แบงก์ชาติไขข้อข้องใจ กนง.หั่นดอกเบี้ย-แบงก์ลดแค่ 40% ?

ในเวที “Monetary Policy Forum ครั้งที่ 4/2568” ที่ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 7 ม.ค. เพื่อให้ข้อมูลแก่นักวิเคราะห์ ซึ่งในช่วงหนึ่งมีคำถามจากนักวิเคราะห์ถึงประเด็นการส่งผ่านนโยบายอัตราดอกเบี้ย หลังจากคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย แล้วภาคธนาคารมีการลดดอกเบี้ยตามบางส่วน หรือส่งผ่านได้ประมาณ 40% โดยเฉพาะดอกเบี้ยรายย่อยที่ลดลงค่อนข้างน้อย

“ดร.สุรัช แทนบุญ” ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายนโยบายการเงิน ธปท. ตอบคำถามเรื่องนี้ว่า การส่งผ่านอัตราดอกเบี้ยปกติแล้วก็จะประมาณ 40-50% แต่หากดูในส่วนของดอกเบี้ย MLR จะมีการส่งผ่านที่สูงกว่า เพราะมีการพิจารณารายสัญญา และธนาคารก็มีการเลือกลูกค้าที่มีระดับเครดิตที่รับได้

“ถ้าดู MLR จะส่งผ่านสูงกว่านี้ แต่ข้อมูล MLR จะค่อนข้างช้าประมาณ 2-3 เดือน ซึ่งเราจะติดตามตรงนี้ต่อไปอย่างใกล้ชิด อย่างไรก็ดี ต้องบอกว่ามีปัจจัยหลายอย่างในช่วงนี้ ไม่ว่าจะเป็นอัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่อยู่ระดับต่ำ เศรษฐกิจที่โตต่ำ ปีนี้มองจะโตที่ 1.5% หรือความเสี่ยงทางด้านเครดิตที่ยังอยู่ระดับสูง ดังนั้นจาก 3-4 ปัจจัยนี้ การที่ธนาคารพาณิชย์ส่งผ่านได้ค่อนข้างใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยในอดีต ก็ถือว่าค่อนข้างโอเค”

ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายนโยบายการเงิน ธปท.กล่าวว่า หลัง กนง.มีมติปรับลดดอกเบี้ยนโยบายในเดือน ธ.ค. 2568 ก็เห็นอัตราดอกเบี้ยในตลาดการเงินปรับลดลงตาม โดยอัตราการส่งผ่านไปยังดอกเบี้ยเงินกู้ MLR, MRR และ MOR เฉลี่ยอยู่ที่ 40% ส่วนดอกเบี้ยเงินฝาก ธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่ยังคงตรึง มีเพียงบางแห่งที่ปรับลด ซึ่งเป็นการปรับลดในส่วนเงินฝากประจำ อัตราการส่งผ่านเฉลี่ย 40% เช่นเดียวกัน

“โดยรวมแล้ว การส่งผ่านอัตราดอกเบี้ยที่ 40% เป็นอัตราที่น่าพอใจ”

คำถามคือ อัตราดอกเบี้ยในระบบการเงิน และสถาบันการเงินที่ปรับลดลงนั้น จะทำให้สินเชื่อขยายตัวได้แค่ไหน คำตอบก็คือ อัตราดอกเบี้ยที่ลดลง คงไม่ใช่ปัจจัยเดียวที่จะทำให้สินเชื่อขยายตัวได้

“ดังนั้น เนื่องจากว่าสินเชื่อที่หดตัว จากเหตุผลที่เป็นความเสี่ยงด้านเครดิตที่ยังอยู่ในระดับสูงเป็นสำคัญ มาตรการที่เหมาะสม ก็ควรเป็นมาตรการเฉพาะจุด เพื่อแก้ปัญหาในจุดนั้น นี่เป็นเหตุผลที่ ธปท.ได้ทำ โครงการ SMEs Credit Boost เพื่อช่วยแชร์ความเสี่ยงด้านเครดิต จากการปล่อยสินเชื่อใหม่แก่ธุรกิจ โดยเฉพาะธุรกิจ SMEs ที่มีศักยภาพ ซึ่งเชื่อว่าโครงการนี้จะนำไปสู่การมีเม็ดเงินใหม่เข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ”

“ดร.ปิติ ดิษยทัต” รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กล่าวว่า บทบาทของนโยบายการเงิน เมื่อ Policy Space เหลือไม่มาก จากการที่ลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายลงมาอยู่ระดับค่อนข้างต่ำที่ 1.25% แล้ว สิ่งที่จะไปเสริมอุปสงค์ที่แผ่ว เพราะต้นทุนทางการเงินที่เพิ่มขึ้น

ถ้าไปดูในภาคธุรกิจ จะเห็นความแตกต่างโดยสิ้นเชิงระหว่างธุรกิจขนาดใหญ่กับธุรกิจขนาดเล็ก โดยธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ได้มีข้อจำกัดในการเข้าถึงสินเชื่อ และต้นทุนก็ถูกด้วย ซึ่งการลดดอกเบี้ยที่ผ่านมา ธุรกิจขนาดใหญ่ได้อานิสงส์มากกว่าเอสเอ็มอีพอสมควร

“ธุรกิจขนาดใหญ่ไม่ได้มีปัญหาการเข้าถึงสินเชื่อเลย สภาพคล่องเขาดี ดอกเบี้ยเขาถูก แต่ไม่มีความต้องการที่จะมากู้มากกว่า เพราะนโยบายการค้าในบริบทโลก ยังไม่ทำให้เห็นโอกาสทางธุรกิจที่ชัดเจน ฉะนั้นก็ไม่ใช่เรื่องความตึงของภาคการเงิน แต่เป็นความต้องการสินเชื่อที่ค่อนข้างน้อยในช่วงนี้ ส่วนปัญหาจริง ๆ อยู่ที่เอสเอ็มอี ที่มีความต้องการแต่เข้าถึงสินเชื่อไม่ได้”

“ดร.ปิติ” กล่าวด้วยว่า โครงการ SMEs Credit Boost เป็นส่วนที่จะเข้ามาช่วยเอสเอ็มอีเรื่องการเข้าถึงสินเชื่อ โดยจะประคองธุรกิจที่ยังพอไปได้ ในช่วงที่ต้องมีการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ ให้เติบโตได้ตามศักยภาพมากขึ้น

“ทราบกันดีว่า สินเชื่อ SMEs หดตัวมาค่อนข้างยาวนาน แล้ว SMEs ก็มีหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) สูงกว่า 10% ทำให้ความกล้าของแบงก์ที่จะปล่อยสินเชื่อให้ SMEs จะค่อนข้างน้อย แต่ขณะเดียวกัน SMEs เป็นผู้จ้างงานที่ใหญ่ในระบบเศรษฐกิจ จึงคิดว่าโครงการนี้จะมีส่วนในการช่วยเสริมสภาพคล่องในระยะที่เศรษฐกิจจะต้องเปลี่ยนผ่าน” รองผู้ว่าการ ด้านเสถียรภาพการเงิน ธปท.กล่าว