เปิดกฤษฎีกาเมียนมา ‘อภัยโทษ’ 4 ลูกเรือไทยกลับบ้าน หลังติดคุกกว่า 3 เดือน

เจ้าของ-ลูกเรือประมง ส.เจริญชัย 8 ได้กลับไทยแน่นอนแล้ว หลังสภาบริหารเมียนมามีคำสั่งอภัยโทษ แต่ปัญหาอาณาเขตทางทะเลระหว่างไทย-เมียนมายังไม่จบ เนื่องจากเป็นพื้นที่ต่างคนต่างอ้างสิทธิ หวั่นเมียนมาใช้กรณีนี้เป็นบรรทัดฐานกำหนดเส้นอาณาเขตทางทะเลต่อไป

เมื่อวันที่ 27 มีนาคมที่ผ่านมา สภาการบริหารแห่งรัฐสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ได้ออกคำสั่งที่ 27/2025 เรื่องคำสั่งอภัยโทษลูกเรือประมงไทยจำนวน 4 คน ได้แก่ นายวิโรจน์ สพานทอง ณ นคร อายุ 69 ปี เจ้าของเรือประมง ส.เจริญชัย 8, นายสุนันต์ มงกุฏทอง อายุ 68 ปี ผู้ควบคุมเรือ, นายถาวร พรหมนิมิต อายุ 64 ปี ช่างเครื่อง และนายสมปอง วิวัฒน์ อายุ 61 ปี ช่างเครื่อง ที่ถูกจำคุกอยู่ที่เรือนจำพะอาน ประเทศเมียนมา โดยเจ้าของเรือประมงและลูกเรือทั้ง 4 จะถูกส่งตัวกลับประเทศไทยทันที หลังได้รับคำสั่งนี้

ทั้งนี้ ศาลจังหวัดเกาะสองได้ตัดสินเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2567 ให้จำคุกเจ้าของเรือไทย (เรือประมง ส.เจริญชัย 8) เป็นระยะเวลา 5 ปี ในข้อหาลักลอบทำการประมงในน่านน้ำเมียนมาโดยไม่ได้รับอนุญาต และตัดสินจำคุก 1 ปี ในข้อหาลักลอบเข้าเมืองโดยไม่ได้รับอนุญาต รวมทั้งหมด 6 ปี และปรับเป็นเงิน 200,000 จัต (ประมาณ 3,200 บาท)

ส่วนลูกเรือที่เหลืออีก 3 คน ศาลจังหวัดเกาะสอง สั่งจำคุกคนละ 3 ปี ในข้อหาทำประมงในน่านน้ำประเทศเมียนมาโดยไม่ได้รับอนุญาต และจำคุก 1 ปี ในข้อหาลักลอบเข้าเมืองโดยไม่ได้รับอนุญาต รวมโทษจำคุกคนละ 4 ปี และปรับอีกคนละ 30,000 จัด (ประมาณ 500 บาท)

คำตัดสินของศาลจังหวัดเกาะสองดังกล่าวเกิดขึ้นหลังเหตุการณ์เรือรบเมียนมา ได้ใช้อาวุธระดมยิงกองเรือประมงไทยในคืนวันที่ 30 พฤศจิกายน 2567 ขณะทำการประมงห่างจากเกาะพยาม 12 ไมล์ทะเล จนมีลูกเรือประมงไทยเสียชีวิตจากเหตุการณ์ครั้งนี้ 1 คน และเรือประมงหลายลำได้รับความเสียหายจากการกระทำที่รุนแรงของฝ่ายเมียนมา

พร้อมกันนี้เรือรบเมียนมายังเข้าทำการจับกุมเรือประมง ส.เจริญชัย 8 และทำการลากจูงไปไว้ที่เกาะย่านเชือก ประมงไทย โดยกองเรือประมงไทยที่ถูกระดมยิงและถูกจับกุมมีความเชื่อว่า ได้ทำการประมงอยู่ในอาณาเขตทางทะเลที่ทั้ง 2 ประเทศต่างอ้างสิทธิ โดยเนื่องจากยังไม่มีการประกาศแนวเขตแดนอย่างเป็นทางการ และยังใช้แผนที่เดินเรือคนละฉบับด้วย

อย่างไรก็ตาม มีข้อน่าสังเกตว่าพื้นที่ที่เรือประมงไทยที่ถูกเมียนมาทำการจับกุมและแจ้งข้อกล่าวหานั้น ยังไม่มีข้อพิสูจน์ว่าเป็นอาณาเขตทางทะเลของฝ่ายใด แต่เนื่องจากศาลจังหวัดเกาะสองได้ตัดสินในกรณีนี้ไปแล้วว่า เป็นการลักลอบทำการประมงและเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย

ขณะที่ลูกเรือประมงและเจ้าของเรือประมงก็ได้ยอมรับคำตัดสินของศาลด้วยการถูกจำคุกมาแล้วถึง 3 เดือนครึ่ง จนสภาการบริหารแห่งรัฐเมียนมามีคำสั่งอภัยโทษ ในประเด็นนี้จะกลายเป็น “การอ้างสิทธิ” พื้นที่บริเวณดังกล่าวเป็นอาณาเขตทางทะเลของเมียนมาหรือไม่อย่างไร

ด้าน นายมาริษ เสงี่ยมพงษ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวขอบคุณหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในความพยายามอย่างไม่ลดละและการประสานงานต่าง ๆ จากทั้ง 2 ฝ่ายจนรัฐบาลเมียนมาได้ตัดสินใจปล่อยตัวลูกเรืองประมงไทยด้วยเหตุผล “ทางด้านมนุษยธรรม” บนพื้นฐานความสัมพันธ์และมิตรไมตรีในฐานะเพื่อนบ้านของทั้ง 2 ประเทศ