“บิ๊กตู่”สั่ง สทนช.ลุยแผนแม่บท”บึงราชนก”พิษณุโลก ช่วยตัดยอดน้ำท่วม-แล้ง พื้นที่ลุ่มต่ำ เพิ่มน้ำได้อีกกว่า16ล้านลบ.ม.

นายสมเกียรติ ประจำวงษ์ เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เปิดเผยว่า สทนช.ได้รับมอบหมายจากรัฐบาลให้ประสานและบริหารจัดการบึงราชนก จังหวัดพิษณุโลก โดยได้ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดลดำเนินการศึกษาจัดทำแผนแม่บทและฟื้นฟูบึงราชนก ซึ่งอยู่ใน 606 โครงการฟื้นฟูพัฒนาแหล่งน้ำ โดยคณะผู้เชี่ยวชาญนักวิชาการด้านต่าง ๆ ได้มีการสำรวจและเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ผลในด้านต่างๆ เช่น สภาพภูมิประเทศ ปริมาณน้ำฝน ปริมาณน้ำท่า ปริมาณตะกอน ทรัพยากรดิน ระบบนิเวศทางน้ำและบนบก การใช้ประโยชน์พื้นที่ สภาพเศรษฐกิจและสังคม การท่องเที่ยว เป็น เพื่อให้ทราบถึงรายละเอียดที่จำเป็นต่อการปรับปรุงและฟื้นฟู รวมถึงสภาพปัญหาและอุปสรรคอื่นๆ เพื่อนำมาผนวกกับการวิเคราะห์ระบบบริหารจัดการน้ำ สภาพปัญหาของบึงราชนกในด้านทรัพยากรน้ำ มลพิษ ระบบนิเวศ การใช้ประโยชน์ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และอื่นๆที่มีผลกระทบต่อการพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นความโดดเด่นหรือเป็นเอกลักษณ์ของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ความสําคัญต่อระบบนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อม ระบบสังคม กระบวนการมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม ค่าใช้จ่ายและการลงทุน และข้อจํากัดของกฎหมาย เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อให้ได้แผนแม่บทที่สามารถฟื้นฟูพัฒนาบึงราชนกได้อย่างยั่งยืน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และสามารถคืนสภาพเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่สมบูรณ์ของประเทศอีกแห่งหนึ่ง

เลขาธิการ สทนช. กล่าวต่ออีกว่า ด้านการจัดการน้ำในบึงราชนกมีทางเลือกที่มีความเหมาะสมมากที่สุดในการพัฒนาและพื้นฟูบึงราชนกคือ การขุดลอกพื้นที่บึงราชนกเฉพาะในส่วนที่เป็นพื้นที่แอ่งน้ำ ซึ่งจะสามารถเก็บกักน้ำเพิ่มขึ้นไม่น้อย กว่า 80% ของพื้นที่บึงราชนกในสถานภาพปัจจุบัน (4,865-2-085 ไร่) คิดเป็นพื้นที่เก็บกักน้ำเพิ่มขึ้น 16.85 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) นอกจากนั้นแล้วจะต้องดำเนินการขุดลอกคลองสมอแขด้านเหนือและท้ายน้ำ เป็นระยะทางอย่างน้อยด้านละ 3กิโลเมตร นับจากจุดรอยต่อกับบึงราชนก และปรับปรุงฝายนํ้าล้นด้านข้างของประตูน้ำของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแควน้อยบํารุงแดน ขุดลอกคลองวงพาดด้านเหนือน้ำยาง3กิโลเมตร พร้อมก่อสร้างประตูน้ำ ปรับปรุงและเชื่อมต่อคลองระบาย1ซ้ายถึงคลองระบายสายซอยฝั่งซ้ายสายที่7และคลองระบายสายซอยฝั่งซ้ายสายที่ 8 เข้าด้วยกัน รวมทั้งขุดคลองใหม่เพื่อเชื่อมต่อกับแม่น้ำวังทอง ระยะทางประมาณ 1 กิโลเมตร

