยแล้ว จะเสนอเรื่องนี้ต่อรัฐบาลใหม่ทันที ไม่ว่าจะเป็นพรรคใดเข้ามาก็ตาม เพื่อให้สามารถเปิดลงทะเบียนได้ภายในช่วงไม่เกินกลางปี 2569
“เดิมเราตั้งใจจะลงทะเบียนจริง ๆ ถ้าไม่ได้ยุบสภาจะลงในเดือน ม.ค. 2569 แต่พอยุบสภาก็ต้องรอหน่อย ยังไงก็ต้องรอรัฐบาลชุดใหม่”
อย่างไรก็ดี การลงทะเบียนรอบนี้จะง่ายมาก โดยจะให้ผู้ที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐที่มีอยู่เดิม 13,400,000 คน เพียงแค่มีการกดยืนยันตัวตนอย่างเดียว ว่ามีความประสงค์จะเข้าร่วมโครงการ ไม่ต้องกรอกหรือเตรียมเอกสารใด ๆ เพิ่มเติม
“เดี๋ยวจะไปดู อะไรก็ตามที่ยืนยันตัวตนได้ ก็ต้องเอามาใช้ให้หมด ไม่ว่าจะเป็น ThaiID ของกรมการปกครอง หรือว่าจะเป็นแอปพลิเคชั่นทางรัฐ หรือจะเป็นแอปเป๋าตัง อะไรก็ตามที่ให้สะดวก ไม่ต้องกรอกอะไรแล้วรอบนี้ จากเมื่อก่อนนี้เวลาลงทะเบียนบัตรสวัสดิการแห่งรัฐต้องกรอกเอกสารเยอะ ต้องระบุว่ามีทรัพย์สินอะไร อย่างไรบ้าง รอบนี้จะไม่ใช้เลย เพราะเรามีข้อมูลขนาดใหญ่ที่คิดว่าสมบูรณ์ เพราะเราสามารถเข้าไปเช็กข้อมูลได้เลย”
“ปลัดคลัง” ยอมรับว่า เมื่อมีการเปิดลงทะเบียนใหม่ คาดว่าคนก็คงอยากสมัครเยอะ แต่เกณฑ์ที่จะใช้กลั่นกรองคุณสมบัติจะแม่นยำมากขึ้น ซึ่งอาจจะทำให้ผู้ที่ผ่านเกณฑ์มีจำนวนลดลงก็ได้
“เราจะชี้ตัวตนคนได้แม่นขึ้น รวมถึงจะสะดวกสบายมากสำหรับคนที่อยู่ในระบบ แค่ยืนยันตัวตนแล้วก็จะมีกระบวนการที่เรียกว่าเก็บตกคนที่อยู่ข้างนอก ซึ่งเมื่อก่อนเราใช้วิธีให้เขาเดินเข้ามา ก็ต้องยอมรับความจริง ว่าคนที่อยู่ไกล ๆ บางทีอาจจะไม่ได้ ดังนั้น จะมีการเก็บตก ซึ่งที่ได้คุยกับทางกระทรวงมหาดไทยไว้ ก็คือทางท้องถิ่น องค์การบริหารส่วนตำบอล (อบต.) หรือเทศบาลต่าง ๆ ที่รู้จักคนในชุมชนดีที่สุด ช่วยส่งข้อมูล ชื่อกับเลขประจำตัว 13 หลัก เพื่อนำมาตรวจสอบกับฐานข้อมูลที่เรามี ซึ่งได้ทดสอบแล้วคิดว่ามีความแม่นยำสูงมาก”
“ปลัดคลัง” กล่าวด้วยว่า สำหรับนโยบาย Negative Income Tax (NIT) ขณะนี้กำลังดำเนินการอยู่ โดยทิศทางนโยบายชัดเจนแล้ว ว่าเดินหน้าต่อเนื่อง โดยคาดว่าอย่างเร็วที่สุด จะออกมาได้ในอีก 2 ปีข้างหน้า ซึ่งในช่วงระหว่างนั้นมีการบ้านที่กระทรวงการคลังต้องทำ โดยเฉพาะการเชื่อมข้อมูลระหว่างผู้เสียภาษีกับผู้รับสวัสดิการเข้าด้วยกัน
“เรามีคน 2 กลุ่มอยู่แล้ว แต่ว่าอยู่คนละฐานข้อมูล ต้องกลับมาอยู่บนฐานข้อมูลเดียวกัน แล้วรัฐบาลจำเป็นต้องรู้จักคนไทยให้ดีในทุกมิติ ว่าเขามีสุขภาพทางการเงินเป็นอย่างไร มีสุขภาพร่างกายเจ็บไข้ได้ป่วยอย่างไร ซึ่งการเชื่อมฐานข้อมูลดังกล่าวเข้ามา จะเห็นในการลงทะเบียนบัตรสวัสดิการรอบหน้า เพราะว่าบัตรสวัสดิการปัจจุบันลงทะเบียนเป็นครอบครัว แต่ข้อมูลชุดนี้มาใช้กับ NIT ไม่ได้ เนื่องจาก NIT เป็นเรื่องของคนแต่ละคน”
โดยระหว่างนี้ กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง จะมีการดำเนินการทบทวนสวัสดิการต่าง ๆ ที่จ่ายให้กับคนไทย เพื่อดูว่ามีใครได้รับความช่วยเหลืออะไรไปแล้วบ้าง ซึ่งต่อไปจะต้องรู้ว่าแต่ละคนได้รับสวัสดิการอะไรจากภาครัฐบ้าง หรือรัฐดูแลใครอย่างไรในแต่ละปี เพื่อทำให้การให้สวัสดิการไม่ซ้ำซ้อน และจะช่วยประหยัดงบประมาณได้
“Negative Income Tax ในอีก 2 ปี วันนี้คงไม่สะดุด เพราะทิศทางของนโยบายชัดเจนแล้ว และก็ตรงกับที่กระทรวงการคลังเสนอ เราก็จะเดินเรื่องนี้เต็มที่ เชื่อว่าการจัดเก็บภาษีจะดีขึ้น ทุกคนต้องยื่นแบบ จะบอกว่าวันนี้มีคนยื่นแบบ 11 ล้านคน แต่มีคนจ่ายภาษีแค่ 4 ล้านคน แต่ต่อไปใครอยากได้สวัสดิการต้องยื่นแบบก่อน ไม่ได้ยื่นก่อนก็รับสวัสดิการไม่ได้ยื่นไปเลยว่าปีนี้คุณมีรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ แล้วระบบจะบอกคุณเอง ว่าคุณจะไปทางซ้ายหรือไปทางขวา” ปลัดกระทรวงการคลังกล่าว