สธ.แจง พ.ร.บ.แอลกอฮอล์ใหม่ เข้าใจคลาดเคลื่อน ยังไม่เปิดขาย 24 ชั่วโมง

นพ.นิพนธ์ ชินานนท์เวช ผอ.สำนักควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค ย้ำ พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ที่เพิ่งประกาศ ยังไม่เปิดทางขายได้ตลอดวัน แม้ยกเลิกคำสั่งคณะปฏิวัติปี 2515 แล้วก็ตาม ชี้ต้องรอคณะกรรมการนโยบายแอลกอฮอล์แห่งชาติชุดใหม่ภายใน 60 วัน เพื่อพิจารณากฎหมายลูกครอบคลุมเรื่องเวลาขาย พื้นที่โซนนิ่งใกล้สถานศึกษา และการโฆษณา

นพ.นิพนธ์ ชินานนท์เวช ผู้อำนวยการสำนักงานควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ พระบรมราชโองการ พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ว่า กฎหมายฉบับใหม่นี้ถูกระบุไว้ว่าจะมีผลบังคับใช้ใน 60 วันหลังจากประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งใจความสำคัญ คือการให้มีคณะกรรมการนโยบายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แห่งชาติ ซึ่งจะเป็นคณะกรรมการชุดใหม่ ที่มีอำนาจหน้าที่ในการพิจารณาออกกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รวมถึงกฎหมายลูกต่าง ๆ ที่จะออกตามมาจาก พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯ

นพ.นิพนธ์กล่าวว่า พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯ ฉบับใหม่นี้มีการแก้ไขอยู่หลายมาตรา ซึ่งนี้พบว่าหลังการประกาศออกมาแล้วประชาชนมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน โดยเฉพาะมาตรา 3 การยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 253 ลงวันที่ 16 พฤศจิกายน 2515 ซึ่งกฎหมายนี้มีการกำหนดเวลาห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยให้ขายได้เฉพาะเวลา 11.00-14.00 น. และเวลา 17.00-24.00 น. พอมีการออกกฎหมายใหม่มาว่ายกเลิก หลายคนเข้าใจผิดว่าสามารถขายได้ตลอด 24 ชั่วโมง

ซึ่งจริง ๆ แล้วยังไม่สามารถทำได้ เพราะกฎหมายยังใช้ตาม พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯ ฉบับเดิม ยกเว้นเมื่อหลังจากที่มีการตั้งคณะกรรมการชุดใหม่ แล้วมีการทบทวนเรื่องนี้ออกเป็นประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับใหม่ ก็ถึงจะใช้ตามการประกาศใหม่

“ก่อนหน้านี้ไม่สามารถแก้ไขเรื่องเวลาขายได้ เนื่องจากติดกฎหมายคณะปฏิวัติ ดังนั้น พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯ ฉบับเก่ายังไม่สามารถออกประกาศเรื่องเวลาการขายใหม่ได้ ส่วนเมื่อมี พ.ร.บ.ฉบับใหม่มานี้ก็เป็นการยกเลิกไว้ก่อน แล้วให้มีกฎหมายลูกมารองรับ” นพ.นิพนธ์กล่าว

นพ.นิพนธ์กล่าวต่อว่า ต่อมาคือการยกเลิกคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 22/2558 ลงวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 ในข้อ 6 การห้ามมิให้มีสถานที่ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงสถานศึกษา หรือหอพักในบริเวณใกล้เคียงสถานศึกษา และกำหนดให้ผู้มีอำนาจสามารถสั่งเพิกถอนใบอนุญาตหรือสั่งปิดสถานประกอบการที่ฝ่าฝืนได้ทันที ซึ่งเดิมทีเป็นการจัดโซนนิ่ง ภายใต้คำสั่งของกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน

ดังนั้น เมื่อมีการแก้ไขใน พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฉบับใหม่ฯ ก็จะต้องมีการหารือกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น ตอนนี้ก็ยังห้ามขายในพื้นที่โซนนิ่งเขตสถานศึกษาอยู่ ยังไม่สามารถออกใบอนุญาตใหม่ได้ จนกว่าจะมีการประกาศกฎหมายลูกออกมา อย่างไรก็ตาม พื้นที่โซนนิ่งสถานศึกษาที่ห้ามขายแอลกอฮอล์มีมากกว่า 10,000 แห่งทั่วประเทศ

นพ.นิพนธ์กล่าวต่อว่า และในมาตรา 32 เรื่องของการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดย พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฉบับใหม่ฯ มีการพูดถึง การห้ามโฆษณา เว้นแต่เป็นการให้ข้อมูลข่าวสาร ความรู้ หรือการประชาสัมพันธ์เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งเรื่องนี้จะต้องมีการออกกฎหมายลูกโดยคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อให้มีการตีความว่าอะไรคือการให้ความรู้ การประชาสัมพันธ์ หรือเข้าข่ายการโฆษณาที่มีความผิด ฉะนั้นต้องดูรายละเอียดของกฎหมาย แต่ย้ำว่าตอนนี้ยังไม่สามารถโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือการใช้ตราเสมือนในการโฆษณาได้

“ภายใน 60 วันก่อนที่กฎหมายจะมีผลบังคับใช้ ต้องมีการตั้งคณะกรรมการนโยบายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แห่งชาติชุดใหม่ จากนั้นก็จะมีการตั้งอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่างกฎหมายขึ้นมาประกอบในลักษณะกฎหมายลูก แต่กฎหมายลูกเดิมที่ไม่ได้ขัดต่อกฎหมายหลัก ก็ต้องใช้ไปก่อน จนกว่าจะมีกฎหมายใหม่ทดแทน” นพ.นิพนธ์กล่าว

เมื่อถามย้ำว่าการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ยังไม่สามารถทำได้ใช่หรือไม่ นพ.นินธ์กล่าวว่า ในเรื่องของการแบนโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จะมี 2 ลักษณะคือ แบนทั้งหมด (Total Ban) และแบนบางส่วน (Partial Ban) ดังนั้น ก็ต้องไปเคลียร์ให้ชัด ว่าประกาศออกมาอนุญาตได้แค่ไหน แต่คำว่าประชาสัมพันธ์ก็ต้องไปดูกันอีกที ว่าสิ่งที่ทำได้คืออะไร แค่ไหน อย่างไร ซึ่งต้องรอคณะกรรมการชุดใหม่ประชุมในอีก 60 วัน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ก่อนหน้านี้ ชมรมผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร ได้ออกมาขอบคุณรัฐบาล หลังเว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ซึ่งใน พ.ร.บ.ฉบับดังกล่าว มีการยกเลิกคำสั่งคณะปฏิวัติ 2515 ที่ไม่ให้จำหน่ายแอลกอฮอล์ในร้านอาหารในช่วงเวลา 14.00-17.00 น.

อย่างไรก็ตาม พ.ร.บ.ฉบับนี้จะมีผลบังคับใช้ในอีก 60 วัน ไม่ได้มีผลบังคับใช้ทันที ซึ่งยังจะต้องมีการออกกฎหมายลูกที่เกี่ยวข้องตามมาอีก ซึ่ง ณ ปัจจุบันนี้ร้านอาหารยังไม่สามารถขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในเวลา 14.00-17.00 น. ได้