สำหรับการปรับปรุงภูมิทัศน์ภายในพื้นที่บึงราชนกโดยไม่มีการออกแบบก่อสร้างอาคารสิ่งปลูกสร้างใดๆเพิ่มเติม แต่ควรจะปรับปรุงอาคารเดิมที่มีอยู่ให้เหมาะสม และสอดคล้องกับการปรับปรุงภูมิทัศน์ที่มีการออกแบบใหม่เพื่อให้สามารถใช้งานได้เต็มประสิทธิภาพต่อไป อาทิ การก่อสร้างสะพานไม้ที่จะใช้เป็นทางเดินนั้น ควรจะมีความกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร โดยส่วนแนวสะพานไม้ที่มีการเชื่อมต่อกับกลุ่มต้นไม้และพรรณไม้เดิมที่เติบโตจากการปลูกในโครงการต่างๆ โดยจะต้องมีการตัดต้นไม้ออกเพื่อให้คงรักษาความร่มรื่น อย่างไรก็ตามหากจะมีการเคลื่อนย้ายต้นไม้บางจุดออก จะต้องใช้รูปแบบการขุดล้อมเพื่อย้ายไปปลูกยังพื้นที่ใหม่ทดแทน รวมทั้งจะต้องมีการปรับปรุงและยกระดับถนนโดยรอบจากเดิม +42.000 เมเมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง (ม.ร.ท.ก. )เป็น + 43.500 ม.ร.ท.ก. ให้มีพื้นผิว ถนนตามมาตรฐานของกรมทางหลวงหรือกรมทาง หลวงชนบท โดยความกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร พร้อม เส้นทางจักรยานกว้าง2เมตร ในส่วนของถนนเพื่อการสัญจรภาย ในโครงการเดิม จะต้องดําเนินการปรับปรุง ยกระดับให้มีผิวถนนตามมาตรฐานของกรมทางหลวงหรือกรมทางหลวงชนบท เป็นต้น

ทั้งนี้ บึงราชนก มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 4,865 ไร่ 2 งาน 85 ตารางวา ตั้งอยู่ในเขต ต.สมอแข อ.เมือง และต.วังพิกุล ต.วังทอง อ.วังทอง จ.พิษณุโลก จัดเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความหลากหลายและมีความสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งที่ผ่านมาถูกบุกรุกเพื่อทำการเกษตร ปศุสัตว์ รวมถึงการสร้างที่อยู่อาศัยจากประชาชนในพื้นที่ ขณะที่ส่วนราชการที่มาขอใช้ประโยชน์ในพื้นที่ ก็มีการปล่อยปละละเลยขาดการดูแลพื้นที่อย่างเป็นเอกภาพ มีการใช้งบประมาณจำนวนมากในพื้นที่ แต่ไม่มีการบูรณาการให้เกิดประโยชน์หลักคือ การใช้เป็นพื้นที่เก็บกักน้ำ ดังนั้น สทนช. ซึ่งได้รับมอบหมายจากรัฐบาล ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล ดำเนินการศึกษาเพื่อจัดทำแผนแม่บทและฟื้นฟูบึงราชนกดังกล่าว​

​“หน่วยงานที่จะทําหน้าที่กํากับดูแลบึงราชนก ภายหลังการพัฒนาฟื้นฟูแล้วเสร็จนั้น จากข้อเสนอในเวทีรับฟังความคิดเห็นของภาคประชาสังคมนั้น ได้เสนอให้ดําเนินการในรูปแบบของคณะกรรมการโดยมีหน่วยงานราชการทั้งระดับส่วนกลาง ระดับจังหวัด และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนภาคธุรกิจเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของบึงราชนก เป็นหน่วยงานบริหารจัดการ โดยมี สทนช.เป็นหน่วยงานกํากับและให้การสนับสนุนด้านวิชาการ”